:host { --enviso-primary-color: #00BAFF; --enviso-secondary-color: #00BAFF; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top

Italiaanse tekeningen 1400-1600

Deze catalogus is "under construction."

 

 

Direct naar:

Auteur: Albert Elen

Museum Boijmans Van Beuningen bezit een van de belangrijkste collecties Italiaanse tekenkunst in de wereld. Het museum bezit 670 tekeningen van Italiaanse meesters, de 401 tekeningen van (hoofdzakelijk) Fra Bartolommeo in de twee Gabburri Albums niet meegerekend, maar inclusief 50 bladen in het Koenigs tekeningenboekje en 20 in het Gozzoli album. Daarvan behoren er 383 tot de periode 1400-1600, waarbij het geboortejaar 1575 van de kunstenaar als cesuur dient. Het merendeel van deze tekeningen is verworven met de Collectie Koenigs in 1935, aanvankelijk als bruikleen van de verzamelaar, vanaf 1940 als bruikleen van de museumstichting. 

Tot 1935 bezat het toen 88 jaar oude Museum Boymans geen prentenkabinet van enige betekenis, noch qua prenten noch qua tekeningen. De zeer bescheiden prentencollectie was in de museumbrand van 1864 volledig verloren gegaan en pas in 1923 weer enigszins aangevuld door de verwerving van de schenking van Dr. A.J. Domela Nieuwenhuis, die vooral vroege Duitse prentkunst bevatte. In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw breidde de prentenverzameling snel uit door schenkingen en bruiklenen van Dr. J.C. Bierens de Haan, culminerend in zijn legaat (1951) van ongeveer 26.000 prenten en het aankoopfonds in de door hem opgerichte Stichting Lucas van Leyden, waarmee tot op heden nog eens ongeveer 10.000 prenten zijn aangekocht. De prentencollectie van inmiddels ongeveer 69.000 prenten is sindsdien van hoog niveau, niet zozeer getalsmatig als wel kwalitatief, met als zwaartepunt de School van Fontainebleau. 

De relatief kleine tekeningencollectie uit het legaat van de stichter van het museum, Frans Boijmans (1847) – ongeveer 3.000 stuks - had de brand van 1864 daarentegen voor iets meer dan de helft overleefd omdat 18 van de 31 mappen uit het brandende gebouw konden worden gered. Bij sommige bladen getuigt de zichtbare waterschade (afb. 1, inv. MB 937) van het droeve lot van het merendeel van de collectie. Waar in de beknopte bestandscatalogus van 1852 nog 347 tekeningen uit de ‘Italiaansche school’ worden vermeld, staan er in die van na de brand (1869) nog maar 28. Bewaard zijn gebleven 6 van de 18 bladen van Francesco Bartolozzi (1728-1815) en twee van de dertien bladen van Giuseppe Cades (1750-1799). Tot de verloren gegane bladen behoorden tekeningen van onder andere de zestiende-eeuwse kunstenaars Cambiaso (8), Canaletto (9), Annibale Carracci (7), Guercino (12), Reni (4), Michelangelo (2), Novelli (16), Palma Giovane (10), Pannini (7), Rafaël (3), Veronese (5), Polidoro da Caravaggio (19), Federico Zuccaro (4) en Taddeo Zuccaro (6), en de achttiende-eeuwer Pietro Palmieri (21). De kwaliteit en eigenhandigheid van deze verloren gegane tekeningen kan echter niet vastgesteld worden door het ontbreken van fotomateriaal.1 Als we het niveau van Boijmans’ bewaard gebleven tekeningen uit andere scholen als graadmeter nemen, zullen er weinig werken van hoge kwaliteit onder de Italiaanse tekeningen hebben gezeten. [...]

Noten

1 In 1872 werd door de amateur-schilderes Jkvr. Margaretha Cornelia Boellaard (1795-1872) een map met 15 door haarzelf rond 1828 gemaakte tekeningen, waaronder verschillende naar oude Italiaanse meesters in de collectie Boymans, aan het museum nagelaten. Geen van de tekeningen kan echter worden gekoppeld aan een werk vermeld in de catalogus van 1852, op een enkele na: een personificatie van de Tijd naar Giuseppe Maria Mitelli (Cat. 1852, no. 2202, door ‘Mattlely, F.’); Jaarverslag 1872, p. 2.

Toon alle noten Toon minder noten