:host { --enviso-primary-color: #00BAFF; --enviso-secondary-color: #00BAFF; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Le grand paranoïaque (De grote paranoïde)

Le grand paranoïaque (De grote paranoïde)

Salvador Dalí (in 1936)

Vraag maar raak

  • willy atema vroeg

    Goedemiddag, wat zijn de afmetingen van het schilderij? En is er een toelichting op?
    Dank en groeten,

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Dag Willy, de afmetingen van het schilderij vind je onder 'specificaties' op de objectpagina op Collectie Boijmans Online. Een toelichting wordt op dit moment geschreven voor de tentoonstelling 'Gek van surrealisme'. Het werk is onderdeel van deze presentatie en is daar vanaf 11 februari te zien, mét toelichting! Hartelijke groeten, Rianne

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

Op reis

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Specificaties

Titel Le grand paranoïaque (De grote paranoïde)
Materiaal en techniek Olieverf op doek
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is op reis
Afmetingen Breedte 66.7 cm
Hoogte 66.5 cm
Makers Kunstenaar: Salvador Dalí
Inventarisnummer 2989 (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with the support of: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, Vereniging Rembrandt, Prins Bernhard Cultuurfonds, Erasmusstichting, Stichting Bevordering van Volkskracht 1979
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1979
Leeftijd maker Circa 32 jaar
Signatuur rechtsmidden: Gala Salvador Dali 1936
Verzamelaar Edward James
Gerechthebbenden © Salvador Dalí, Fundación Gala-Salvador Dalí , c/o Pictoright Amsterdam 2015
Herkomst Julien Levy Gallery, New York 1936-1937; Edward James, Chichester 1937-1964; Edward James Foundation, Chichester 1964-1979; in bruikleen aan Tate Gallery, Londen
Tentoonstellingen Souvenir – Catalogue, New York (Julien Levy Gallery) 15.12.1936 – 15.01.1937 Realism and Surrealism: an Exhibition of Several Phases of Contemporary Art, Gloucester (Guildhall Gloucester) 28.05.1938 – 26.06.1938 Salvador Dalí: Exhibition – Japan, Tokio (Prince Hotel Gallery) 08.09.1964 – 18.10.1964 Not Seen and/or Less Seen of/by Marcel Duchamp/Rrose Sélavy 1904-64, New York (Cordier & Ekstrom) 14.01.1965 – 13.02.1965 Salvador Dalí, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen) 21.11.1970 – 10.01.1971 L’Objet surréaliste 1931-1937, Parijs (Galerie du Dragon) 20.10.1979 – 20.12.1979 400 obras de Salvador Dalí del 1914 al 1983, Madrid (Museo Español de Arte Contemporáneo) april – mei 1983, Barcelona (Palau Reial de Pedralbes) 10.06.1983 – 31.07.1983 Edward James: A Surreal Life, Brighton (Royal Pavilion Brighton and Hove) 25.04.1998 – 26.07.1998 Hartford 2000 Dalí’s optical illusions, Hartford, Connecticut (Wadsworth Atheneum Museum of Art) 2000 The Endless Enigma: Dalí and the Magicians of Multiple Meaning, Düsseldorf (Museum Kunst Palast) 22.02.2003 – 09.06.2003 Salvador Dalí: La gare de Perpignan – Pop, Op, Yes-yes, Pompier, Keulen (Museum Ludwig) 18.03.2006 – 25.06.2006 Salvador Dalí. Il sogno si avvicina – The dream is getting closer, Milaan (Palazzo Reale) 22.09.2010 – 30.01.2011 dOCUMENTA (13), Kassel (Kunsthalle Fridericianum) 09.07.2012 – 16.09.2012 Dalí, Parijs (Centre Pompidou, Musée national d’art moderne) 21.11.2012 – 25.03.2013 / Dalí. Todas las sugestiones poéticas y todas las posibilidades plásticas, Madrid (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía) 27.04.2013 – 02.09.2013 Surreal Encounters: Collecting the Marvellous. Dalí, Ernst, Magritte and Miró from the Collections of Edward James, Roland Penrose, Gabrielle Keiller and Ulla and Heiner Pietzsch, Edinburgh (Scottish National Gallery of Modern Art) 04.06.2016 – 11.09.2016, Dalí, Ernst, Miró, Magritte… Surreale Begegnungen aus den Sammlungen Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller, Ulla und Heiner Pietzsch, Hamburg (Hamburger Kunsthalle) 07.10.2016 – 22.01.2017, Gek van surrealisme. Dalí, Ernst, Magritte, Miró… uit de collecties van Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller en Ulla en Heiner Pietzsch, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen) 11.02.2017 – 28.05.2017
Onderzoek Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen
Literatuur J. Conrad, J.C. Ebbinge Wubben, R. Hammacher-Van den Brande, Dalí, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 1970, cat.nr. 50 D. Abadie, J. Green, P. Hultén, Salvador Dalí: rétrospective 1920-1980, tent.cat. Parijs (Centre Georges Pompidou), 1979, p. 282, afb. 216 D. Ades, Dalí, Londen 1982, p. 134, afb. 105 R. Descharnes, G. Néret, Salvador Dalí, 1904-1989, het geschilderde werk, Keulen 1994, p. 268 H. Finkelstein, Salvador Dali’s Art and Writing, 1927-1942: The Metamorphoses of Narcissus, Cambridge 1996, pp. 198-201 I. Gibson, The Shameful Life of Salvador Dalí, Londen 1997, pp. 372-373, afb. XXIX R. Descharnes, Dalí: Die Eroberung des Irrationalen; Sein Werk – Sein Leben, Keulen 1997, p. 197 N. Coleby, A Surreal Life: Edward James 1907-1984, tent.cat. Brighton (Brighton Museum & Art Gallery), 1998, p. 59 Fundació Gala-Salvador Dalí (Figueres), ‘Salvador Dalí, Catalogue Raisonné of Paintings 1910-1964’, http://www.salvador-dali.org, cat.nr. 435 V. Trione, Salvador Dalí. Il sogno si avvicina, tent.cat. Milaan (Palazzo Reale), 2010-2011, pp. 84-85 J.-H. Martin et al., Dalí: ouvrage publié à l’occasion de l’exposition présentée à Paris, tent.cat. Parijs (Centre Georges Pompidou), Madrid (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía), Parijs 2012, p. 197 S. van Kampen-Prein (red.), Gek van surrealisme. Dalí, Ernst, Magritte, Miró… uit de collecties van Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller en Ulla en Heiner Pietzsch, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 2017, pp. 27, 196, cat.nr. 71 Een droomcollectie, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 2017, cat.nr. 19, p. 79
Materiaal
Object
Geografische herkomst Spanje > Zuid-Europa > Europa

Entry catalogus Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen

Auteur: Marijke Peyser

Naar eigen zeggen schildert Salvador Dalí Le grand paranoïaque na een gesprek met kunstenaar Joseph Maria Sert over het beeldend werk van Giuseppe Arcimboldo.[1] Dalí’s schilderij kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Het gezicht van de hoofdfiguur zou zijn ontleend aan ‘de bewoners van de Emporda regio, de grootste lijders aan paranoia die er bestaan’.[2] In het onherbergzame landschap hebben vrijwel alle afgebeelde figuren hun handen voor de ogen of hun blik afgewend. De billen van de zittende vrouw vormen de neus van de protagonist. Direct links van deze ‘neus’ heeft de schilder een vrouwelijke figuur geplaatst die doet denken aan Gala, Dalí’s partner en muze.[3] Op de achtergrond, links, heeft de kunstenaar hetzelfde hoofdmotief op klein formaat herhaald. De achterkant van het hoofd wordt gevormd door een groep vluchtende mensen die hun gezicht verbergen of wegrennen. Zij lijken zich voor iets te schamen.

De obsessies en hallucinaties die Dalí zijn leven lang bezighouden zijn vooral van seksuele aard.[4] Zelfbevrediging vormt een van de belangrijkste thema’s in zijn oeuvre.[5] In werken als Le grand masturbateur (1929), Le jeu lugubre (1929) en La vieillesse de Guillaume Tell (1931) is dit thema uitgewerkt. Het gebruik van dubbele of meerduidige beelden komt voort uit Dalí’s zelfbedachte ‘paranoïde-kritische methode’. Hierbij kan een object, zonder enige aanpassing of verandering, tegelijkertijd een ander object verbeelden. Het doel van deze methode is om gebruik te maken van de verwarring die gecreëerd wordt door de ambiguïteit van deze beelden; dan is er ruimte voor een nieuwe orde van elementen uit het alledaagse leven, die normaal gesproken geen verband met elkaar hebben. In de winter van 1929 begint Dalí te werken aan L’homme invisible (1929-1932). Het is zijn eerste poging om op één doek tegelijkertijd verschillende beelden te creëren.[6] Dan volgen werken als Dormeuse, cheval, lion invisibles (1930). In diezelfde periode publiceert hij enkele teksten waarin hij zijn opvattingen over het surrealisme uiteenzet en deze afzet tegenover die van de leider van de surrealistische beweging, André Breton. In de artikelen ‘L’âne pourri’ (1930), ‘Nouvelles considérations générales sur le mécanisme du phénomène paranoïaque du point de vue surréaliste’ (1933) en ‘La conquête de l’irrationnel’ (1935) verwerpt Dalí het surrealisme volgens Breton, dat gebaseerd is op automatisch schrift en dromen waarbij ook na het ontwaken de droombeelden blijven voortbestaan. Naar zijn idee leidt dit tot stereotypen. Voor Dalí kan alleen zijn paranoïde-kritische methode nieuwe en objectieve betekenissen van het irrationele onthullen. Op die manier wordt de wereld van de waanzin, de wereld van de werkelijkheid.

 

Noten

[1] Zie Rotterdam 1970, cat.nr. 50; Giuseppe Arcimboldo, 1527-1593, Italiaans schilder, bekend van zijn composities die als tweeledig beschouwd kunnen worden: gezichten en figuren samengesteld uit vruchten en groenten. Zie ook Finkelstein 1996, p. 201, over dubbele beelden en Arcimboldo.

[2] Zie Rotterdam 1970, cat.nr. 50. Ook Dalí is uit deze regio afkomstig.

[3] Gibson 1997b, p. 428.

[4] Zij hebben onder meer te maken met zelfbevrediging, impotentie, afkeer van vrouwelijke genitaliën en angst voor geslachtsziekten.

[5] Gibson 1997b, p. 216.

[6] Ades 1995, p. 121. Dit schilderij was nog niet af toen het werd tentoongesteld bij Pierre Colle in Parijs in 1931.

Toon onderzoek Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Salvador Dalí

Figueras 1904 - Figueras 1989

Salvador Dalí leerde tijdens zijn studie in Madrid de schrijver André Breton kennen, de grondlegger van de surrealistische beweging. In 1924 schreef Breton...

Bekijk het volledige profiel