Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Le miroir vivant (De levende spiegel)

Le miroir vivant (De levende spiegel)

René Magritte (in 1928)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

‘Le miroir vivant’ is een raadselachtig werk. In vier wolkachtige witte vormen staan woorden geschreven. Het is nagenoeg onmogelijk om bij het woord ‘horizon’ niet meteen een beeld van een horizon voor ons te zien. Onze neiging tot verbeelding dringt zich op, evenals de natuurlijke impuls om de woorden met elkaar te verbinden. Vormen ze een schets voor een script, een aanzet tot een verhaal?

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Le miroir vivant (De levende spiegel)
Materiaal en techniek Olieverf op doek
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 54.4 cm
Breedte 73 cm
Diepte 1.8 cm
Makers Kunstenaar: René Magritte
Inventarisnummer 3825 (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with the support of: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Dura Kunstfonds), Mondriaan Fonds, Stichting Fonds Willem van Rede, Prins Bernhard Cultuurfonds (mede dankzij haar Breeman Talle Fonds), BankGiro Loterij en diverse particulieren 2015 Purchase with the support of: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, the Rembrandt Society (including its Dura art fund and its dedicated sculpture fund), the Mondrian Fund, the VSBfonds, the Museum Boijmans Van Beuningen Foundation, the Willem van Rede Fund, the Prins Bernhard Cultuurfonds (including its Breeman Talle Fund), the BankGiro Loterij and private individuals 2015
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 2015
Leeftijd maker Circa 30 jaar
Verzamelaar W. van Rede
Tentoonstellingen Collectie - surrealisme (2017)
De collectie als tijdmachine (2017)
Externe tentoonstellingen Als kunst je lief is (2018)
Materiaal
Object

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Auteur Marijke Peyser

In september 1927 verhuizen de Belgische kunstenaar René Magritte en zijn echtgenote Georgette naar Parijs. De Franse hoofdstad, waar het surrealisme onder leiding van André Breton hoogtij viert, biedt Magritte mogelijk nieuwe kansen om bekendheid te geven aan zijn werk. Zijn eerste solotentoonstelling Exposition Magritte, die van 23 april tot 5 mei dat jaar bij Galerie Le Centaure in Brussel plaatsvond, werd door critici namelijk negatief beoordeeld.[1] Het echtpaar vestigt zich in Le Pereux-sur-Marne, een druilerige voorstad ten oosten van Parijs. Hoewel Breton, Louis Aragon en Paul Éluard geinteresseerd zijn in Magritte’s schilderijen en deze beginnen te kopen voor hun kunstverzamelingen, wordt de Belg niet genoemd in Bretons baanbrekende boek Le surréalisme et la peinture (1928) noch in het Second manifeste du surréalisme, dat in 1929 verschijnt. Ook zijn contacten met de Parijse galeries laten te wensen over.[2] Ondanks deze moeilijke persoonlijke en professionele omstandigheden is Magritte’s Parijse periode, september 1927 tot juli 1930, een productieve en innovatieve fase in zijn leven.

In oktober 1927 maakt Magritte zijn eerste ‘woord-schilderij’, La clef des songes, waarin de relatie tussen tekst en beeld centraal staat.[3] In vier geschilderde kaders worden afbeeldingen gepresenteerd met een label: een koffer krijgt het label ‘Le ciel’ (de lucht), een zakmes gaat samen met het woord ‘L’oiseau’ (de vogel), een blad krijgt de toevoeging ‘La table’ (de tafel). De spons gaat samen met het woord ‘L’éponge’ (de spons): de enige maal dat het geschilderde voorwerp op een conventionele, correcte manier benoemd wordt. Voor Magritte is ons taalgebruik aan conventies onderworpen. Het doorbreken van deze conventies heeft een vervreemdend effect. Logische verbanden bestaan niet meer. De geest is bevrijd: het hoogste doel van de surrealistische beweging is bereikt. In een volgend stadium van de ‘woord-schilderijen’ zijn geschilderde voorwerpen of zaken uit de natuur niet meer aanwezig. Le miroir vivant behoort tot deze categorie. De voorstelling draait slechts om vier woorden, ieder geplaatst binnen een witte wolk tegen een zwarte achtergrond, die via een dunne lijn met elkaar zijn verbonden: ‘personnage éclatant de rire’ (persoon in lachen uitbarstend), ‘horizon’, ‘armoire’ (kast) en ‘cris d’oiseaux’ (gekrijs van vogels). De letters zijn ‘geschreven’ met verf, in schoonschrift. Deze geschilderde weergave van woorden roepen beelden op bij de beschouwer zonder dat hij deze op het doek ziet. Zo ontwrichten de ‘woord-schilderijen’ gangbare conventies van taal en maken het mogelijk om nieuwe betekenissen te ontsluiten.

In 2015 lukt het Museum Boijmans Van Beuningen om Le miroir vivant aan te kopen. Al langere tijd probeerde het museum een vroeg woord-schilderij van Magritte te verwerven. De poging om de Magritte te verwerven is in beeld gebracht in de documentaire Conducting Boijmans van Sonia Herman Dolz uit 2015. Wanneer hij aanvankelijk hoort dat het werk niet op de markt komt, zegt directeur Sjarel Ex: ‘Een verzamelaar heeft ongeveer vijfendertig jaar de tijd, maar wij kunnen vijf generaties wachten op een schilderij.’ Le miroir vivant is een belangrijke aanwinst omdat het illustratrief is voor het onderzoek dat Magritte in de jaren 1927-1930 bezighoudt in Parijs. Het vormt een welkome aanvulling op de, veelal latere, werken waarmee Magritte al vertegenwoordigd is in de collectie surrealisme van het museum.

 

Noten

[1] New York/ Houston/Chicago 2013-2014, p. 71.

[2] Ibid.

[3] In november 1938 houdt Magritte een lezing in het Koninlijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpen. In deze voordracht, ‘La Ligne de vie’, zet de kunstenaar zijn artistieke praktijk en ideeën uiteen. Zie Sylvester 1994, pp. 16-22, voor de Engelse vertaling.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

René Magritte

Lessen 1898 - Schaarbeek 1967

René Magritte studeerde aan de Academie des Beaux-Arts te Brussel. Hij begon als patroontekenaar bij een tapijtfabriek en met het ontwerpen van reclameaffiches...

Bekijk het volledige profiel