Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Métronome (Metronoom)

Métronome (Metronoom)

Salvador Dalí (in 1944)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

In 1923 bevestigt Man Ray een foto van een oog aan de naald van een metronoom; het is een hallucinerend effect, zo’n bewegend oog dat je blijft aanstaren. Hij geeft het werk de mooie titel ‘Object om vernietigd te worden’. Later kopieert hij het en geeft het uit in een oplage, onder de even mooie titel ‘Onverwoestbaar object’. Dalí maakt er in 1944 deze variant op, nu met een getekend oog. Het is gebruikt in de film Spellbound van Alfred Hitchcock.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Métronome (Metronoom)
Materiaal en techniek Metronoom, krijt op papier
Objectsoort
Sculptuur > Driedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 22 cm
Breedte 15 cm
Diepte 13 cm
Makers Kunstenaar: Salvador Dalí
Inventarisnummer BEK 1868 (MK)
Credits Aankoop / Purchase: Aankoop met steun van / Purchase with support of: BankGiro Loterij 2011
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 2011
Leeftijd maker Onbekend
Gerechthebbenden © Salvador Dalí, Fundación Gala-Salvador Dalí , c/o Pictoright Amsterdam 2015
Tentoonstellingen De Collectie Verrijkt (2011)
Een paraplu, een naaimachine en een ontleedtafel. Surrealisme à la Dalí in Rotterdam. (2013)
Collectie - surrealisme (2017)
De collectie als tijdmachine (2017)
Externe tentoonstellingen Surreal Objects (2011)
The Colour of My Dreams: The Surrealist Revolution in Art (2011)
Dal nulla al sogno (2018)
Materiaal
Object

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Auteur Marijke Peyser

Op uitnodiging van regisseur Alfred Hitchcock zegt Salvador Dalí zijn medewerking toe aan de film Spellbound (1945), gebaseerd op de roman The House of Dr. Edwards (1928) van Francis Beeding (pseudoniem van John Palmer en Hilary A. Saunders). Het verhaal draait om een mysterie waarvan de oplossing in de interpretatie van een droom ligt. Op 17 augustus 1944 tekent de kunstenaar een contract met Vanguard Films in Hollywood, waarmee hij zich voor een bedrag van 4.000 Amerikaanse dollar verplicht om: ‘alle benodigde schetsen en/of ontwerpen te maken, tekenen en schilderen voor de zogenaamde “droomscène” in de film The House of Dr Edwards (vier (4) schilderijen)’.[1] Het zou de eerste Hollywoodfilm worden waarin de nadruk wordt gelegd op psychoanalyse.[2] Hitchcock wenst dat dit op een realistische, indringende manier wordt verbeeld: ‘Wat de droomscènes betreft wilde ik definitief breken met de traditie om dromen in films vaag en warrig in beeld te brengen, met een schokkerige cameravoering enz. Selznick [de producent] dacht dat ik Dalí wilde omdat ons dat veel publiciteit zou opleveren. Dat was het laatste waar ik aan dacht. Het enige waar het mij om ging was het maken van visueel sterke, heldere droomscènes […] Ik wilde Dalí vanwege zijn strakke architectuur – [De] Chirico doet bijna hetzelfde – de lange schaduwen, oneindige verten, lijnen die op de horizon samenkomen, de vormeloze gezichten. […] Ik wilde deze scènes buiten in het felle zonlicht draaien. Dalí was in mijn ogen de beste man voor de dromen, want zoals hij ze maakt horen dromen eruit te zien’.[3]

De ‘droom’ wordt gefilmd op drie verschillende locaties: in een speelhol, op een dak en tegen een helling. In totaal maakt Dalí circa honderd voorbereidende tekeningen.[4] De vier schilderijen in grijstinten en één doek in kleur die hij voor de film maakt, dienen als achtergrond voor de verschillende scènes.[5] Een opvallend element in de scène die in het speelhol plaats vindt, is een reuzenschaar die het oog beschadigt dat op het achtergronddoek geschilderd is. De verwijzing naar de openingsscène van de film Un chien andalou van Dalí en Buñuel uit 1929 is overduidelijk.[6] Voor dezelfde locatie ontwerpt Dalí tafels en stoelen met gipsen poten die er uitzien als vrouwenbenen in schoenen met hoge hakken: een hommage aan de Amerikaanse surrealistische kunstenaar Kurt Seligmann en zijn Ultra-Furniture uit 1938.[7] Ook ontwerpt Dalí vier metronomen. Deze spelen een rol in de eerste droomsequentie in het speelhol. Twee metronomen staan op een tafel aan de rechterkant van de kamer en de andere twee op de linkertafel.[8] In 2011 wist Museum Boijmans Van Beuningen een van de metronomen te verwerven.

Lang voordat Dalí deze metronoom ontwerpt, had de Amerikaanse kunstenaar Man Ray al een sensatie veroorzaakt met een metronoom, Indestructible Object (Object to Be Destroyed) (1923). Tien jaar later past Man Ray het object aan, naar aanleiding van het stuklopen van zijn relatie met zijn muze, de fotograaf Lee Miller. Hij bevestigt een fotoknipsel van haar oog aan de pendule en verandert de metronoom daarmee in een provocerend portret.

 

Noten

[1] Londen/Los Angeles/St. Petersburg/New York 2007-2008, pp. 174, 185.

[2] Idem, p. 176.

[3] Ades 1995, p. 203 en Londen/Los Angeles/St. Petersburg/New York 2007-2008, p. 178 en noot 17, p. 185.

[4] Ades 1995, p. 204.

[5] Londen/Los Angeles/St. Petersburg/New York 2007-2008, p. 178.

[6] Idem, pp. 178-179: deze scène was al gepland voordat Dalí bij de film betrokken raakt. Volgens Sara Cochran, auteur van het hoofdstuk Spellbound 1944, pp. 174-185, duidt dit op de grote naamsbekendheid en populariteit van Dalí in de Verenigde Staten.

[7] Londen/Los Angeles/St. Petersburg/New York 2007-2008, p. 179.

[8] Archief MBVB, objectmap Dalí, Métronome.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Salvador Dalí

Figueras 1904 - Figueras 1989

Salvador Dalí leerde tijdens zijn studie in Madrid de schrijver André Breton kennen, de grondlegger van de surrealistische beweging. In 1924 schreef Breton...

Bekijk het volledige profiel