Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top
Untitled (for Chiarina) (Zonder titel (voor Chiarina))

Untitled (for Chiarina) (Zonder titel (voor Chiarina))

Joseph Cornell (in circa 1958)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Joseph Cornell maakte zijn leven lang kleine, doosachtige objecten. Als een soort kijkdoosjes vulde hij ze met allerhande gevonden voorwerpen om wonderlijke voorstellingen samen te stellen. Dit doosje behoort tot de Space Object Boxes die hij aan het eind van de jaren 50 maakte en die verwijzingen naar het heelal bevatten. De titel, 'For Chiarina', verwijst naar Clara Wieck, pianiste, componiste en echtgenote van de Duitse componist Robert Schumann. Een afbeelding met een portret van haar bevindt zich op de achterzijde van het object. Cornell liet zich in zijn werk vaak inspireren door beroemde vrouwen. , Als eerste museum in Nederland is Museum Boijmans Van Beuningen erin geslaagd een object te verwerven van de Amerikaanse autodidact Joseph Cornell (1903-1972). Cornell maakte zijn leven lang kleine, doosachtige objecten, een soort kijkdoosjes die hij vulde met allerhande gevonden voorwerpen. De wonderlijke voorstellingen en taferelen die hij op deze wijze in scène zette, zijn vaak zowel mysterieus als poëtisch. Dit doosje behoort tot de Space Object Boxes die hij aan het eind van de jaren vijftig maakte en die verwijzingen naar het heelal bevatten. In deze reeks gaat achter de uiterlijke soberheid een intense emotionaliteit schuil. De titel van het werk, For Chiarina, verwijst naar de achterzijde van het object waarop Cornell een afbeelding plakte van een portret van Clara Wieck, pianiste, componiste en echtgenote van Robert Schumann. Cornell maakte vaker doosjes met opdrachten. Hij droeg deze werken dikwijls op aan vrouwen tot wie hij zich aangetrokken voelde. Het museum heeft For Chiarina verworven in relatie tot de collecties surrealisme en pop art. Cornell was een groot bewonderaar van de surrealisten en heeft ook met hen geëxposeerd. Daarnaast vormde hij een voorbeeld voor pop-art-kunstenaars als Oldenburg en Rauschenberg.

Lees verder Lees minder

Collectieboek

Collectieboek Bestellen

Specificaties

Titel Untitled (for Chiarina) (Zonder titel (voor Chiarina))
Materiaal en techniek Hout, gips, papier, kurk, glas, verf en spijkers
Objectsoort
Assemblage > Driedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 20.3 cm
Breedte 36.2 cm
Diepte 9.5 cm
Makers Kunstenaar: Joseph Cornell
Inventarisnummer BEK 1808 (MK)
Credits Aankoop met steun van / Purchase with support of: Mondriaan Fonds en / and BankGiro Loterij 2008
Collectie Moderne Kunst
Verwervingsdatum 2008
Leeftijd maker Circa 55 jaar
Tentoonstellingen De collectie als tijdmachine (2017)
Externe tentoonstellingen Dal nulla al sogno (2018)
Onderwijs Surrealisme, VO Surrealisme
Onderzoek Digitising Contemporary Art
Materiaal
Object

Auteur: Saskia van Kampen-Prein

Voordat Joseph Cornell zijn naam vestigt als kunstenaar werkt hij als verkoper bij een textielgroothandel op Manhattan.[1] De pauzes gebruikt hij om door de stad te dwalen en allerhande spullen te verzamelen. Zo legt hij in zijn vrije uurtjes een omvangrijke collectie oude foto’s, sterrenkaarten, veren, knipsels, kompassen, souvenirs en gevonden voorwerpen aan. Deze voorwerpen en materialen verwerkt hij vanaf de jaren dertig in ruimtelijke objecten en collages. Nadat Cornell in het najaar van 1931 Max Ernsts collageboek La femme 100 têtes (1929) in de pas geopende Julien Levy Gallery in New York heeft gezien, toont hij enkele van zijn eigen collages aan de jonge galeriehouder. Die besluit een aantal van deze werken op te nemen in de baanbrekende groepstentoonstelling Surréalisme die hij in januari 1932 in zijn galerie organiseert en waarmee hij het surrealisme in New York introduceert. Een van Cornells mede-exposanten is Marcel Duchamp met wie hij een hechte vriendschap ontwikkelt. In 1942 zou Cornell hem zelfs helpen diverse exemplaren van diens La boîte-en-valise te realiseren.[2]

Cornells eerste eigen object stamt uit 1932 en is eveneens op de groepstentoonstelling in de Julien Levy Gallery te zien. De titel luidt Glass Bell (1932) en het werk bestaat uit een glazen stolp over een assemblage van gevonden voorwerpen. In de periode daarna beplakt Cornell tientallen doosjes met bedrukt papier en vult ze met schelpen, kralen en gevonden voorwerpen. Omdat de surrealisten in die tijd ook objecten maken wordt Cornell door menigeen als surrealist gezien.[3] Zo toont hij op uitnodiging van museumdirecteur Alfred H. Barr Jr. verschillende werken tijdens de legendarische groepstentoonstelling Fantastic Art. Dada, Surrealism (1936-1937) in het Museum of Modern Art in New York. Een daarvan is Untitled (Soap Bubble Set) (1936) dat hij speciaal voor deze gelegenheid maakt. Het is de eerste uit een reeks ‘Shadow Boxes’: het type object waar Cornell vooral naam mee zou maken. Een van deze prachtige, handgemaakte kijkdozen van hout en glas weet Museum Boijmans Van Beuningen in 2008 te bemachtigen. Het werk – dat Cornell opdroeg aan componist en pianist Clara Wieck van wie een afbeelding op de achterzijde van de doos is geplakt – wordt gekocht van een Amerikaanse galerie die op dat moment de estate van de kunstenaar mede beheert.[4] Het doosje in de collectie van het museum heeft het universum als thema. Aan het eind van de jaren vijftig maakt de kunstenaar diverse Shadow Boxes over het heelal die hij omschrijft als ‘Space Object Boxes’. Zo zijn aan beide uiteinden van de doos – die is gevuld met een gipsen pijp, de voet van een wijnglas en twee metalen stangen waar een bal op balanceert – de namen van sterrenstelsels en een astrologisch schema te zien.  

Binnen de verzameling van het museum vormt Untitled (for Chiarina) een verbindende schakel tussen afzonderlijke deelcollecties als dada, popart en nouveau réalisme. De overeenkomsten tussen Cornells Untitled (for Chiarina) en Duchamps La boîte-en-valise of de gevulde archiefdoos Le bleu de la licorne (1973) van de Franse nouveau réaliste Martial Raysse zijn in een oogopslag te zien.

 

Noten

[1] Cornell noemde zichzelf overigens een ‘maker of things’. Zie: Londen/Wenen 2015-2016, p. 20.

[2] Idem, p. 123.

[3] Overigens kon Cornell zich niet in dit oordeel vinden. Idem, p. 22.

[4] De estate is inmiddels losgekoppeld van deze galerie.

Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Joseph Cornell

Nyck, NY 1903 - New York 1972

Joseph Cornell volgde geen kunstopleiding. Hij werd vooral bekend met de 'kijkdozen', die hij vrijwel zijn hele leven maakte. Cornell is een pionier van de...

Bekijk het volledige profiel