Composition (Compositie)

Auteur: Marijke Peyser

Op een klein paneel van liggend formaat schildert Man Ray in sobere tinten blauw-grijs en bruin, twee vormen die doen denken aan geabstraheerde, menselijke figuren. De liggende figuren lijken een relatie met elkaar te hebben, al blijkt dat niet uit de neutrale titel van het werk. In 1952 maakt de kunstenaar meerdere werken met dit motief. Op een ander schilderij, getiteld Le P, verbeeldt hij op monumentale wijze opnieuw de twee liggende figuren; ditmaal als silhouetten tegen een donkere achtergrond. Het doek is gesigneerd, gedateerd en op het spieraam staat het adres van de schilder, 2, rue Férou.^[1]

Het jaar 1951 vormt een keerpunt voor Man Ray. Na een verblijf van tien jaar in Californië keert hij terug naar Parijs.^[2] In zijn woning annex studio in de rue Férou, concentreert de kunstenaar zich op zijn grote liefde: de schilderkunst, al staat hij inmiddels vooral bekend om zijn experimenten in de fotografie en de beeldhouwkunst. Hij viert zijn ‘thuiskomst’ met een klein, zeer persoonlijk doek, La rue Férou: in een typische Parijse straat loopt een man met een baret die een kar trekt waarop een verhuld voorwerp staat.^[3] Dit object is Man Rays assemblage L’énigme d’Isidore Ducasse uit 1920, waarvan Galleria Schwarz in 1971 een editie van tien exemplaren zou laten maken.

Tijdens de eerste jaren van zijn tweede verblijf in Parijs (1951-1957), schildert Man Ray vaker doeken met thema’s die hem eerder bezighielden. Romeo and Juliet (1954) behoort tot de Shakespeare-serie. Het beschilderde kamerscherm Les vingt jours et nuits de Juliette (1952) is geïnspireerd op de romans van de Markies de Sade (zie ook Vénus restaurée). Man Rays abstracte doeken in de serie Modern Mythology dateren ook uit die periode en sluiten qua compositie aan bij Composition en The P.^[4] Het hergebruiken van eerdere thema’s hindert hem niet. Integendeel, zoals Man Ray tegen zijn biograaf Arturo Schwarz zei: ‘Ik heb nooit een nieuw schilderij gemaakt’.^[5]