Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Back to top

Ambacht: zilver

Zilver is een van de edele metalen die veel wordt toegepast in (luxe)producten en gebruiksvoorwerpen. Het zilver kan allerlei vormen aannemen door verschillende technieken toe te passen.

De collectie Museum Boijmans Van Beuningen bevat veel zilverwerk, van tafelgerei tot sculpturen. Wat kan een ambachtsman allemaal doen met zilver?

Wist je dat

in minstens veertien talen voor ‘geld’ en ‘zilver’ hetzelfde woord wordt gebruikt? In het Spaans is het bijvoorbeeld ‘plata’ en in het Frans ‘argent’. Dit komt omdat tot in de 20ste eeuw munten van zilver en goud de belangrijkste betaalmiddelen zijn.

Hameren en drijven

Zilver kan vervormd worden door er op te slaan. Een zilversmid legt een plaat zilver op een metalen aambeeld of ‘tas’ en bewerkt het oppervlak met hamers van verschillende vormen en maten. Hij begint met een grote hamer voor het grove werk en eindigt met een kleine hamer voor de fijnere afwerking. Om te zorgen dat het zilver vervormbaar blijft, moet het werkstuk regelmatig verhit worden en vervolgens in het water worden gedompeld. De term hameren wordt voor het grovere werk gebruikt; drijven duidt eerder op het fijnere modelleren van zilver.

Hameren en drijven Meer informatie

Ciseleren

Ciseleren is het aanbrengen van een reliëf in metaal. Dit gebeurt met behulp van ponsen, een pekkogel en een ciseleerhamer. Het halffabricaat wordt vastgezet op een pekkogel, waarna de edelsmid er met fijne metalen ponsen en hamers reliëf op kan aanbrengen. Zilver is eigenlijk een betrekkelijk vormbaar materiaal dat op deze wijze kan worden voorzien van afbeeldingen en ornamenten.

Ciseleren Meer informatie

Gieten

Alle metalen kunnen in een mal worden gegoten, ook zilver. Dat gebeurt vooral bij kleine voorwerpen en onderdelen van grotere objecten. De mal waarin gegoten wordt, moet flexibel zijn of zodanig geconstrueerd dat het zilveren voorwerp of detail na afkoeling en verharding uit de mal kan worden verwijderd.

Graveren

Met een burijn, oftewel een graveersteker, van hard metaal kunnen ornamenten, tekeningen of teksten in zilver worden gegraveerd. Hierbij worden kleine hoeveelheden zilver uit het oppervlak verwijderd.

Zagen

Dunne platen zilver kan men zagen. De edelsmid kan er dus ook met een figuurzaag patronen in zagen. Eenvoudige motieven kan men ook met een pons in één klap eruit slaan.