Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Le couple (Het paar )

Le couple (Het paar )

Max Ernst (in 1923)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

De Duitse dadaïst Max Ernst ging in 1922 in Parijs wonen. Daar kwam hij in contact met de surrealisten. Zijn methode van de collage, die hij eerder toepaste op papier, gebruikte hij steeds vaker ook in zijn geschilderde composities. Man en vrouw zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden bij dit wonderlijke poëtische paar.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Le couple (Het paar )
Materiaal en techniek Olieverf op doek
Objectsoort
Schilderij > Schildering > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 106.5 cm
Breedte 142 cm
Makers Schilder: Max Ernst
Inventarisnummer 2708 (MK)
Credits Aankoop / Purchase: 1966
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 1966
Leeftijd maker Circa 32 jaar
Tentoonstellingen Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam. (2013)
Collectie - surrealisme (2017)
De Collectie Verrijkt (2011)
De collectie als tijdmachine (2017)
Externe tentoonstellingen Power Mask. The Power of Masks (2017)
Dal nulla al sogno (2018)
Materiaal
Object
Geografische herkomst Duitsland > West-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Auteur: Marijke Peyser

In 1919 vormen Max Ernst, Jean (Hans) Arp en Johannes Baargeld de Keulse dadagroep. Net als de dadaïsten elders willen zij de wereld op zijn kop zetten, zoals de Eerste Wereldoorlog hun wereld radicaal had veranderd. Ze brengen verschillende tijdschriften uit en organiseren enkele tentoonstellingen.[1] In die periode bewondert Ernst reproducties van de metafysische schilderijen van Giorgio de Chirico in het tijdschrift Valori Plastici.[2] Geïnspireerd door deze Italiaanse kunstenaar maakte hij in 1919 zijn eerste collages uit knipsels van alledaags beeldmateriaal dat hij combineert tot fantasierijke voorstellingen.[3]

Op uitnodiging van Ernst en Baargeld brengen de Franse dadaïsten, waaronder Tristan Tzara, Arp, Paul Éluard, diens echtgenote Gala en André Breton, in 1921 een bezoek aan Tirol en Keulen.[4] In de collages van Ernst zien zij overeenkomsten met hun eigen poëtische experimenten die zij vastleggen in het dadaïstische tijdschrift Littérature (eerste serie 1919-1921) onder redactie van Breton, Philippe Soupault en Louis Aragon.[5] Nadat Ernst in 1921 kennis heeft gemaakt met Éluard, ontstaat er een intensieve werkrelatie tussen beide mannen en een zeer vriendschappelijke band met Gala.[6] In 1922 laat Ernst zijn vrouw Louise Strauss en hun jonge zoon in Duitsland achter en vestigt zich in Parijs, om zich in 1923 bij het echtpaar Éluard in Eaubonne te voegen. Tijdens de zomermaanden verfraait Ernst hun woning met een aantal spectaculaire muurschilderingen.[7] Aspecten van hun ménage-à-trois verbeeldt hij in werken als Le couple en Vive l’amour ou Pays charmant, beide gedateerd 1923, waarin zich paren vormen of sprake is van ‘verdubbeling’. Le couple toont twee van elkaar gescheiden figuren in een vrijwel kale ruimte. Alleen de armen en romp van de rechterfiguur hebben een herkenbare menselijke vorm. De overige lichaamsdelen worden gerepresenteerd door collageachtige constructies van kant, kwastjes en franjes. De linkerfiguur, met de gekruiste benen en ronde vormen, verwijst waarschijnlijk naar een vrouw. De rechterfiguur is mogelijk een man.[8]

Tussen 1922 en 1924 verschijnt de tweede serie van het tijdschrift Littérature; deze markeert de overgang van dada naar het surrealisme. In het najaar van 1922 beginnen Breton, Aragon, Desnos, Éluard, Ernst en Benjamin Péret te experimenteren met hypnose. Wanneer ze op 27 september bijeen komen wordt Desnos onder hypnose gebracht met pen en papier binnen handbereik.[9] Iedere aanwezige stelt een vraag die Desnos beantwoordt met een tekening of een korte zin. Terwijl hij Éluards hand vasthoudt, wordt Desnos gevraagd: ‘Hoe zie je Éluard?’ ‘Hij is blauw’. ‘Waarom blauw?’ ‘Omdat de lucht zich nestelt’.[10] Mogelijk heeft deze opmerking Ernst getroffen en is Le couple een portret van Éluard en Gala.

Naast het werk Histoire naturelle (1926), dat uit een map met 34 heliogravures bestaat, en een litho, is Le couple het enige schilderij van Ernst in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. Het is afkomstig uit de Belgische verzameling van Bertie en Gigi Urvater.[11]

 

Noten

[1] Waaronder het eenmalige tijdschrift Die Schammade; zie New York/Houston/Chicago 1993, p. 66.

[2] Idem, p. 333.

[3] Idem, p. 81.

[4] Idem, p. 65: na de Eerste Wereldoorlog is het vrijwel onmogelijk voor een Duitser om naar Parijs te reizen. Ernst en zijn vriend Baargeld nodigen daarom ‘de hele Dada familie’ uit om hen in Keulen te bezoeken.

[5] Zie Kisters in deze publicatie, pp. 12-13.

[6] In augustus 1929 maakt Gala Éluard, tijdens een vakantie in Cadaqués, kennis met Salvador Dalí. Na deze ontmoeting verlaat zij Éluard en wordt de levenspartner van Dalí.

[7] Londen/Rotterdam/Bilbao 2007-2008, pp. 45-48.

[8] New York/Houston/Chicago 1993, p. 137.

[9] Idem, p. 126.

[10] Idem, p. 136.

[11] Voor meer over het verzamelaarsechtpaar Urvater, zie Van Kampen-Prein in deze publicatie, pp. 22-23.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Max Ernst

Brühl 1891 - Parijs 1976

Na de Eerste Wereldoorlog was Max Ernst een van de oprichters van de dadabeweging in Keulen. In 1924 was Ernst in Parijs ook nauw betrokken bij het ontstaan van...

Bekijk het volledige profiel