Previous Next Facebook Instagram Twitter Back to top
t/m 03 juli 2011

Boris van Berkum - Dreaming of a Mega Renaissance

De beeldengroepen van Boris van Berkum zijn keramische beeldhouwwerken die op het eerste gezicht doen denken aan totempalen, stapelingen van dier- en mensfiguren. Uit sommige beelden sijpelt gekleurd water, andere beelden roteren langzaam rond hun as. Als een ware neo-kunstenaar transformeert Van Berkum elementen uit de grote wereldculturen tot een eigentijdse dynamische beeldengroep.

Boris van Berkum (1968) heeft zijn culturele stempel op Rotterdam gezet. Zo was hij een van de oprichters van Showroom MAMA in de Witte de Withstraat en toverde hij een oud clubhuis op het Brienenoordeiland om tot nieuwe buitenplaats voor beeldende kunst en ecologie. Vanaf zaterdag 12 februari 2011 exposeerde hij met zijn levensgrote keramische beeldhouwwerken in Museum Boijmans Van Beuningen. Vier beeldengroepen werden in de vitrines van het zogenoemde Klaverblad in het museum neergezet. Daar draaiden ze om hun as en lieten ze de bezoekers versteld staan. Van Berkums beelden waren namelijk geen standaard keramische sculpturen. Het waren beelden waarin verschillende wereldreligies samensmelten –denk Buddha buik meets Griekse Goden en Godinnen, januskoppen en minder bekende religieuze afbeeldingen zoals die uit het Koninkrijk van Ife (uit het huidige Nigeria!) 
En dan de materialen. Bronsgieten en het gebruik van keramiek zijn niet nieuw voor de kunstenaar. In de zomer van 2011 voegde hij 3D printen toe aan zijn kwaliteiten en besloot hij er ook nog een cursus taartdecoreren bij te doen. En zo zijn nu ook Van Berkums levensgrote beeldengroepen voorzien van een laagje suiker, chocolade en fondant.

Boris van Berkum bij Kalki. Foto: Willem de Roon
Boris van Berkum bij Kalki. Foto: Willem de Roon
After Ife
After Ife
Journey to the Kingdom of Ife
Journey to the Kingdom of Ife

Als we Van Berkum vragen welke van de wereldculturen hij het meest bewondert, komt er een lang antwoord. “Ik houd uiteraard erg van de klassiekers zoals de Grieken met hun verering van het menselijk lichaam, maar ook de minder bekende culturen zoals het koninkrijk van Ife bewonder ik intens. Tijdens de Britse overheersing in West-Afrika groeven archeologen vlakbij het voormalige koninklijk paleis in Ife een schat op met zeventien bronzen koppen. Deze werken zijn uniek in hun uitstraling en zijn bovendien vervaardigd met een complexe giettechniek die de reeds bekende klassieke Griekse kunst evenaart. 


Men geloofde niet dat Afrikanen in staat waren om zulke prachtige kunstvoorwerpen te maken. De bronzen koppen hadden ook niet de kenmerken van Afrikaanse kunst die men gewend was: geometrisch en expressionistisch. Er werd dan ook gespeculeerd dat ze van Griekse of Portugese makelij waren. Het bleken beeldhouwwerken uit de periode 1200 tot 1400 en gemaakt door het volk zelf. Het waren portretten van de Oòni (Koning) van Ife, een directe afstammeling van de God Oduduwa. 
Bij het zien van de tentoonstelling in het Britisch Museum vorig jaar zomer in Londen trof de intensiteit van de Ife bronzen me diep. Het voelde alsof de makers van de beelden en zelfs de gehele gemeenschap, direct met me in contact stonden.”