Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
t/m 05 juni 2011

Schoonheid in de Wetenschap

Wetenschap is een zoektocht, aan de hand van verifieerbare feiten, naar nieuwe kennis van de werkelijkheid. Kunst schept zijn eigen werkelijkheid en roept daarmee bij de toeschouwer emotie en vaak een gevoel van schoonheid op. Speelt bij fundamenteel wetenschappelijk onderzoek ook esthetica een rol? Prof. dr. Hans Galjaard (1935) stelde een tentoonstelling samen waarin de schoonheid van de wetenschap centraal stond.

De uitdaging voor deze tentoonstelling was te onderzoeken of ook in de natuurwetenschappen beelden voorkomen van grote schoonheid. Daartoe zijn de laatste twee jaar circa honderd onderzoekers in een dertigtal instituten benaderd. De disciplines betroffen fysica, chemie, geologie, microbiologie, mariene biologie, botanie, schimmeldiversiteit, celbiologie van hogere organismen, menselijke voortplanting en astronomie.

Van plint tot plafond

In Museum Boijmans Van Beuningen zijn nu eens geen kunstwerken te zien, maar in een aantal zalen waren op de muren en plafonds beelden en films geprojecteerd uit de wetenschap. Prachtige beelden van (sub)atomaire deeltjes, het effect van geluid op materie, kristallen van kleine en grote moleculen en veelkleurige slijpsels van gesteenten. Maar ook een indrukwekkende diversiteit van eencelligen, planten en schimmels. Met moderne technologie werden in hogere organismen de geboorte van een stamcel, de cel- en chromosoomdeling en celdood zichtbaar gemaakt. Tenslotte zijn er ontroerende beelden van de menselijke foetus en overweldigende opnamen van het heelal.

‘Stendhal moment’

Hans Galjaard schrijft in zijn essay over zijn ontroering door het zien van het 4d ultrageluidonsderzoek van de menselijke foetale ontwikkeling. Een film van vrouwenarts Stuart Campbell. Dit was het begin van een plan om esthetisch mooie beelden te verzamelen. In zijn zoektocht naar beelden heeft hij vele onderzoekers gevraagd of zij ook zo’n moment van overweldigende schoonheidsbeleving hebben gekend, een zogenaamd ‘Stendhal moment’. Dit bleek niet zo te zijn. Verreweg de meeste onderzoekers blijken volledig gericht op het verwerven van nieuwe kennis en inzichten.

Deze instituten en onderzoekers hebben bijgedragen aan deze unieke verzameling van verrassende beelden die wellicht bij u een vergelijkbare schoonheidsbeleving, een ‘Stendhal moment’, veroorzaakten.

Audiotour en smartphone-tour

Voor deze tentoonstelling is ook een audiotour ontwikkeld en ingesproken door Hans Galjaard. Deze tour kunt u bij de infobalie in het museum voor drie euro huren.
Nieuw! Via uw smartphone is de tour ook gratis te beluisteren, door de QR codes in de tentoonstelling te scannen. Deze online tour is gemaakt in samenwerking met de populairwetenschappelijke site Kennislink.nl en is ook online te beluisteren. Kijk op www.kennislink.nl/schoonheid

Kennislink maakte ook een reportage van het symposium en publiceerde niet alleen een interview met Dirk Wiersma, maar vroeg ook Hans Galjaard om een column te schrijven. Deze column kunt u hier lezen.

Download hier de brochure van Schoonheid in de Wetenschap. Hier vindt u ook het essay van Hans Galjaard.

De serie Schoonheid in de Wetenschap met een video van een lezing van Prof. dr. Hans Galjaard en een reportage van de opening, waar vele onderzoekers tijdens de opening worden gevraagd of zij de schoonheid in de wetenschap hebben ontdekt of zien.

De tentoonstelling werd mede mogelijk gemaakt door G. Ph Verhagen-StichtingErasmus Trustfonds, Stichting Swart-van Essen en Erasmusstichting.