Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Opengaande stilte

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

De periode 1930-1932 vormt een keerpunt in Ouborgs werk. Tijdens een verlof in Nederland vanuit Batavia komt hij in aanraking met de moderne kunst van die tijd. Als gevolg hiervan doet zich in zijn werk een verandering voor: hij maakt dromerige, surrealistische schilderijen en een serie ’automatische’, schijnbaar onbewust ontstane tekeningen., De periode 1930-1932 vormt een keerpunt in Piet Ouborgs werk. Tijdens een verlof in Nederland vanuit Batavia komt hij in aanraking met de moderne kunst van die tijd. Als gevolg hiervan doet zich in zijn werk een verandering voor: hij maakt dromerige, surrealistische schilderijen en een serie ’automatische’, schijnbaar onbewust ontstane tekeningen.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Opengaande stilte
Materiaal en techniek Olieverf op hardboard
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 27.5 cm
Breedte 33 cm
Makers Kunstenaar: Piet Ouborg
Inventarisnummer 3579 (MK)
Credits Aankoop met gelden uit de nalatenschap van / Purchase with funds from the estate of: Mevr. N.C. van Riemsdijk-Borsje 2007
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 2007
Leeftijd maker Circa 38 jaar
Tentoonstellingen De Collectie Verrijkt (2011)
De collectie als tijdmachine (2017)
Materiaal
Object

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Auteur: Marijke Peyser

De periode 1930-1932 vormt een keerpunt in het werk van de Nederlandse kunstenaar Piet Ouborg. Tijdens een verlof in Nederland vanuit Nederlands-Indië ziet hij eigentijdse moderne kunst. Als gevolg hiervan gaat hij dromerige, surrealistische schilderijen maken en het automatisme doet zijn intrede in zijn tekeningen. Het schilderij Opengaande stilte kan worden geduid als een van die vroege ‘abstract’ surrealistische werken die karakteristiek zijn voor zijn stijl in de vroege jaren dertig. Gestimuleerd door invloeden van buitenaf en puttend uit eigen ervaringen, ontwikkelt de kunstenaar een surrealistische stijl waarin hij zijn weergave van de ‘andere’ werkelijkheid probeert uit te drukken. De ‘andere kant van de realiteit’ bestaat uit ervaringen waarbij droom en werkelijkheid in elkaar overvloeien. Op zulke momenten verschijnen beelden en stemmingen als taferelen uit een droom. Ouborg spreekt van ‘visioenen’: beelden van een grote intensiteit die ook beangstigend zijn omdat ze de kracht bezitten hem een andere wereld in te trekken. Eenmaal in die wereld, die reëler is dan de werkelijkheid, bestaat de mogelijkheid niet meer te kunnen terugkeren.[1]

Ouborgs werk uit deze periode sluit direct aan bij André Bretons definitie van het surrealisme: ‘Ik geloof in de toekomstige versmelting van deze beide ogenschijnlijk zo tegenstrijdige toestanden, droom en werkelijkheid, in een soort absolute realiteit, in een surrealiteit.’[2] Ook voor Ouborg is het verbeelden van de werkelijkheid te beperkt. Zo schrijft hij in 1933: ‘Wie het heimwee naar het hart der dingen kent, dat achter de verschijningsvormen zich steeds verbergt, die ging wel andere wegen dan die de zinnen wijzen’.[3]

In 1931 zijn Ouborgs vroegste surrealistische schilderijen te zien bij kunsthandel J.H. de Bois in Haarlem. Het betreft een reeks van tien ‘abstracte’ droombeelden die de kunstenaar tussen ongeveer 1930 en 1931 schildert. Het is zijn eerste solotentoonstelling in Nederland.[4] De meeste van de getoonde doeken, waaronder Opengaande stilte, suggereren een oneindige ruimte. Dit effect is te danken aan een tweedeling in vlakken waarvan het onderste donker van toon is en aan een groot wateroppervlak doet denken. Hierin drijven abstracte vormen. De tentoonstelling heeft weinig succes. De Bois had Ouborg al gewaarschuwd toen hij zijn doeken kwam brengen, dat hij zich weinig hoefde voor te stellen van de verkoop: ‘dat kopen ze pas over 30 jaar’.[5] Jan Voskuil, kunstrecensent bij de Haarlemsche Courant, is de enige die een positieve kritiek schrijft. Zijn reactie op Ouborgs tentoongestelde werk luidt: ‘Ouborg is een zonderling en in ons provinciaal milieu lijkt hij minstens tien maal zonderlinger […]. Als wij hem in Parijs zouden ontmoeten, tussen zijn geestverwanten de surrealisten, dan zou de gestalte van zijn kunst vrij wat minder opzien baren’.[6]

Noten

[1] Enschede 1990, p. 30.

[2] André Breton, ‘Manifeste du surréalisme’ (1924), in: Breton 1955, p. 15. Nederlandse vertaling uit: Drijkoningen/Fontijn 1982, p. 295. Zie ook Breton 1988, p. 319.

[3] Enschede 1990, p. 36: citaat uit Ouborgs ‘Inleiding tot de catalogus van de tentoonstelling van den kunstschilder P. Ouborg’, in: Ouborg, tent.cat. Batavia (Kunstzaal Kolff en Co.), 1933.

[4] Amstelveen 2009, p. 4.

[5] Ibid.

[6] Voskuil 1932, in: Enschede 1990, p. 30.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Piet Ouborg

Dordrecht 1893 - Den Haag 1956

Bekijk het volledige profiel