Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
t/m 26 juli 2015

Vroege Nederlandse tekeningen, deel 3 - Van Bosch tot Bloemaert

Museum Boijmans Van Beuningen bezit een van de belangrijkste verzamelingen vroege Nederlandse tekeningen in de wereld. Een selectie van in totaal ongeveer 140 van de 400 tekeningen werd getoond in de galerij van het prentenkabinet, verdeeld over drie periodes van elk drie maanden.

De tekeningen zijn gemaakt door Hollandse en Vlaamse kunstenaars geboren voor 1581. Een groot deel is afkomstig uit de verzamelingen van Frans Boijmans (verworven in 1847) en Franz Koenigs (verworven in 1940). Verschillende tekeningen zijn in de afgelopen decennia aangekocht, twee zelfs zeer recent.

Alle 400 vroege Nederlandse tekeningen zijn gepubliceerd in een wetenschappelijke bestandscatalogus die online toegankelijk is op de museumwebsite. Ruim 140 daarvan waren geselecteerd voor de tentoonstelling 'Bosch to Bloemaert. Early Netherlandish Drawings' in Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, die in het voorjaar van 2014 te zien was in de Fondation Custodia in Parijs en die nu ook ‘in eigen huis’ wordt getoond. In 2017 is de tentoonstelling ook te zien in de National Gallery of Art in Washington.

 

Elk van de drie delen van de tentoonstelling was een min of meer chronologische presentatie van tekeningen van bekende kunstenaars als Pieter Bruegel, Hans Bol, Hendrick Goltzius, Jacques de Gheyn en Abraham Bloemaert, maar ook van minder bekende. Twee zeldzame tekeningen van Jheronimus Bosch waren te zien in de eerste twee delen. De uiteenlopende genres, zoals landschappen, portretten, Bijbelse scènes, historische en mythologische voorstellingen, waren in elk deel vertegenwoordigd. Zo ook de functies van tekeningen, van voorbereidende studies voor schilderijen en ontwerpen voor prenten tot zelfstandige kunstwerken, gemaakt voor verzamelaars.

Recente aanwinst

In deel 3 was weliswaar aan het begin geen tekening van Jheronimus Bosch opgenomen - het museum had er twee die al in de vorige delen te zien waren - maar toonde het museum aan het einde een grote tekening van Abraham Bloemaert. Dit is het definitieve ontwerp voor het grote schilderij ‘De bewening van Christus’ van Bloemaert uit de eigen collectie, dat voor deze gelegenheid aan de tentoonstelling is toegevoegd. Dat geldt ook voor de figuurstudie voor het lichaam van de dode Christus, een tekening die het museum pas onlangs verwierf. Deze uitzonderlijke combinatie van kunstwerken gaf een goed beeld van het creatieve proces bij het voorbereiden van een geschilderde compositie.

Van Pieter Bruegel is onder meer een tekening uit de serie Deugden te zien, ditmaal Caritas (Naastenliefde). Ook uit de tekeningenseries van Karel van Mander, Maarten van Heemskerck, Hans Bol en Johannes Stradanus waren opnieuw prachtige bladen geselecteerd.

Unieke maritieme scène

Uniek waren ditmaal de twee tekeningen van Hendrik Cornelisz Vroom, die gespecialiseerd was in de uitbeelding van schepen en maritieme scènes. In ‘De landing van het leger van Prins Maurits bij Philippine’ liet hij de enorme omvang van de landing van de vloot op de kust van Zeeuws-Vlaanderen zien. Vroom maakte deze tekening in 1600 als ontwerp voor een prent, uitgegeven in opdracht van de Staten-Generaal, die ook wordt getoond.