:host { --enviso-primary-color: #00BAFF; --enviso-secondary-color: #00BAFF; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Doge Andrea Vendramin met zijn broer Luca (?) en een onbekende pauselijke nuntius

Doge Andrea Vendramin met zijn broer Luca (?) en een onbekende pauselijke nuntius

Gentile Bellini (in circa 1477-1478)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Gentile Bellini is de oudste zoon en leerling van Jacopo Bellini (c. 1400-1471), die zelf een leerling was van Gentile da Fabriano (c. 1370 - c. 1427), een van de belangrijkste meesters van de Internationale Gotiek. Jacopo Bellini, beroemd om zijn twee bewaardgebleven tekeningenboeken (Louvre en British Museum), waaruit een nieuwe visie spreekt op de uitbeelding van landschap, architectuur en de menselijke figuur, was hoofd van een atelier in Venetie, dat na zijn dood werd voorgezet door Gentile. Van zijn schilderijen is vrijwel niets bewaard gebleven. In deze tekening is de invloed zichtbaar van de vroege renaissance, met name in uitbeelding van de personen, terwijl de gouden hoogsels in het kleed nog de laatste sporen van de gotische traditie tonen. Vernieuwender was Gentile's jongere broer Giovanni Bellini (1430-1516), die geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de renaissance in Venetie. [tekst: Albert Elen]

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Doge Andrea Vendramin met zijn broer Luca (?) en een onbekende pauselijke nuntius
Materiaal en techniek Pen en penseel in bruine inkt, dekverf en bladgoud, op perkament, gedoubleerd
Objectsoort
Tekening > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Breedte 232 mm
Hoogte 325 mm
Makers Tekenaar: Gentile Bellini
Inventarisnummer I 179 (PK)
Credits Verworven met de verzameling van / Acquired with the collection of: D.G. van Beuningen 1958 (voormalige collectie / former collection Koenigs)
Collectie Tekeningen & Prenten
Verwervingsdatum 1958
Vervaardigingsdatum in circa 1477-1478
Leeftijd maker Circa 43 tot 53 jaar
Watermerk geen (perkament)
Verzamelaar Franz Koenigs
Merkteken F.W. Koenigs (L.1023a deest), D.G. van Beuningen (L.758)
Herkomst Silvestro Bonfiglioli (1637-1696), Bologna; Bartolommeo Bonfiglioli, Bologna-Venetië; door zijn erven verkocht aan Zaccaria Sagredo tussen 1728 en 1734; Zaccaria Sagredo (1653-1729, L.2103a, inv. deest), Venetië (gemonteerd in een album); Sagredo's albums door zijn erven verkocht aan Consul John Udny in 1763 en door hem naar Engeland gebracht; Earls of Sunderland (in een van vier Sagredo albums); door vererving aan George Charles Spencer Churchill, 8th Duke of Marlborough, Blenheim Palace, Woodstock; zijn veiling, Londen (Christie) 15.06.1883, lot 15 (BP 44/18/0, aan Noxeda); John Postle Heseltine (1843-1929, L.1507), Londen (cat. 1906, nr. 1); mogelijk kunsthandel P. & D. Colnaghi & Obach, Londen (1912); Franz W. Koenigs (1881-1941, L.1023a deest), Haarlem, verworven in 1926; D.G. van Beuningen (1877-1955), Rotterdam, verworven met de Collectie Koenigs in 1940; verworven met de Collectie Van Beuningen in 1958
Tentoonstellingen Londen 1912, nr. 70; Londen 1930, nr. 696; Amsterdam 1934, nr. 432; Rotterdam 2009 (coll 2 kw 1); Rotterdam 2016
Onderzoek Italiaanse tekeningen 1400-1600
Literatuur Heseltine 1906, nr. 1, ill. (Giovanni Bellini); Londen 1912, nr. 70, pl. L; Venturi 1915, vol. VII.4, pp. 558-559, ill. 343 (Bellinesk); London 1930, nr. 696 / London 1930a, nr. 159, pl. 138 / London 1930b, nr. 761 (Venetiaans 15e eeuw); Popham 1931, nr. 159, pl. 138; Amsterdam 1934, nr. 432, ill. (Gentile toeg.); Van Marle 1938, pp. 566, 568, fig. 309 (Jacometto?); Servolini 1944, pp. 30-31, pl. III (Jacometto?); Heinemann 1963, dl. 1, p. 240, nr. V. 150, dl. 2, p. 619, fig. 713 (dicht bij Gentile); Puppi 1969, p. 5 (Leonardo Bellini?); Collins 1970, p. 174 (school Gentile); Meijer zur Capellen 1985, pp. 181-182, app. VII,2, pl. 81, fig. 174 (Venetiaans); Heinemann 1991, p. 112 (Gentile)
Materiaal
Object
Geografische herkomst Italië > Zuid-Europa > Europa
Plaats van vervaardiging Venetië > Veneto regio > Italië > Zuid-Europa > Europa

Entry bestandscatalogus Italiaanse tekeningen 1400-1600

Auteur: Albert Elen

De persoon links op de voorgrond is aan zijn hermelijnen mantel en corno (muts) direct te herkennen als doge, het hoogste ambt in de Venetiaanse republiek. Het familiewapen op het rijkgedecoreerde goudbrokaten kleed dat uit het venster hangt, maakt duidelijk dat het gaat om Andrea Vendramin (1393-1478). Deze schatrijke edelman, behorend tot een vooraanstaande Venetiaanse handelsfamilie, was een tachtiger bij zijn verkiezing in 1476. Hij stierf twee jaar later aan de pest en was dus maar kort in functie. De tekening is daarom ook vrij nauwkeurig te dateren, tenzij deze postuum werd gemaakt, wat niet waarschijnlijk is gelet op de zeer individuele, levensechte gelaatstrekken.

Deze indrukwekkende voorstelling van de doge en een onbekende pauselijke nuntius is feitelijk een grote miniatuur, met finesse uitgevoerd in diverse kleuren dekverf en met bladgoud op perkament. Het is niet ondenkbaar dat de tekening ooit als volle bladzijde een kostbaar manuscript sierde, wellicht een familiekroniek waaruit deze later is uitgesneden.[1] Het is goed mogelijk dat zo’n kroniek behoorde tot de beroemde collectie van Gabriele Vendramin (1484-1552), kleinzoon van de broer en erfgenaam van de doge, Luca Vendramin (overl. 1527). Deze bezat onder meer talloze tekeningen, albums en verluchte manuscripten.[2] De stuurs kijkende oudere man achter de doge is tot nog toe beschouwd als diens secretaris, maar die functie verklaart nog niet zijn aanwezigheid. In plaats daarvan zou het heel goed de genoemde broer Luca kunnen zijn, die mogelijk ook de opdrachtgever was van dit dubbelportret en de vermeende familiekroniek.

Het uitbeelden van personen in profiel was gangbaar in die tijd, zoals we ook zien in een andere Bellineske tekening, nu toegeschreven aan Francesco Bonsignori (ca. 1455/1460-1519), in de Collectie Koenigs (inv. I 197). De drie personen zijn hier achter een fraai geornamenteerd venster voorgesteld, waarbij de armen en handen buiten beeld blijven en de expressie derhalve alleen van de gezichten is af te lezen.

De ontmoeting van de doge met de pauselijke nuntius was kennelijk het hoogtepunt van diens korte regeringsperiode, gezien de bijzondere wijze waarop de gebeurtenis is uitgebeeld. Het zou kunnen gaan om de overhandiging van de Gouden Roos die paus Sixtus IV aan Vendramin aanbood voor diens vrijgevigheid aan de armen. Die hoge kerkelijke onderscheiding was toen alleen aan zeer deugdzame vorsten voorbehouden en derhalve een exclusief statussymbool voor een gekozen staatshoofd en diens familie. Hoewel de pauselijke gezant hier feitelijk niets uitreikt - de onderarmen van beide heren zijn niet zichtbaar - zijn op het prominent in beeld hangende kleed direct onder hen wel twee gestileerde vergulde bloemen boven Vendramins familiewapen uitgebeeld.

De tekening is wisselend toegeschreven aan de broers Giovanni (ca. 1430-1516) en Gentile Bellini, alsook aan hun neef Leonardo Bellini (ca. 1423/1425-ca. 1500/1510) en zelfs aan de mysterieuze Jacometto Veneziano (overl. 1497).[3] Leonardo was de toonaangevende miniaturist in de periode 1460-1480, maar traditioneler in stijl dan de vervaardiger van het Rotterdamse groepsportret. De toeschrijving aan Gentile lijkt het meest plausibel, gelet op de hoge kwaliteit en de gelijkenis met portretten die hij maakte van belangrijke personen, vooral van Vendramins opvolger, doge Giovanni Mocenigo (1478-1485) en diens opponent de Ottomaanse sultan Mohammed II uit 1480. Daarin zijn de geportretteerden eveneens en buste en in respectievelijk volledig en bijna-profiel uitgebeeld, in het geval van de sultan bovendien in een fraaie architecturale omlijsting met een kostbaar geornamenteerd kleed, hangend over de vensterbank.[4]

Heinemann (1991) is overtuigd van de toeschrijving aan Gentile, maar als enige auteur beschouwt hij de tekening als een portret van de eerdere doge Niccolò Marcello (1473-1474). Met het bekende (vermeende) portret (naar Gentile Bellini) dat als enige van deze doge bekend is, nu in Londen, bestaat echter onvoldoende gelijkenis.[5]

Noten

[1] Onder de miniaturen opgenomen in: Amsterdam 1934.

[2] Zie voor deze collectie: Whistler 2016, pp. 195-197.

[3] Zie de toevoegingen tussen haakjes in de literatuurlijst.

[4] Nu respectievelijk in Venetië, Museo Correr, en Londen, The National Gallery, inv. NG3099; Meyer zur Capellen 1985, respectievelijk p. 139, nr. A 23, pl. 37, ill. 56; pp. 128-129, pl. 13, ill. 17.

[5] Inv. NG3100. Zie vooral de karakteristieke grote neus.

Toon onderzoek Italiaanse tekeningen 1400-1600
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Gentile Bellini

Venetië circa 1430/1434 - Venetië 1507

Bekijk het volledige profiel