Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top

Restitutie van twee objecten uit de nalatenschap van Emanuel Vita Israël

Voorafgaand aan en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden (kunst)eigendommen van Joden geroofd, geconfisqueerd of onder dwang voor lage prijzen verkocht. Via kunsthandels, veilingen of particulieren kwamen roofgoederen soms in Nederlandse musea terecht, zonder dat deze het wisten. Sinds 1998 zijn diverse onderzoeksprojecten naar deze kunstroof gestart waaraan ook Museum Boijmans Van Beuningen heeft deelgenomen. Doel van deze projecten is om na te gaan of er na 1933 kunstwerken zijn verworven die in Nederlandse museumcollecties terecht zijn gekomen en waarvan de herkomst vragen oproept met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. De Museumvereniging heeft de musea gevraagd om de herkomstgeschiedenis van hun collecties te onderzoeken, om zo een inventarisatie te kunnen maken van voorwerpen in Nederlands museaal bezit met een herkomst die duidt of zou kunnen duiden op onvrijwillig bezitsverlies.

Bij het herkomstonderzoek werd op de inventariskaarten van een wijwateremmer en bronzen kandelaar de naam Vita Israël als voormalig eigenaar aangetroffen. Na verder onderzoek bleek dat deze Joodse apotheker en kunstverzamelaar Emanuel Vita Israël (1873-1940) kort na de Duitse inval op 15 mei 1940 zelfmoord heeft gepleegd. Zijn nagelaten collectie waaronder de wijwateremmer en kandelaar, kwam op 7 november 1940 ter veiling bij de Amsterdamse firma Mensing & Zoon, Frederik Muller & Co. alwaar Mr. J.W. Frederiks (1889-1962) het zeer waarschijnlijk kocht. In 1968 gaf de heer Frederiks de wijwateremmer en de kandelaar in bruikleen aan Museum Boijmans Van Beuningen. In 1994 werden deze aan het museum geschonken als onderdeel van de collectie van Mr. J.W. Frederiks.

Het museum heeft in samenspraak met de vertegenwoordiger van de erven van Vita Israël, in het voorjaar van 2019, de twee objecten voorgelegd voor bindend advies aan de Restitutiecommissie. Eind juli 2020 heeft de Restitutiecommissie geadviseerd dat de gemeente Rotterdam en daarmee het museum gehouden zijn tot restitutie van de twee objecten aan de erven Vita Israel. Hieraan wordt uiteraard gevolg gegeven.

Bronzen wijwateremmer.
Bronzen wijwateremmer.
Bronzen kandelaar.
Bronzen kandelaar.