Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
t/m 26 mei 2013

Pushwagner - Soft City

Vanaf februari 2013 presenteerde de Noorse kunstenaar Pushwagner zijn veelzijdige oeuvre in Museum Boijmans Van Beuningen. De tentoonstelling was eerder te zien in MK Gallery in Groot-Brittannië en Haugar Vestfold Kunstmuseum in Oslo. Hoewel de kunstenaar heel bekend is in Noorwegen, was dit Pushwagners eerste solotentoonstelling buiten Noorwegen.

In zijn werken is de kritische blik van Pushwagner op maatschappij en politiek duidelijk terug te vinden. De kunstenaar staat bekend om zijn veelvuldig satirisch commentaar op macht en hebzucht in de maatschappij van de twintigste eeuw. Drie series werken van Pushwagner stonden centraal in de tentoonstelling: beeldende roman 'Soft City’, de serie prenten ‘A Day in the Life of Family Man’ en de serie ‘Apocalypse Frieze’.

Soft City

‘Soft City’ (1969-1976) is een beeldende roman van 154 bladen waarin het dagelijkse leven van een moderne stad te zien is in zeer gedetailleerde pentekeningen. Deze novelle wordt door velen gezien als zijn belangrijkste werk. Soft City neemt de kijker mee op reis door een dag uit het leven van een gezin. Op sobere, simplistische wijze creëert Pushwagner een machinale wereld. Het thema van deze novelle doet denken aan onder meer de boeken 1984 van George Orwell en Lanark van Alasdair Gray, en de film Metropolis van Fritz Lang. Met een combinatie van kunstgeschiedenis, sciencefiction en hedendaagse cultuur creëert Pushwagner een ingewikkeld en duister alternatief universum, waar geen ruimte is voor individuen en laatkomers.

A Day in the Life of Family Man

In de prentenserie ‘A Day in the Life of Family Man’ uit de jaren tachtig wordt de herhaling, sleur en eindeloosheid geïllustreerd in 34 bijna identieke tekeningen in roze, zwart en grijs. Deze prenten tonen scènes uit het dagelijkse gezinsleven, elk met een duidelijke Pushwagner make-over. Overal zijn televisieschermen waar het alledaagse leven op wordt gecontroleerd. Een man en een vrouw worden gevolgd tijdens hun dagelijkse bezigheden als werken en boodschappen doen.

Jobkill

De derde serie ‘Apocalypse Frieze’ bevat zeven werken van groot formaat. Het meest bekende werk uit deze serie is ‘Jobkill’ uit 1990 en wordt beschouwd als een van de meest gedetailleerde kunstwerken ter wereld. In kunsthistorische zin doet het werk vanwege de gedetailleerdheid denken aan Pieter Bruegel’s De Triomf van de Dood uit 1562, de serie etsen ‘Verschrikkingen van de oorlog’ van Goya van begin 19de eeuw of - meer recent - de installatie ‘Fucking Hell’ van de gebroeders Chapman uit 2009. Net als deze werken, is Jobkill een strijdtoneel. Op een zee van skeletten en lijken vaart een oorlogsschip, overal zijn geschutskoepels en machinegeweren, en door de lucht vliegen straaljagers en parachutisten.

Goya

Goya's etsenserie 'Verschrikkingen van de oorlog', die een inspiratie vormde voor Pushwagner's 'Jobkill', was gelijktijdig met de tentoonstelling van Pushwagner in Museum Boijmans Van Beuningen te zien. De samenstelling was bijzonder omdat het zelden voorkomt dat de gehele serie ‘Los Desastres de la Guerra’ van de Spaanse kunstenaar Francisco José de Goya y Lucientes (1746 - 1828) in Nederland te zien is. Lees hier meer informatie over de tentoonstelling in het Prentenkabinet.

Hariton Pushwagner

Pushwagner volgde zijn opleiding aan de Kunstacademie in Oslo en aan Cité Internationale des Arts Paris. In 2008 nam hij deel aan de Biënnale van Berlijn waarmee hij zijn grote doorbraak beleefde. De kunstenaar beschrijft zichzelf als een ‘spiritueel student’ van de Noorse auteur Axel Jensen, die hij in 1968 ontmoette. Hij illustreerde Jensen’s boek “Og resten står skrivd i stjernene/And the Rest is Writ(ten) in the Stars” in 1995. De naam Hariton Pushwagner is een pseudoniem voor Terje Brofos; hij gaf zichzelf deze bijnaam in 1970 als knipoog naar de Hare Krisna en andere Oosterse filosofieën, en naar winkelwagens (“push wagons” genaamd).

Documentaire over Pushwagner

De kunstenaar is drie jaar lang gevolgd door de Noorse regisseurs Even Benestad en August B. Hanssen. Zij beschrijven Pushwagner vanwege zijn soms destructieve neigingen als “de kunstenaar die op het punt staat alles te verliezen”. De film over zijn leven is geselecteerd voor diverse filmfestivals over de hele wereld, zoals Nordox - Nordic Documentary Film Festival in China en Brisbane International Film Festival in Australië. De documentaire was ook te zien tijdens Bosch Art Film op vrijdag 19 April 2013 om 20:30 en zaterdag 20 April 2013 om 19:00 uur in de Verkadefabriek Den Bosch. Kijk voor informatie op www.boschartfilm.nl.

Pushwagner in de media

De reizende tentoonstelling van Pushwagner was veelvuldig en lovend door de pers besproken. Hier vindt u enkele recensies en vermeldingen:

  • BBC News over de opening van de tentoonstelling
  • Art / Books publishing, de uitgever van de monografie bij deze tentoonstelling
  • Aandacht voor deze reizende tentoonstelling op de website van de Noorse overheid
  • The Guardian wees Pushwagner aan als ‘kunstenaar van de week’
  • Recensie van de tentoonstelling op de Noorse nieuwssite NRK

 

Met dank aan

De tentoonstelling was mede mogelijk gemaakt door Fritt Ord (Stichting voor Vrijheid van Meningsuiting, Noorwegen), Norsk Kulturråd (Noorse Raad voor Cultuur) en OCA (Office for Contemporary Art Norway) en de Noorse ambassade.