Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Couple aux têtes pleines de nuages (Paar met het hoofd vol wolken)

Couple aux têtes pleines de nuages (Paar met het hoofd vol wolken)

Salvador Dalí (in 1936)

Vraag maar raak

  • Hazal vroeg

    Wat is het verhaal achter deze kunstwerk?
    Ik probeer het te begrijpen, maar het lukt me niet.

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Hallo Hazal, Allereerst een geruststelling: er zijn heel veel kunstwerken die moeilijk te begrijpen zijn en ook voor museummensen raadselachtig blijven. Dat is niet erg, je zou zelfs kunnen zeggen dat raadselachtige dingen ook een aantrekkingskracht hebben en, als je gewoon goed kijkt, stof geven tot nadenken. In dit geval zie je twee schilderijen met de vorm van een man en een vrouw die naar elkaar toe buigen. Die vorm is al heel bijzonder want normaal is een schilderijlijst gewoon rechthoekig, als een raam waardoor je naar een andere wereld kijkt. Je woont bijvoorbeeld in de stad en kijkt door het schilderij naar een wijds polderlandschap. In dit geval is die andere wereld in de lijst het binnenste van de man en vrouw. Wat gebeurt daar? Probeer het maar eens in je eigen woorden te beschrijven. Als je dat doet kom je waarschijnlijk al een heel eind. De titel geeft bovendien nog een aanwijzing waar je extra op kan letten: de wolken in de hoofden van het paar. Ik vind die best wel donker, alsof er slecht weer op komst is. Wat zie jij? Veel succes! Els

  • Jan vroeg

    Is er een speciale naam voor een dergelijke lijst die de vorm volgt of is?
    Groet, Jan Stapel

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Dag Jan, ik heb je vraag gesteld aan een paar medewerkers in het museum die met andere periodes uit de schilderkunst werken. Maar hiervoor lijkt niet echt een gangbare naam voor te bestaan. Het kan natuurlijk goed zijn dat een lijstenrestaurator hier wel weet van heeft. Misschien eens proberen contacten met de vraag? Groet, Lisa

  • Danielle vsn Thiel vroeg

    Is er inmiddels een poster verkrijgbaar van couple aux têtes?
    Mvg

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Danielle, vanwege de verbouwing is de museumwinkel gesloten en helaas verkopen we in onze webshop ook geen poster van Couple aux têtes pleines de nuages. Gezien de werkzaamheden durf ik ook niet te zeggen of we dit binnenkort wel weer gaan doen. Met vriendelijke groet, Sarie.

  • Evelien vroeg

    Hallo,
    Wat is nou iets uit het schilderij wat typisch surrealistisch is/waar kan je het surrealisme aan herkennen?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Evelien, in het surrealisme worden nieuwe voorwerpen soms opgebouwd uit een combinatie van niet met elkaar samenhangende beelden en concepten. Vaak zijn de onderdelen wel herkenbaar (zoals hier de wolken, tafels en de menselijke contouren), maar ontstijgt de combinatie onze logica. De beelden zijn sur-reëel (boven-werkelijk) Groet, Rianne

  • Manuela vroeg

    Dear Museum, when will Dali´s painting be back in Rotterdam? And where would it be possible to see it now? Thanks in advance!

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Dear Manuela, from 2 April 2019 until 26 May 2019 this painting will be on view again in Rotterdam (in room I2 as part of the highlight exhbiition 'When the Shutters Close). Hope to see you here! Rianne

  • Yaron Strootman vroeg

    Wat zijn de afmetingen en materialen van dit kunstwerk?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Hoi Yaron, het is 82,5 x 52,5 cm en de materialen zijn olieverf op paneel. Deze info vind je ook op de objectpagina op Collectie Boijmans Online onder het tabje specificaties. Groeten! Rianne

  • Sandra vroeg

    Wat bedoelt u als u tegen Gael zegt dat Dali de gebogen figuren gebruikte als symbolen van zijn "tegen realiteit"? Dit laatste snap ik niet.

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Sandra, in de gewone, alledaagse werkelijkheid was L'Angélus een religieuze, vrome afbeelding. Voor Dalí daarentegen had diezelfde afbeelding een hele andere betekenis. De surreële werkelijkheid van Dalí staat in contrast met de realiteit, vandaar dat je het kunt zien als een soort 'tegen'-realiteit. Groetjes, Tanja.

  • gael vroeg

    Waarom schilderde hij zo vaak het schilderij van Millet? Waarom vond hij dat zo'n belangrijk schilderij?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde


    Beste Gael, Dalí had inderdaad een langdurige obsessie met het werk ‘Het Angelus’ van Jean-François Millet, dat hij zag als monument van seksuele onderdrukking. Dalí was zich ervan bewust dat 'Het Angelus' alom beschouwd werd als een heilige afbeelding en gebruikte de gebogen figuren als symbolen van zijn tegen-realiteit. Voor Dalí diende het vrome onderwerp van het schilderij slechts als vermomming voor een verdorven, instinctieve energie die hij als waarlijk poëtisch zag. Net als andere surrealisten verkoos Dalí passie boven beheersing, verlangen boven beteugeling daarvan en de erotische kracht van het onderbewuste boven het koele verstand. De figuren van 'Het Angelus' komen voor in een verschillende schilderijen van Dalí, bijvoorbeeld ‘Gala and the Angelus of Millet Immediately Preceding the Arrival of the Conic Anamorphoses’ uit 1933 en ‘Portret van Gala’ uit 1935. Groetjes, Tanja.

  • jacques vroeg

    Is er al een reproductie (mogelijk met passende lijst} van dit werk? En is dit werk terug van de reis in februari?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Jacques, we hebben een ansichtkaart van dit werk, deze is te koop in de museumwinkel. Het schilderij is inmiddels inderdaad terug en momenteel te zien in Gek van surrealisme (tm 28 mei 2017). Groeten, Rianne

  • Jeroen vroeg

    Ik ben op zoek naar een reproductie van dit werk. Heeft Boijmans deze ook als poster te koop?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Jeroen, op dit moment nog niet, maar het is de bedoeling dat deze er wel is tegen de tijd dat Gek van surrealisme opent (11 februari). Mvg, Dik de Vries

  • Bo vroeg

    Wat betekent dit schilderij?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Hoi Bo!
    Ik ben eigenlijk heel benieuwd wat jij zelf ziet als je naar dit schilderij kijkt...

    Groeten,
    Rianne

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

De portretten van dit paar, Dalí en zijn vrouw Gala, worden gevormd door de contouren van de lijsten. De compositie van dit werk - de stand van de hoofden - ontleende Dalí aan het populaire schilderij 'Het Angelus' van de door hem bewonderde Franse schilder Jean-François Millet. Het toont een boer en boerin in gebed op hun akker. Dalí en Gala hebben dezelfde houding aangenomen.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Couple aux têtes pleines de nuages (Paar met het hoofd vol wolken)
Materiaal en techniek Olieverf op paneel
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 98.5 cm
Breedte 156.4 cm
Diepte 4.5 cm
Makers Kunstenaar: Salvador Dalí
Inventarisnummer 2988 a-b (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with the support of: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, Vereniging Rembrandt, Prins Bernhard Cultuurfonds, Erasmusstichting, Stichting Bevordering van Volkskracht Rotterdam 1979
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1979
Leeftijd maker Circa 32 jaar
Verzamelaar Edward James
Gerechthebbenden © Salvador Dalí, Fundación Gala-Salvador Dalí , c/o Pictoright Amsterdam 2015
Tentoonstellingen De collectie als tijdmachine (2017)
Gek van surrealisme (2017)
De Collectie Verrijkt (2011)
Externe tentoonstellingen Dalí ontmoet Vermeer (2011)
Surreal Encounters - Collecting the Marvellous (2016)
Dalí (2012)
Dal nulla al sogno (2018)
Dalì & Magritte (2019)
Dalí, Ernst, Miró, Magritte... (2016)
Materiaal
Object
Geografische herkomst Spanje > Zuid-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Entry catalogus Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen

Auteur: Marijke Peyser

Hoewel de titel van Salvador Dalí’s tweeluik, Couple aux têtes pleines de nuages, niet nadrukkelijk naar de kunstenaar en zijn muze Gala verwijst, verbeelden de portretten wel degelijk de schilder en zijn geliefde. Dit wordt bevestigd door de foto’s die Cecil Beaton in hetzelfde jaar van de kunstwerken maakt, waarop Dalí en Gala achter de figuren poseren.[1]

De ongewone vorm die Dalí aan ieder portret geeft, komt overeen met de contouren van het bovenlijf van de man en de vrouw op het schilderij L’Angélus (1857-1859) van de Franse schilder Jean-François Millet. Aan het begin van de jaren dertig maakt Dalí een aantal werken die L’Angélus letterlijk citeren of ernaar verwijzen.[2] Volgens de kunstenaar is dit werk van Millet: ‘het meest verontrustende, het meest raadselachtige, het meest gelaagde, het rijkste werk wat betreft onbewuste gedachten dat ooit is gemaakt’.[3] Met inachtneming van zijn ‘paranoïde-kritische methode’ laat Dalí zich inspireren door dit negentiende-eeuwse schilderij. In de essays ‘L’âne pourri’ (1930) en ‘Interprétation paranoïaque-critique de l’image obsédante de L’Angélus de Millet’ (1933) legt Dalí uit dat zijn methode hem in staat stelt zijn eigen paranoïde gedachten te analyseren, zijn obsessies en hallucinaties die door deze ziekte worden veroorzaakt in bedwang te houden, en deze te gebruiken in zijn creatieve werk.[4] In plaats van een eenvoudige boer en boerin die in de avondschemering hun arbeid staken en het Wees Gegroet Maria bidden, ziet Dalí de boerin als een roofsprinkhaan die aanstalten maakt de man te verslinden. Voor Dalí is de man, die volgens hem met zijn hoed zijn erectie tracht te verbergen, haar slachtoffer dat zal sterven.

Couple aux têtes pleines de nuages is ook de titel van een ander tweeluik dat Dalí eveneens in 1936 schilderde.[5] Waarschijnlijk gaat het hier om twee mannen en verwijst het werk naar de vriendschap tussen de dichter Federico García Lorca en Dalí.[6] Op 19 augustus 1936 wordt Lorca tijdens de Spaanse burgeroorlog (juli 1936 – april 1939) gedood door de fascisten. Het verlies van zijn jeugdvriend doet Dalí denken aan de angst voor de dood die Lorca er steeds weer toe bracht zijn dood, begrafenis en ontbinding op informele wijze na te spelen in de aanwezigheid van Dalí.[7] In de zogenaamde ‘Lorca periode’, 1925-1927, verbeeldt Dalí Lorca’s hoofd vergezeld van ofwel verbonden met de schaduw van het hoofd van de schilder.[8] In het tweeluik heeft de dood hen gescheiden. De verbeelding van de dichter en de schilder komt overeen met de beschrijving die Ian Gibson, kenner van het leven en werk van beide Spanjaarden, van het werk geeft: ‘Dalí’s ovale gezicht met de karakteristieke kleine oortjes is ook nu geplaatst naast Lorcas brede hoofd met zijn forse oren, die contrasteren met de oren van de schilder.’[9]

 

Noten

[1] Descharnes/Néret 2005, p. 272, nr. 610.

[2] Zie bijvoorbeeld L’Angélus (ca. 1932), Le spectre de l’Angélus (ca. 1934), L’Angélus architectonique de Millet (1933), Atavisme du crépuscule (1933/34), Les chants de Maldoror (1934), L’Angélus de Gala (1935), La gare de Perpignan (1965), Aurore, midi, couchant et crépuscule (1979).

[3] Parijs/Madrid 2012-2013, p. 172.

[4] Parijs 1979, dl. I, voor ‘L’âne pourri’, zie pp. 276-277; voor ‘Interprétation paranoïaque-critique de l’image obsédante de L’Angélus de Millet’, zie Minotaure, Revue artistique et littéraire, 1 (1933).

[5] Zie Descharnes/Néret 2005, p. 272, nr. 612.

[6] Zie Venetië/Philadelphia 2004-2005, p. 256.

[7] Gibson 1997b, pp. 185-186.

[8] Gibson 1997a, p. 168; zie bijvoorbeeld Natura morta (Invitació a la son) (1926) en Nature morte au clair de lune (1926).

[9] Idem, p. 172.

Toon onderzoek Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Salvador Dalí

Figueras 1904 - Figueras 1989

Salvador Dalí leerde tijdens zijn studie in Madrid de schrijver André Breton kennen, de grondlegger van de surrealistische beweging. In 1924 schreef Breton...

Bekijk het volledige profiel