:host { --enviso-primary-color: #FF8A21; --enviso-secondary-color: #FF8A21; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Studie van een slapende herder

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Specificaties

Titel Studie van een slapende herder
Materiaal en techniek Zwart krijt, wit gehoogd, op geelbruin geprepareerd papier
Objectsoort
Tekening > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 196 mm
Breedte 374 mm
Makers Tekenaar: Jacopo Bassano (Jacopo da Ponte)
Inventarisnummer I 52 (PK)
Credits Bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen (voormalige collectie Koenigs), 1940
Collectie Tekeningen & Prenten
Verwervingsdatum 1940
Vervaardigingsdatum in circa 1555-1560
Watermerk slecht zichtbaar, niet identificeerbaar, mogelijk Kroon (ca. 40 x 34 mm, rechtop, ondersteboven, naar links of rechts liggend, op P3 van 14P). [zie afb.]
Inscripties 'B.B. no:24' (verso, m.b., pen in bruine inkt)
Verzamelaar Franz Koenigs
Merkteken Z. Sagredo (L.2103a) inv. B.B. no:24, F.W. Koenigs (L.1023a)
Herkomst Zaccaria Sagredo (1653-1729, L.2103a, inv. 'B.B.no:24' in dorso), Venetië; - ; Franz W. Koenigs (1881-1941, L.1023a), Haarlem, verworven in 1927; D.G. van Beuningen (1877-1955), Rotterdam, verworven met de Collectie Koenigs in 1940 en geschonken aan de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen
Tentoonstellingen Venetië/Florence 1985, nr. 31; Rotterdam 2010 (coll 2 kw 6)
Interne tentoonstellingen De Collectie Twee - wissel VI, Prenten & Tekeningen (2010)
Onderzoek Italiaanse tekeningen 1400-1600
Literatuur Tietze/Tietze-Conrat 1944, nr. 149 (Jacopo Bassano), Arslan 1960, nr. I 367 (Francesco Bassano), Aikema/Meijer 1985, nr. 31, ill. (Jacopo Bassano)
Materiaal
Object
Techniek
Gehoogd > Schildertechniek > Techniek > Materiaal en techniek
Geografische herkomst Italië > Zuid-Europa > Europa
Plaats van vervaardiging Venetië > Veneto regio > Italië > Zuid-Europa > Europa

Entry bestandscatalogus Italiaanse tekeningen 1400-1600

Auteur: Esmé van der Krieke

In deze tekening zijn met vlotte lijnen de contouren van een liggend mannelijk figuur op papier gezet. De houding met opgetrokken benen en achterovergebogen hoofd, leunend op de rechterarm, doet vermoeden dat de man aan het slapen of uitrusten is. Het papier is kwetsbaar en te oordelen naar de scheve randen en de afsnijding aan de linkerkant moet het blad oorspronkelijk groter zijn geweest. Meerdere details in de tekening duiden erop dat het werk in de werkplaats van Jacopo Bassano werd gemaakt.

Op de achterkant van de tekening is de inscriptie ‘B.B. no. 24’ te lezen. Deze inscriptie komt voor op tekeningen die afkomstig zijn uit de collectie van Zaccaria Sagredo (1653-1729).[1] Hij was de neef van de Venetiaanse doge Nicolò Sagredo (1606-1676) die in 1651 een groot aantal tekeningen rechtstreeks uit de werkplaats van de familie Bassano in zijn bezit kreeg.[2] De inscriptie is een afkorting van ‘Bottega Bassanese’, ofwel het familieatelier dat door Jacopo Bassano in het midden van de zestiende eeuw was opgericht. Aan hem zijn vaak de originele composities toe te schrijven die tot in de zeventiende eeuw door zijn vier zoons Francesco (1549-1592), Giambattista (1553-1613), Leandro (1557-1622) en Girolamo (1566-1621) werden overgenomen. Door al die verschillende handen is de precieze maker van een werk alleen vaak moeilijk te herkennen, niet alleen van de schilderijen, ook van de vele tekeningen die bewaard zijn gebleven.[3] Toch onderscheiden Jacopo’s tekeningen zich duidelijk van die van de anderen door een vlotte lijnvoering, een geringe aandacht voor de hoofden en door verkortingen in de ledematen. Vergelijkingen met tekeningen in Cambridge en Parijs tonen dit aan.[4] Tietze/Tietze-Conrat (1944) en Aikema/Meijer (1985) schreven de Rotterdamse tekening op basis van die stilistische kenmerken dan ook aan Jacopo toe.[5]

In meerdere van Jacopo’s schilderijen zijn dergelijke liggende of zittende figuren op de voorgrond te zien, daar geplaatst om ruimtelijkheid en perspectief te creëren. Van zijn hand zijn ook vergelijkbare voorstudies voor zulke figuren met opgetrokken benen bekend, zoals in een blad in Frankfurt en een in Parijs.[6] De figuur in die laatste tekening herkende Rearick (1968) als een voorstudie voor een slapende Johannes de Evangelist, afgebeeld in meerdere versies van De lijdensweg in de tuin van Getsemane door het Bassano-atelier.[7] Gezien de enigszins afwijkende houding en vorm suggereerden Aikema/Meijer (1985) dat de figuur in de Rotterdamse studie eerder een herder voorstelt.[8] Deze lijkt laarzen te dragen en een mantel die tot net boven de knie valt. In meerdere van Jacopo’s schilderijen met de verkondiging aan de herders als onderwerp is een dergelijke figuur op de voorgrond te zien, steeds afgebeeld in dezelfde leunende houding met opgetrokken benen en blote knieën. In de Rotterdamse tekening valt vooral het achterovergebogen hoofd op dat in één schilderij van Jacopo lijkt terug te keren, namelijk in De verkondiging aan de herders (ca. 1575) nu in Praag.[9] Het gaat in dat werk om een slapende herder die rechts op de voorgrond is afgebeeld en van wie, naast het achterovergebogen hoofd, ook de positie van de armen met die in de tekening overeenkomt. De herder in het schilderij is spiegelbeeldig aan die in onze tekening, wat erop kan wijzen dat het atelier beschikte over een hele voorraad aan studies van verschillende poses die voor dergelijke schilderijen gebruikt en gedraaid konden worden.

Of onze studie van een slapende herder als voorstudie voor de specifieke figuur in het schilderij in Praag heeft gediend, kan niet met zekerheid worden vastgesteld. Wel is het zeer waarschijnlijk dat de tekening afkomstig is uit het Bassano-atelier. Gezien de verkortingen, de vlotte lijnen en bovenal de hoge artistieke kwaliteit is de toeschrijving aan pater familias Jacopo in dat geval het meest logisch.

Noten

[1] Lugt Online, L. 2103a.

[2] Rearick 1995, p. 132.

[3] Corsato 2010, p. 41.

[4] The Fitzwilliam Museum, inv. 1980; Musée du Louvre, inv. 2897.

[5] Tietze/Tietze-Conrat 1944, p. 51, nr. 149; Aikema/Meijer 1985, p. 51.

[6] Städel Museum, inv. 15216 (Tietze/Tietze-Conrat 1944, p. 51, nr. 148); Musée du Louvre, inv. 2897.

[7] Rearick 1968, p. 246.

[8] Aikema/Meijer 1985, p. 50.

[9] Národní galerie, inv. O 9026.

Toon onderzoek Italiaanse tekeningen 1400-1600
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Jacopo Bassano (Jacopo da Ponte)

Bassano del Grappa circa 1510 - Venetië 1592

Bekijk het volledige profiel