Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
L'enigme d'Isidore Ducasse (Het raadsel van Isidore Ducasse)

L'enigme d'Isidore Ducasse (Het raadsel van Isidore Ducasse)

Man Ray (in 1920 (1971))

Vraag maar raak

  • C.Spijkhoven vroeg

    wat is er te zien als de verpakking er af is?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste C. Spijkhoven,
    Onder de deken bevindt zich een naaimachine. De schrijver Isidore Ducasse publiceerde onder het pseudoniem Comte de Lautréamont de 'Chants de Maldoror'. Deze ongerijmde en onbegrijpelijke tekst was voor veel surrealisten een bron van inspiratie. De tekst bevat de zin 'zo mooi als de toevallige ontmoeting van een naaimachine en een paraplu op een ontleedtafel'. Door verrassende titels krijgen de werken van Man Ray vaak een mysterieus karakter. Doordat we bij dit werk niet kunnen zien wat er onder de deken zit wordt het mysterie in de titel verder versterkt.

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Man Ray maakte dit werk oorspronkelijk voor een foto. Het ging verloren en in 1971 maakte hij deze nieuwe versie. Even raadselachtig als het werk zelf is de titel, die verwijst naar de naam van de schrijver Isidor Ducasse, die werkte onder het pseudoniem Comte de Lautréamont. Hij schreef de door de surrealisten zeer gewaardeerde publicatie 'Les Chants de Maldodor' (1869). Dit boek beschouwden de surrealisten als een beginselverklaring, veel titels van hun werken zijn er aan ontleend.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel L'enigme d'Isidore Ducasse (Het raadsel van Isidore Ducasse)
Materiaal en techniek Hout , textiel , karton , metaal , offset op papier en onzichtbaar object
Objectsoort
Sculptuur > Driedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Breedte 60 cm
Hoogte 45.5 cm
Diepte 24 cm
Makers Kunstenaar: Man Ray
Uitgever: Galleria Schwarz
Inventarisnummer BEK 1491 (MK)
Credits Aankoop / Purchase: 1972
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1972
Leeftijd maker Circa 30 tot 81 jaar
Gerechthebbenden © Man Ray Trust / ADAGP, c/o Pictoright Amsterdam 2018
Tentoonstellingen De Collectie Verrijkt (2011)
Brancusi, Rosso, Man Ray - Framing Sculpture (2014)
Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam. (2013)
Alles kids (2016)
De collectie als tijdmachine (2017)
Collectie - surrealisme (2017)
Externe tentoonstellingen Behind the Curtain. Concealment and Revelation since the Renaissance (2016)
Dal nulla al sogno (2018)
Onderwijs VO Surrealisme, Surrealisme
Onderzoek Digitising Contemporary Art
Materiaal
Object
Techniek
Offsetdruk > Machinaal (vlakdruk) > Vlakdruktechniek > Druktechniek > Techniek > Materiaal en techniek
Geografische herkomst Verenigde Staten van Amerika > Noord-Amerika > Amerika

Auteur: Marijke Peyser

De Amerikaanse kunstenaar Man Ray trouwt in mei 1914 met de Belgische dichteres Adon Lacroix (pseudoniem van Donna Lecoeur). Het echtpaar vestigt zich in de Verenigde Staten. Bij het inrichten van hun woning in Ridgefield, New Jersey, gaat Lacroix heel nauwkeurig te werk: Voorzichtig nam ze de boeken uit de dozen. Nu eens las ze een passage hardop, dan weer vertaalde ze een gedicht van Mallarmé of Rimbaud in het Engels. De werken van Apollinaire en Baudelaire kwamen tevoorschijn. Ook las ze een gedeelte uit Les chants de Maldoror van Lautréamont’.[1] Met name dit laatste boek van de Comte de Lautréamont (pseudoniem van Isidore Ducasse) maakt indruk op Man Ray, die zich herkent in de omstandigheden van de hoofdfiguur. De held Mervyn is een puur en goddelijk mooi kind dat alles in het werk stelt om zich te ontworstelen aan zijn ouders en zijn milieu. In zijn zoektocht naar vrijheid wordt Mervyn achtervolgd door Maldoror, de essentie van het kwaad. De schoonheid van Mervyn wordt in de tekst vergeleken met die van de toevallige ontmoeting van een naaimachine en een paraplu op een operatietafel.[2] Deze frase is een grote inspiratiebron geweest voor de surrealisten (zie Illustraties bij 'De gezangen van Maldoror'). Hoewel er in de jaren na de Eerste Wereldoorlog weinig bekend is over het leven en werk van Ducasse, is de schrijver geen onbekende voor de leiders van de nog in de kinderschoenen staande surrealistische beweging, André Breton en Philippe Soupault. Breton beschouwt Ducasse als de voorloper van dada en het surrealisme en herdrukt Ducasse’s Poésies in 1919 in het avant-garde tijdschrift Littérature.[3]

In juli 1921 maakt Man Ray de grote oversteek: hij verlaat zijn geboorteland en vestigt zich in Parijs. Bij zijn aankomst in juli wordt hij opgewacht door zijn vriend en collega-kunstenaar Marcel Duchamp die niet alleen voor onderdak zorgt maar hem ook meeneemt naar café Certa. Daar wordt hij verwelkomd door de dadaïsten en latere surrealisten Breton, Louis Aragon, Paul Éluard, Soupault en Jacques Rigaut.[4] Maar nog voordat hij naar Parijs vertrekt, vervaardigt Man Ray in 1920 een object dat bestaat uit een naaimachine, gewikkeld in een deken en vastgebonden met touw, L’énigme d’Isidore Ducasse. Hoewel het ‘raadsel’ voor de kenners van het werk van Ducasse gemakkelijk te doorgronden is, behoudt het werk een zekere geheimzinnigheid en roept verontrustende associaties op. In 1971 laat de galeriehouder Arturo Schwarz, die ook het initiatief had genomen voor de multiples van Duchamps readymades (zie Bouche-évier), een editie van tien exemplaren en drie épreuves d’artiste maken. Het exemplaar van Museum Boijmans Van Beuningen bevat als enige het label ‘Niet storen’, dat Man Ray uit een hotelkamer had meegenomen en aan het werk toevoegde.[5] Het insnoeren van een object herhaalde hij ook bij een ander werk in de collectie van het museum; de Vénus restaurée.

 

Noten

[1] Baldwin 1988, p. 37.

[2] Lautréamont/Mano 1938, chant VI, 1, p. 256.

[3] Breton was de hoofdredacteur van dit blad, zie New York 2009a, p. 51.

[4] Baldwin 1988, p. 82, vermeldt dat Man Ray op 22 juli 1921 aankomt. Penrose 1975, p. 66 schrijft dat Man Ray op 14 juli 1921 in Parijs aankomt.

 

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Man Ray

Philadelphia 1890 - Parijs 1976

De Amerikaanse kunstenaar Emmanuel Radnitzky, die zichzelf Man Ray zou gaan noemen, startte zijn carrière als graveur en reclameontwerper. In New York maakte...

Bekijk het volledige profiel