Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
t/m 27 september 2020
Cobra Museum Amstelveen

This is Surrealism!

'Surrealisme' is een van de meest gebruikte termen van de afgelopen tijd. Wereldwijd leggen nieuwsredacties een link tussen de bizarre situatie waarin we leven en het surrealisme. Maar wat is surrealisme precies? Hoe ontstond deze beweging en aan welke denkbeelden wilden de surrealisten van het eerste uur uiting geven? Op deze vragen wordt antwoord gegeven in de tentoonstelling 'This is Surrealism!' met bijna veertig topstukken en diverse zeldzame boeken en tijdschriften uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen, verdeeld over negen thematische clusters.

De term surrealisme werd voor het eerst gebruikt in 1917 toen de Franse criticus en dichter Guillaume Apollinaire een woord zocht om iets mee te kunnen omschrijven dat voorbij de realiteit lag. Niet veel later werd de term overgenomen door André Breton die het surrealisme in 1924 met een manifest lanceerde. In de daaropvolgende jaren onderging het surrealisme diverse gedaantewisselingen: aanvankelijk was het een literaire beweging, maar al gauw gingen ook beeldend kunstenaars met surrealistische technieken als écriture automatique (het automatisch schrift) en het toeval experimenteren. Over deze transitie hield Breton tien jaar na de oprichting van het surrealisme een lezing getiteld Qu’est-ce que le surrealisme? (Wat is surrealisme?). Deze lezing werd nog datzelfde jaar in brochurevorm uitgegeven.

Bretons vraag inspireerde het team van het Cobra Museum voor Moderne Kunst en Museum Boijmans Van Beuningen om een groot overzicht over het surrealisme te maken onder de titel 'This is Surrealism!'.

Door de maatregelen rondom Covid-19 is de opzet aangepast. Desondanks is het een unieke kans om de surrealistische topstukken uit Museum Boijmans Van Beuningen, dat de komende jaren gesloten is voor renovatie, bij elkaar te zien.

De veertig meest toonaangevende en belangrijkste werken uit de oorspronkelijke werkenlijst zijn gekozen om het verhaal over het surrealisme te vertellen. Bovendien is op de benedenverdieping van het museum een presentatie te zien met werk van Cobra-kunstenaars. De twee tentoonstellingen slaan een brug tussen de verzamelgebieden waar beide musea onder meer om bekend staan: surrealisme en Cobra. Deze bewegingen volgden elkaar niet alleen op in de tijd, de makers hielden er ook soortgelijke ideeën en idealen op na. Zowel de surrealisten als de kunstenaars gelieerd aan Cobra hoopten de maatschappij blijvend met hun kunst te veranderen. Hun kritische houding weerspiegelt het huidige tijdsgewricht waarin veel mensen van mening zijn dat we de samenleving anders moeten inrichten.

De surrealismecollectie van Museum Boijmans Van Beuningen

Alle werken in de tentoonstelling zijn afkomstig uit de wereldberoemde collectie surrealistische kunst van Museum Boijmans Van Beuningen. Deze verzameling, die bijeen is gebracht vanaf de jaren zestig, omvat meer dan 150 kunstwerken van kunstenaars als Salvador Dalí, René Magritte, Joan Miró, Man Ray en Max Ernst plus een grote hoeveelheid zeldzame boeken en tijdschriften. In 1970-1971 organiseerde Museum Boijmans Van Beuningen een grootschalige tentoonstelling over Salvador Dalí. Tijdens de voorbereidingen maakte conservator Renilde Hammacher-Van den Brande kennis met de rijke Britse dichter en verzamelaar Edward James die in de jaren dertig de belangrijkste opdrachtgever en mecenas was van Dalí. Toen James hoorde dat Hammacher de eerste Europese overzichtstentoonstelling over Dalí wilde organiseren, besloot hij talloze kunstwerken uit zijn collectie in bruikleen te geven aan het Rotterdamse museum. Na afloop van de tentoonstelling, die zeer succesvol was verlopen, besloot hij samen met het bestuur van zijn stichting om een aantal werken permanent in bruikleen te geven aan het museum. Toen de stichting niet veel later in geldnood verkeerde kreeg het museum de kans om maar liefst veertien belangrijke schilderijen en gouaches van Dalí en Magritte te kopen. Deze werken vormen nu het hart van de unieke surrealismeverzameling van Museum Boijmans Van Beuningen. De collectie wordt regelmatig met nieuwe aanwinsten verrijkt. Recent heeft het museum een aantal schilderijen en kunstwerken op papier verworven van Leonora Carrington, Eileen Agar en Joseph Cornell, waarvan een aantal voor het eerst tijdens This is Surrealism! is te zien.

Meer surrealistische kunstwerken ontdekken?

Meer surrealistische kunstwerken ontdekken?

Ben je na het zien van ‘This is Surrealism!’ nieuwsgierig geworden naar de kunstwerken die vanwege de corona-maatregelen niet kunnen worden getoond? Bekijk dan de surrealisme collectie online of koop de rijk geïllustreerde bestandscatalogus ‘Een droomcollectie. Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen’ in de webshop.