Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Impressions d'Afrique (Impressies van Afrika)

Impressions d'Afrique (Impressies van Afrika)

Salvador Dalí (in 1938)

Vraag maar raak

  • Marja van Baren vroeg

    Wat is hiervan de symboliek?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Dag Marja, De titel van het schilderij 'Impressions d’Afrique' is ontleend aan een roman van Raymond Roussel uit 1910. Roussels werkwijze en die van Dalí komen overeen: de schrijver creëert dubbele en meerduidige beelden in taal, terwijl de schilder dubbelbeelden maakt volgens zijn ‘paranoïde-kritische methode’. Impressions d’Afrique toont Dalí werkend aan een schilderij waarvan de kijker slechts de achterkant ziet. Achter het hoofd van de schilder verschijnt het gezicht van Gala, zijn muze. Op dit doek zijn er dubbele beelden te over, zo vallen Gala’s oogkassen samen met de arcade van een gebouw. De minuscule figuurtjes op de achtergrond van een vaderfiguur met zijn zoontje, is een motief dat de schilder sinds zijn verbanning uit het ouderlijke huis in 1929 veelvuldig gebruikt. Groeten, Rianne

  • karlijn vroeg

    Had Dalí een specifieke opdracht met dit schilderij of een bedoeling?

  • Museum Boijmans Van Beuningen antwoordde

    Beste Karlijn, de surrealisten zijn niet altijd even duidelijk over hun bedoelingen. Ze proberen de kijker juist te verwarren en uit te dagen. Maar wat we wel weten is dat Dalí dit werk maakte volgens de door hemzelf ontwikkelde surrealistische methode, de paranoïde-kritische methode. Het was een andere, unieke manier om naar de wereld om hem heen te kijken. De visioenen die Dalí had tijdens zijn paranoïde episodes, gebruikte hij als inspiratiebron voor zijn schilderijen. Dalí wil zijn irrationaliteit materialiseren en delen met anderen, door ze met een uiterste precisie weer te geven. Het dubbelbeeld, waarin twee verschillende beelden in hetzelfde beeld te zien zijn is hiervan een belangrijk resultaat. In 'Impressions d'Afrique' zijn de dubbelbeelden bijvoorbeeld te zien in de mannen rechts op de achtergrond, die ook deels de rotspartij vormen. De vensters boven het hoofd van Dalí vormen tegelijkertijd het gezicht van zijn vrouw Gala. Groeten, Tanja

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

Op reis

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie
  • Wat is er te zien?

  • Over de kunstenaar

De kunstenaar Dalí zit hier achter zijn schildersezel met Gala, zijn vrouw en muze, boven het hoofd. Haar oogkassen vallen samen met de arcades van een gebouw, een typisch Dalíaans dubbelbeeld. De titel is ontleend aan een absurdistisch toneelstuk van Raymond Roussel uit 1910. Dalí is zelf nooit in Afrika geweest. Het landschap is geïnspireerd op de omgeving van zijn woonplaats Port Lligat.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Impressions d'Afrique (Impressies van Afrika)
Materiaal en techniek Olieverf op doek
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is op reis
Afmetingen Breedte 117.5 cm
Hoogte 91.5 cm
Makers Kunstenaar: Salvador Dalí
Inventarisnummer 2991 (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with the support of: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, Vereniging Rembrandt, Prins Bernhard Cultuurfonds, Erasmusstichting, Stichting Bevordering van Volkskracht 1979
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1979
Leeftijd maker Circa 34 jaar
Verzamelaar Edward James
Gerechthebbenden © Salvador Dalí, Fundación Gala-Salvador Dalí , c/o Pictoright Amsterdam 2015
Herkomst Edward James, Chichester 1938-1964; Edward James Foundation, Chichester 1964-1979; in bruikleen aan Tate Gallery, Londen
Tentoonstellingen Salvador Dalí. Paintings, Drawings, Prints, New York (The Museum of Modern Art) 19.11.1941 – 11.01.1942 Exhibition of Paintings by Salvador Dalí, Indianapolis (The John Herron Art Institute, Indianapolis Museum of Art) 05.04.1942 – 03.05.1942 Exhibition of Paintings by Salvador Dalí, Detroit (Detroit Institute of Arts) 15.03.1943 – 12.04.1943 Not Seen and/or Less Seen of/by Marcel Duchamp/Rrose Sélavy 1904-64, New York (Cordier & Ekstrom) 14.01.1965 – 13.02.1965 Salvador Dalí, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen) 21.11.1970 – 10.01.1971 Dalí: Art-in-Jewels Exhibition & Paintings, London (Whitechapel Art Gallery) juni 1971 – juli 1971 L’Objet surréaliste 1931-1937, Parijs (Galerie du Dragon) 20.10.1979 – 20.12.1979 400 obras de Salvador Dalí del 1914 al 1983, Madrid (Museo Español de Arte Contemporáneo) april – mei 1983, Barcelona (Palau Reial de Pedralbes) 10.06.1983 – 31.07.1983 Picasso, Miró, Dalí: évocations d’Espagne, Charleroi (Palais des Beaux Arts) 26.09.1985 – 22.12.1985 Cinq siècles d’art espagnol: le siècle de Picasso, Parijs (Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris) 10.10.1987 – 03.01.1988 El siglo de Picasso, Madrid (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía) 29.01.1988 – 19.03.1988 Salvador Dalí, Stuttgart (Staatsgalerie Stuttgart) 12.05.1989 – 23.07.1989, Zürich (Kunsthaus Zürich) 18.08.1989 – 22.10.1989, Humlebaek (Louisiana Museum of Modern Art) 16.12.1989 – 11.03.1990 Edward James: A Surreal Life, Brighton (Royal Pavilion Brighton and Hove) 25.04.1998 – 26.07.1998 Dalí’s optical illusions, Hartford, Connecticut (Wadsworth Atheneum Museum of Art) 2000 La Révolution surréaliste, Parijs (Centre Pompidou, Musée national d’art moderne) 06.03.2002 – 24.06.2002, Düsseldorf (Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen) 20.06.2002 – 24.11.2002 Dalí. The Centenary Retrospective, Venetië, Palazzo Grassi, 12.09.2004 – 16.01.2005, Philadelphia (The Philadelphia Museum of Art) 16.02.2005 – 15.05.2005 Gegen Jede Vernunft. Surrealismus Paris – Prag, Stuttgart (Wilhelm-Hack-Museum und Kunstverein Ludwigshafen am Rhein) 14.11.2009 – 14.02.2010 Salvador Dalí. Il sogno si avvicina – The dream is getting closer, Milaan (Palazzo Reale) 22.09.2010 – 30.01.2011 Dalí, Parijs (Centre Pompidou, Musée national d’art moderne) 21.11.2012 – 25.03.2013 / Dalí. Todas las sugestiones poéticas y todas las posibilidades plásticas, Madrid (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía) 27.04.2013 – 02.09.2013 Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen) 21.09.2013 – 02.02.2014 Surreal Encounters: Collecting the Marvellous. Dalí, Ernst, Magritte and Miró from the Collections of Edward James, Roland Penrose, Gabrielle Keiller and Ulla and Heiner Pietzsch, Edinburgh (Scottish National Gallery of Modern Art) 04.06.2016 – 11.09.2016, Dalí, Ernst, Miró, Magritte… Surreale Begegnungen aus den Sammlungen Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller, Ulla und Heiner Pietzsch, Hamburg (Hamburger Kunsthalle) 07.10.2016 – 22.01.2017, Gek van surrealisme. Dalí, Ernst, Magritte, Miró… uit de collecties van Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller en Ulla en Heiner Pietzsch, Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen) 11.02.2017 – 28.05.2017
Interne tentoonstellingen Gek van surrealisme (2017)
Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam. (2013)
Externe tentoonstellingen Salvador Dalí. The Man-The Artist (2012)
Dalí (2012)
Dalí - All of the poetic suggestions and all of the plastic possibilities (2013)
Surreal Encounters - Collecting the Marvellous (2016)
Dal nulla al sogno (2018)
Surrealist Art - Masterpieces from Museum Boijmans Van Beuningen (2021)
Dalí, Ernst, Miró, Magritte... (2016)
Onderzoek Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen
Literatuur J.T. Soby, Salvador Dalí, New York 1946, pp. 16, 22, 64 J. Conrad, J.C. Ebbinge Wubben, R. Hammacher-Van den Brande, Dalí, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 1970, cat.nr. 62 D. Abadie, J. Green, P. Hultén, Salvador Dalí: rétrospective 1920-1980, tent.cat. Parijs (Centre Georges Pompidou), 1979, p. 311, afb. 251 D. Ades, Dalí, Londen 1982, p. 139, afb. 103 K. von Maur, Salvador Dalí, 1904-1989, tent.cat. Stuttgart (Staatsgalerie Stuttgart), Zürich (Kunsthaus), Stuttgart 1989, pp. 264-265, cat.nr. 207 R. Descharnes, Dalí: Die Eroberung des Irrationalen; Sein Werk – Sein Leben, Keulen 1997, p. 241 I. Gibson, The Shameful Life of Salvador Dalí, Londen 1997, pp. 364, 380 Fundació Gala-Salvador Dalí (Figueres), ‘Salvador Dalí, Catalogue Raisonné of Paintings 1910-1964’, http://www.salvador-dali.org, cat.nr. 462 D. Ades, M. Aguer, C. Ruiz e.a, Dalí: The Centenary Retrospective, tent.cat. Venetië (Palazzo Grassi), Philadelphia (Philadelphia Museum of Art), 2004-2005, pp. 290, 293, afb. 179 V. Trione, Salvador Dalí. Il sogno si avvicina, tent.cat. Milaan (Palazzo Reale), 2010-2011, pp. 90-91, 93 J.-H. Martin et al., Dalí: ouvrage publié à l’occasion de l’exposition présentée à Paris, tent.cat. Parijs (Centre Georges Pompidou), Madrid (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía), Parijs 2012, p. 203 S. van Kampen-Prein (red.), Gek van surrealisme. Dalí, Ernst, Magritte, Miró… uit de collecties van Roland Penrose, Edward James, Gabrielle Keiller en Ulla en Heiner Pietzsch, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 2017, pp. 170, 196, cat.nr. 76 Een droomcollectie, tent.cat. Rotterdam (Museum Boijmans Van Beuningen), 2017, cat.nr. 23, p. 87 afbeelding nr; 36: agenda Museum Boijmans van Beuningen 1983. (Kunst Collecties). afbeelding nr. 40: agenda Museum Boijmans van Beuningen 1984. (Portretten)
Materiaal
Object
Geografische herkomst Spanje > Zuid-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Entry catalogus Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen

Auteur: Marijke Peyser

De titel van het schilderij Impressions d’Afrique is ontleend aan een roman van Raymond Roussel uit 1910. Zijn gedachtegoed staat hoog in het vaandel van de surrealisten. Ook Salvador Dalí bewondert de schrijver en zijn werk.[1] Roussels werkwijze en die van Dalí komen overeen: de schrijver creëert dubbele en meerduidige beelden in taal door gebruik te maken van homoniemen, terwijl de schilder voorstellingen uitbeeldt volgens zijn ‘paranoïde-kritische methode’.[2] Impressions d’Afrique toont Dalí werkend aan een schilderij waarvan de kijker slechts de achterkant ziet. Achter het hoofd van de schilder verschijnt het gezicht van Gala, zijn muze. Op dit doek zijn er dubbele beelden te over: Gala’s oogkassen vallen samen met de arcade van een gebouw. De omtrek van het lichaam van een priester is ook het hoofd van een ezel.[3] De toegang tot een grot stelt eveneens een boom voor. De lage takken van een den verbeelden ook een roofvogel. En dan zijn er nog de minuscule figuurtjes op de achtergrond van een vaderfiguur met zijn zoontje, een motief dat de schilder sinds zijn verbanning uit het ouderlijke huis in 1929 veelvuldig gebruikt.[4]

In dit schilderij zijn ook klassieke invloeden zichtbaar. In zijn autobiografie La vie secrète de Salvador Dalí (1952) beschrijft de kunstenaar zijn belangstelling voor het classicisme.[5] Voordat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, verblijft hij driemaal langdurig in Italië en bewondert er het werk van de architecten Palladio en Bramante en schilderijen van Botticelli, Di Cosimo, Rafaël en Uccello.[6] Deze nieuwe oriëntatie is van toepassing op Impressions d’Afrique.[7] Zo raakt Dalí geïnspireerd door de techniek van de verkorting in het werk van onder andere Caravaggio. In Het avondmaal te Emmaus (1601) geeft Caravaggio met de gebaren van Jezus en de discipel Cleopas, die aan zijn linkerzijde zit, niet alleen de emoties weer die spelen in het Bijbelverhaal. Belangrijker is het feit dat de armen van beiden, doordat de kunstenaar ze verkort heeft weergegeven, de toeschouwer als het ware bij de voorstelling betrekken. Dalí herhaalt een soortgelijk gebaar op Impressions d’Afrique. Hij onderzoekt deze verkorte verbeelding tevens specifiek in de twee voorstudies (Zelfportret (studie voor 'Impressions d'Afrique' I) en Zelfportret (studie voor 'Impressions d'Afrique' II)).

Een tweede aanknopingspunt met de klassieke schilderkunst is Las meninas (1656) van de Spaanse Diego Velázquez. Net als Velázquez heeft Dalí zichzelf al schilderend weergegeven en zien we enkel de achterkant van het doek. Op het zeventiende-eeuwse schilderij worden de gestalten van koning Philips IV en zijn tweede echtgenote Maria Anna van Oostenrijk weergegeven in een spiegel aan de achterwand van het vertrek. Hierdoor bevindt de beschouwer zich op dezelfde plaats als de koninklijke vorsten en kijkt op die manier niet alleen met hen mee maar wordt zelf onderdeel van het tafereel. Dit doek is de ultieme prestatie van de hofschilder van Philips IV die zich op een zelfbewuste wijze tot doel stelt te laten zien waartoe de schilderkunst in staat is. Het klassieke principe van ‘imitatie’ en ‘emulatie’ – het nabootsen van grote voorgangers en vervolgens trachten hen te overstijgen – is in de twintigste eeuw ook van toepassing op Dalí.

 

Noten

[1] Éluard 1984, p. 162.

[2] Homoniemen zijn woorden die er op schrift hetzelfde uitzien maar verschillende betekenissen hebben. Voor meer over Dalí’s paranoïde-kritische methode, zie p. 79.

[3] Dit is een verwijzing naar de antiklerikale gevoelens van Dalí en Buñuel. In de film Un chien andalou, die zij in 1929 maken, komt die houding duidelijk naar voren.

[4] Zie bijvoorbeeld Dalí enfant avec son père (1971), afgebeeld in Descharnes/Néret, 2005, p. 587. Voor meer over zijn verbanning uit het ouderlijk huis, zie p. 99.

[5] Dalí 1952, pp. 390-391.

[6] Soby 1969, pp. 21-22.

[7] Idem, p. 23.

Toon onderzoek Een droomcollectie - Surrealisme in Museum Boijmans Van Beuningen
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Salvador Dalí

Figueras 1904 - Figueras 1989

Salvador Dalí leerde tijdens zijn studie in Madrid de schrijver André Breton kennen, de grondlegger van de surrealistische beweging. In 1924 schreef Breton...

Bekijk het volledige profiel