:host { --enviso-primary-color: #00BAFF; --enviso-secondary-color: #00BAFF; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Rotslandschap met burcht

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Specificaties

Titel Rotslandschap met burcht
Materiaal en techniek Pen in bruine en zwarte inkt, zwart en rood krijt, gedoubleerd
Objectsoort
Tekening > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 212 mm
Breedte 317 mm
Makers Toegeschreven aan: Gillis van Coninxloo (II)
Inventarisnummer N 132 (PK)
Credits Bruikleen / Loan: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1940 (voormalige collectie / former collection Koenigs)
Collectie Tekeningen & Prenten
Verwervingsdatum 1940
Leeftijd maker Circa 38 tot 56 jaar
Signatuur geen
Watermerk cockatrice (a two-legged dragon with a rooster's head and legs) holding a small shield with the Basle crozier, a small housemark CH or CR and a trefoil hanging below (82 x 56 mm, between P2-4 from the top, in the centre; vH, 6P, cropped folio), similar to Briquet 1389 (Basle make, doc. Beuggen 1596 and Soleure 1597. The same type of watermark is found in a drawing by Matham (inv. no. H 5) and a drawing by De Gheyn's (inv. no. H 259). [AE]
Conditie aangezette strook papier van 17 mm, inktvraat in de tekst, papier en lijmresten (verso)
Inscripties 'gillis van Coninxlo van Brußel' (op toegevoegde strook papier langs de onderzijde, in pen in bruine inkt), '79626' (verso, rechtsonder, in zwart krijt)
Verzamelaar Franz Koenigs
Merkteken S. von Licht (L.789b), F.W. Koenigs (L.1023a)
Tentoonstellingen Rotterdam 1934, nr. 16 (Gillis van Coninxloo); Brussel 1935, nr. 487 (Gillis van Coninxloo); Rotterdam 2004b; Parijs/Rotterdam 2014, nr. 72
Onderzoek Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw
Literatuur Koomen 1934, p. 306 (Gillis van Coninxloo); Wellensiek 1954, p. 187; Wegner 1967, pp. 208, 221(?) (toegeschreven aan Gillis van Coninxloo); Collection Catalogue 2012 (online)
Materiaal
Object
Techniek
Doubleren > Gedoubleerd > Toevoegen en verbinden van materialen > Algemene techniek > Techniek > Materiaal en techniek
Geografische herkomst Zuidelijke Nederlanden > Nederlanden > West-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Entry catalogus Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw

Auteur: Judith Niessen

Al sinds de achttiende eeuw wordt dit ruwe berglandschap aan Gillis van Coninxloo toegeschreven. Het werd beslist gewaardeerd: aan de onderzijde van de tekening werd toen een strook papier bevestigd, waarop in sierlijke letters zijn naam en geboorteplaats staan geschreven. De tekening heeft vermoedelijk ergens gehangen. Door langdurige blootstelling aan het licht is de inkt op sommige plaatsen ernstig verbleekt. Van de bergen in het verschiet zijn alleen nog enkele vage contouren te zien en verbleekte arceringen in de brug van het rotspad en de burchttorens zijn aangevuld met arceringen in rood en zwart krijt.1

Het thema is typerend voor Coninxloo. Rechts vooraan loopt een pad via een stenen brug naar een burcht op hoge rotsen. Links naast het pad gaat het steil naar beneden. Daar stroomt een smalle rivier door een dorp, met huizen aan weerszijden. De stroming is sterk, zo blijkt uit de vlotte horizontale en verticale arceringen. Bovendien liggen vooraan wat stronken van bomen, die door de kracht van het water het begeven hebben. Hier is de inkt donkerder, wat de dieptewerking van het landschap daarachter versterkt.

Anders dan bij de meeste landschappen van Coninxlo en zijn omgeving, is deze tekening niet gewassen met blauwe of bruine inkt. Daardoor heeft het loofwerk een ander karakter dan gebruikelijk bij de aan hem toegeschreven tekeningen. Vaak suggereert hij het gebladerte aan de hand van enkele streepjes en wat korte, puntige haaltjes, waarna de wassingen er verder vorm aan geven. Hier daarentegen is het gebladerte uitgewerkt met pen in inkt in vlotte halen en korte arceringen. De tekening is van hoge kwaliteit. Het landschap is afwisselend getekend in verfijnde pennenstreken en arceringen voor de bebouwing en achtergrond, en in schetsmatige, trefzekere halen en arceringen in de voorgrond. Dit contrast bezorgt de tekening een krachtige en levendige aanblik. De scheef neergezette huizen en grillige bomen versterken die indruk.

Geen van de aan Coninxloo toegeschreven tekeningen laat precies dezelfde tekenstijl zien en in enkele gevallen wijkt deze zelfs in grote mate af van dit landschap, zoals bijvoorbeeld het 1601 gedateerde Boslandschap in Berlijn.2 De tekening vindt enige aansluiting bij het mogelijk eigenhandig gesigneerde, 1590 of 1598 gedateerde boslandschap in Brussel.3 Ook deze tekening is alleen in pen uitgevoerd en zeer schetsmatig van opzet. Het laat dezelfde scheve plaatsing van elementen zien, maar heeft bijvoorbeeld een andere bladslag dan de bomen in dit berglandschap. Typerend voor Coninxloo daarentegen is dat de ruimte tussen bomen wordt ingevuld met arceringen, zoals ook een tekening in Dresden laat zien.4 Ondanks de opmerkelijke tekenstijl,  kan hier de toeschrijving worden gehandhaafd vanwege de originele opbouw van de compositie met het sterke contrast tussen voor- en achtergrond en de hoge kwaliteit van de tekening. De tekening is wellicht gemaakt gedurende het verblijf van Coninxloo in Frankenthal van 1587 tot 1595, waar hij zich toelegde op het uitbeelden van weidse berglandschappen, in tegenstelling tot de dichte boslandschappen die hij daarna vervaardigde.

Noten

1 Een getekende kopie naar dit landschap (vermoedelijk later) werd geveild, München (Weinmüller), 9 maart 1939, nr. 420. Mogelijk had deze tekening het Rotterdamse landschap tot voorbeeld en was de tekening tegen die tijd al behoorlijk vervaagd. De kopiïst liet in zijn versie de achtergrond  grotendeels open.

2 Berlijn, Kupferstichkabinett, inv. nr. KdZ 12958. Over deze toeschrijving en een recent overzicht van de toeschrijvingsproblematiek van de tekeningen van Gillis van Coninxloo, zie Ketelsen in Ketelsen/Hahn 2011, pp. 237-243.

3 Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, inv. nr. 924; Stuttgart 1979, vol. 2, nr. J 1, ill.

4 Boomrijk landschap met een burcht in Dresden, Kupferstich-Kabinett, inv. nr. C 976; Ketelsen/Hahn 2011, p. 244, ill.

Toon onderzoek Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Gillis van Coninxloo (II)

Antwerpen 1544 - Amsterdam 1606/1607

Bekijk het volledige profiel