Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Egoïsme

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Het surrealisme wordt vaak geassocieerd met een illusionistische beeldtaal waarmee een onbestaanbare werkelijkheid wordt verbeeld. Maar surrealisme is vooral een levenshouding die is gebaseerd op een absolute vrijheid van geest. Picabia is hier een mooi voorbeeld van. Na een ontmoeting met Duchamp maakt hij mechanische ('mécanomorfe') werken, daarna wisselt hij veelvuldig van stijl en is hij zowel voor als tegen het surrealisme.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Egoïsme
Materiaal en techniek Olieverf op multiplex
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 153.6 cm
Lengte 110.8 cm
Makers Kunstenaar: Francis Picabia
Inventarisnummer 3400 (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with support of: Mondriaan Fonds 1996
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1996
Leeftijd maker Circa 68 tot 71 jaar
Tentoonstellingen De Collectie Verrijkt (2011)
De collectie als tijdmachine (2017)
Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam. (2013)
Externe tentoonstellingen Picabia: A Retrospective (2016)
Picabia: A Retrospective (2016)
Dal nulla al sogno (2018)
Materiaal
Object
Geografische herkomst Frankrijk > West-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Auteur Marijke Peyser

Francis Picabia’s schilderij Egoïsme is één van de vijfentwintig werken die van 15 november tot 4 december 1948 te zien zijn bij de Galerie des Deux-Îles in Parijs.[1] Tegen een donkere achtergrond heeft de kunstenaar vijf cirkels in heldere kleuren afgebeeld. Ze omringen een langwerpig element dat doet denken aan een bot en een ster. Een fallus ligt echter meer voor de hand. Het mannelijk geslachtsdeel staat ook centraal in andere doeken uit dezelfde periode, zoals Pistill (1946-1947) en I don’t care (1947), en heeft vrouwelijke ‘tegenhangers’ in Maintenant et autrefois (1946) en Veuve (1948).

Toch is de huidige staat van Egoïsme waarschijnlijk niet hetzelfde als in 1948, want een eerdere signatuur en datering ‘Francis Picabia 1948’ en de titel ‘Egoïsme’ linksonder werden overschilderd. Tijdens een recente restauratie van het schilderij kwam aan het licht dat Picabia het werk drastisch heeft veranderd.[2] Op de plaats van het grote zwarte vlak met de gekleurde ballen waren aanvankelijk een paar hoorns en een lineaire structuur achter de fallusvorm afgebeeld – een motief dat Picabia ook gebruikte in een werk als Le rêve de Suzanne (1949).[3] Na de overschildering voorzag hij het werk van een nieuwe datering 1947-1950 en signatuur.

Egoïsme is een van de zes werken die Museum Boijmans Van Beuningen in de jaren negentig heeft verworven uit de privéverzameling van Geertjan Visser. Ze vormen een belangrijke aanvulling op de collectie surrealisme; het museum had nog geen werken van Picabia in de collectie. Visser kocht zijn eerste Picabia, het portret van Cravan, in de jaren tachtig nadat hij het op de kunstbeurs Art Basel had gezien, samen met zijn broer Martin Visser, toentertijd hoofdconservator van Museum Boijmans Van Beuningen (1978-1983). Visser verwierf een representatief ensemble van drie tekeningen en drie olieverfschilderijen.

Het vroegst gedateerde werk, Radio Concerts (1921-1922), verwijst naar de periode dat Picabia en André Breton het goed met elkaar konden vinden.[4] Deze abstracte tekening kan gerekend worden tot de zogenaamde late dada machine-stijl, een stijl met kenmerkende, opvallende tweedimensionale vormen zoals cirkels, vierkanten, driehoeken en rechthoeken waarin Picabia begin jaren twintig werkt. In de daaropvolgende jaren werkt hij afwissend figuratief en abstract, en zoekt daarbij de grenzen op tussen kunst en kitsch (zie Femmes Espagnoles). De drie olieverfschilderijen Egoïsme (1947-1950), Viens avec moi, là-bas (1945) en Danger de la force (1947-1950) worden in 1997-1998 in Hamburg en Rotterdam tentoongesteld tijdens de expositie Francis Picabia – late schilderijen (1933-1953).[5] De tentoonstelling wil laten zien dat Picabia, ook wat zijn late werk betreft, belangrijke bijdragen heeft geleverd aan de ontwikkeling van de moderne kunst, met name l’art informel, en zich tot op het laatst heeft ontwikkeld in steeds nieuwe richtingen.

Noten

[1] Parijs 2002, p. 446.

[2] Zie G. Boevé-Jones en C. van Hees, ‘Egoïsme’, in de online publicatie Francis Picabia: Materials and Techniques, Museum of Modern Art, New York 2017, pp. 66-72: mo.ma/picabia_conservation (geraadpleegd 14 maart 2017).

[3] Ibid.

[4] Camfield 1979, p. 203: in 1924, het jaar dat Breton zijn eerste surrealistische manifest publiceerde, hadden zij grote onenigheid over het surrealisme.

[5] Hamburg/Rotterdam 1997-1998.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Francis Picabia

Parijs 1879 - Parijs 1953

Vroeg in zijn carrière was Francis Picabia een succesvolle impressionistische landschapschilder. Na geëxperimenteerd te hebben met verschillende stijlen had...

Bekijk het volledige profiel