:host { --enviso-primary-color: #FF8A21; --enviso-secondary-color: #FF8A21; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Studies van een krekel en een vlieg

Studies van een krekel en een vlieg

Anoniem (in 1490)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Specificaties

Titel Studies van een krekel en een vlieg
Materiaal en techniek Pen in bruine inkt
Objectsoort
Tekening (verso) > Tekening > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 287 mm
Breedte 209 mm
Makers Tekenaar: Anoniem
Navolger van: Rogier van der Weyden
Inventarisnummer N 74 verso (PK)
Credits Bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen (voormalige collectie Koenigs), 1940
Collectie Tekeningen & Prenten
Verwervingsdatum 1940
Vervaardigingsdatum in 1490
Signatuur geen
Watermerk Gotische letter P
Inscripties geen
Verzamelaar Franz Koenigs
Merkteken Gelozzi ( L.545), A. Firmin-Didot (L.119), F.W. Koenigs (L.1023a niet aanwezig)
Tentoonstellingen Londen 1927, no. 506 (Brugge, ca. 1490); Rotterdam 1934, no. 13 (Brugge, ca. 1490/ Cirkel Hugo van der Goes?); Brussel/Beijing 2007, no. 25 (anoniem, ca. 1490)
Onderzoek Toon onderzoek Nederlandse tekeningen uit de vijftiende en zestiende eeuw
Literatuur Haverkamp Begemann in Moskowitz 1962, nr. 469 (Brugge ca. 1490); Collection Catalogue 2012 (online); Brussel 2016, pp. 13-14, fig. 2
Materiaal
Object
Geografische herkomst Zuidelijke Nederlanden > Nederlanden > West-Europa > Europa
Plaats van vervaardiging Brugge > België > West-Europa > Europa

Entry bestandscatalogus Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw

Auteur: Judith Niessen

Deze knielende vrouw is getekend voor een lage muur, met in het verschiet een ommuurde stad in een heuvelachtig landschap. De vrouw is verwant aan de knielende donatrice met de Heilige Michael achter zich, te zien op een tekening die in de jaren negentig in de handel was.1 Dat blad wordt door Friedländer, Dupont en Sonkes toegeschreven aan een Nederlandse of Franse navolger van Rogier van der Weyden en wordt rond 1470 gedateerd.2 Zij baseren zich op twee zijluiken van een retabel in Ambierle (Frankrijk) met daarop twee soortgelijke donatrices, toegeschreven aan een Bourgondische navolger van Rogier.3 De gelaatstrekken en de kleding van de vrouw op deze tekening doen daarnaast ook denken aan het geschilderde vrouwenportret uit de werkplaats van Rogier in Londen, rond 1460 wordt gedateerd.4

Ze is vermoedelijk gekopieerd naar voorbeeld. De schaduw van de vrouw ontbreekt in het landschap, waardoor zij min of meer daarin zweeft. Daarnaast zijn de restanten van een nogal mechanisch uitgevoerde ondertekening in zwart krijt zichtbaar, zoals bij de linkermouw. Deze ondertekening is mogelijk het resultaat van overname met behulp van bijvoorbeeld een calqué. Hierbij werd de keerzijde van een vel papier zwart gemaakt, waarna het tussen het model en het blad van de kopie werd gelegd. Vervolgens werden de contouren doorgegriffeld waardoor het krijt van het tussenblad zich aan het nieuwe blad hechtte.5 Het landschap is vermoedelijk daarna pas getekend. Dit is op een losse, schetsmatige manier gedaan en het betreft waarschijnlijk een eigen inventie. Hetzelfde geldt voor de krekel en de vlieg op de keerzijde van het blad, die van dezelfde hand zijn en wellicht naar het leven zijn getekend. De contouren van de heuvels, bomen en het stadsgezicht zijn snel neergezet, waarbij de bossages zijn ingevuld en opgebouwd met willekeurig, dicht op elkaar geplaatste streepjes, langere halen en half open rondjes.

De tekening is aanzienlijk later vervaardigd dan de Donatrice met de Heilige Michael. De kunstenaar baseerde zich weliswaar op een ouder voorbeeld uit Rogiers omgeving, maar de tekenstijl met de los nagetrokken contour- en plooilijnen en het regelmatige patroon van korte (kruis-)arceringen doet eerder denken aan tekeningen uit de omgeving en navolging van Dieric Bouts (1415/20-1475).6 Het type landschap met de coulissenachtige heuvels, de hoge bomen en de prominente op de heuvels gelegen stad komt vaak terug in schilderijen van Bouts en zijn omgeving. Vergelijkbaar is bijvoorbeeld een landschap in de achtergrond van een Hemelvaart van Maria, toegeschreven aan Aelbert Bouts (c. 1451/54-1549), dat rond 1500 kan worden gedateerd (afb).7 Vermoedelijk is ook deze tekening rond die tijd ontstaan.

Noten

1 Veiling, London (Christie’s), 6 July 1999, nr. 214, ill.

2 Friedländer in brief uit 1933, Sonkes 1969, p. 220; Dupont 1938, p. 288; Sonkes 1969, pp. 219-220, nr. D 27, ill. LV b.

3 Ambierle, Eglise Saint-Martin, Dupont 1938, ill. 2.

4 London, National Gallery, inv. nr. NG 1433, ENP II, 1967, plate 56, nr. 34.

5 Koreny/Zeman in Antwerp 2002, p. 15. Een grondig overzicht van technieken voor overbrenging wordt gegeven door Wintermann in Ketelsen/Hahn 2011, pp. 295-309

6 Bijvoorbeeld de tekening met een Annunciatie toegeschreven aan de werkplaats van Dieric Bouts in Berlijn, Kupferstichkabinett, inv. nr. KdZ 4053. Buck geeft een omschrijving van de tekenstijl van Bouts en zijn werkplaats aan de hand van meerdere voorbeelden van tekeningen en ondertekening. Buck 2001, pp. 116-120, nr. I.11, ill.

7 Brussels, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, inv. nr. 397. Dubois/ Slachmuylders in: Stroo/Syfer-d’Olne 2001, pp. 189-200, nr. 8, ill. De regelmatige kruisarceringen zijn bovendien enigszins verwant aan de ondertekening in het triptiek met de Hemelvaart van Maria, het sleutelstuk binnen het oeuvre van Aelbert Bouts. Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, Brussels, inv. nr. 574; Stroo/Syfer-d’Olne 2001, ill. 67.

Toon onderzoek Nederlandse tekeningen uit de vijftiende en zestiende eeuw
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker