:host { --enviso-primary-color: #00BAFF; --enviso-secondary-color: #00BAFF; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Portret van een man met baard

Portret van een man met baard

Hendrick Goltzius (in 1597)

Vraag maar raak

Laden...

Bedankt, je vraag is verzonden.

Helaas, er is iets mis gegaan met het verzenden van je vraag. Probeer het aub nog eens.

High-res beeldmateriaal aanvragen

Meer informatie

Specificaties

Titel Portret van een man met baard
Materiaal en techniek Zwart en rood krijt, wit gehoogd, kaderlijnen met de pen in bruine inkt
Objectsoort
Tekening > Tweedimensionaal object > Kunstvoorwerp
Locatie Dit object is in het depot
Afmetingen Hoogte 176 mm
Breedte 126 mm
Makers Tekenaar: Hendrick Goltzius
Inventarisnummer H 1 recto (PK)
Credits Bruikleen / Loan: Stichting Museum Boijmans Van Beuningen 1940 (voormalige collectie / former collection Koenigs)
Collectie Tekeningen & Prenten
Verwervingsdatum 1940
Vervaardigingsdatum in 1597
Leeftijd maker Circa 39 jaar
Signatuur 'HG [ineen] / 1597' gemonogrammeerd en gedateerd (rechtsmidden, in zwart krijt)
Conditie randschade (inktvraat); verso: reparaties aan de randen en hoeken (inlay)
Inscripties 'Ex mus. Ploos van Amstel' en '4 [omcirkeld]' (verso, midden, in potlood), 'Pourtret van / Hend. Spiegel/ Burgemeester/ Van Amsterdam / Hend. Goltzius f 1597 / hoog 7d / br. 5d' (verso, linksmidden, in pen in bruine inkt, in het handschrift van Cornelis Ploos van Amstel), 'b y s' en 'gestorven 1663.' (aan weerszijden van voorgaand opschrift, in pen in rode inkt), '30f', '562' en 'Golzu [..]' (verso, linksonder, in potlood)
Verzamelaar Franz Koenigs
Merkteken C. Ploos van Amstel (L.2034), C. König (L.583), F.W. Koenigs (L.1023a)
Herkomst Cornelis Ploos van Amstel (1726-1798), Amsterdam, (?) his (†) sale, Amsterdam (Van der Schley et al.), 3 March 1800, no. not found; Carl König (1841 1915); his sale, Vienna (Gilhofer/Ranschburg), 11 12 May 1917, no. 224 (‘Porträt der Amsterdamer Bürgemeisters Hendrik Spiegel’), Kr. 1000 (copy RKD); Franz W. Koenigs (1881-1941), Haarlem; on loan to the museum, 1935-1940; purchased with the Koenigs collection by D.G. van Beuningen (1871-1955), Rotterdam and presented to the Stichting Museum Boymans, 1940; on loan to the museum since 1940
Tentoonstellingen Amsterdam 1934a, no. 114; Rotterdam 2010 (coll 2 kw 7)
Interne tentoonstellingen De Collectie Twee - wissel VII, Prenten & Tekeningen (2010)
Onderzoek Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw
Literatuur Degenhart 1943, p. 181, nr. 89; Reznicek 1961, p. 387 (onder nr. 290), nr. 340; Collection Catalogue 2012 (online)
Materiaal
Object
Techniek
Gehoogd > Schildertechniek > Techniek > Materiaal en techniek
Geografische herkomst Noordelijke Nederlanden > Nederlanden > West-Europa > Europa

Let op: De gegevens van dit object zijn nog niet gecontroleerd.
Neem contact op met een conservator als iets niet lijkt te kloppen.

Entry bestandscatalogus Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw

Auteur: Yvonne Bleyerveld

Dit busteportret van een onbekende man is vermoedelijk een ontwerptekening voor een (onbekende) portretgravure of voor een groter getekend portret in gekleurd krijt – zoals Goltzius vanaf 1588 verscheidene malen tekende (zie inv. nr. HG 12) – of in olieverf. Goltzius tekende met rood krijt voor het incarnaat en beperkte zich verder tot zwart krijt. De tekening heeft aan vier zijden een doorgriffelde kaderlijn, die aan drie kanten daarvan ook doorgeprikt is. Bovendien is er kwadraatnet over de voorstelling getekend, alsof het de bedoeling was het portret te vergroten. Ook is aan de linker- en bovenzijde een meegetekend kader in zwart krijt zichtbaar, dat evenals de kwadratuur enigszins naar rechts gekanteld is ten opzichte van het beeldvlak en dus daarmee in verband staat. Deze kanteling is opmerkelijk en laat zich niet een-twee-drie verklaren.

Zoals blijkt uit een opschrift in het handschrift van Cornelis Ploos van Amstel op de achterzijde van de tekening, dacht deze voormalige eigenaar van het blad dat dit een portret van de Amsterdamse burgemeester Hendrick Dircksz. Spieghel (1598-1667) zou zijn. Spiegel was in 1597, toen Goltzius het portret maakte, echter nog niet geboren. Reznicek opperde dat Ploos misschien de Amsterdamse dichter, koopman en kunstverzamelaar Hendrick Laurensz. Spieghel (1549-1612) bedoelde.1 De gegraveerde portretten dat we van hem kennen, tonen echter zo weinig gelijkenis met de man op deze tekening dat ook deze suggestie geen hout snijdt.2 Degenhart veronderstelde dat deze man Giambologna is, op grond van het portret in gekleurd krijt dat Goltzius in 1591 in Italië van deze beeldhouwer maakte, maar ook deze gelijkenis is niet overtuigend.3

Aannemelijker is dat het hier gaat een portret van de Amsterdamse koopman en kunstverzamelaar Jean Nicquet (1539-1608) betreft, die op deze tekening 58 jaar zou zijn. In 1595 maakte Goltzius een portretgravure met Nicquets beeltenis, die voorafgegaan werd door een voortekening in metaalstift.4 Met beide voorstellingen vertoont de geportretteerde man overeenkomsten: in de gezichtsuitdrukking, het hoofdhaar en de vorm van het gezicht. De bijzonder welgestelde Nicquet had een schilderijenverzameling en bezat daarnaast prenten, medailles, juwelen en naturalia – Karel van Mander noemt zijn collectie diverse malen in zijn Schilder-boeck (1604).5 Mogelijk was de besproken tekening bedoeld als voorstudie voor een tweede portret van deze kunstliefhebber van Goltzius’ hand.

Noten

1 Reznicek 1961, pp. 393-394.

2 Zie bijvoorbeeld Hollstein XIV, 1956, p. 113, nr. 94 (portret van Spiegel door Jan Muller, 1614).

3 Degenhart 1943, p. 181. Het portret van Giambologna bevindt zich in Haarlem, Teylers Museum, zie Reznicek 1961, nr. 263; Amsterdam/New York/Toledo 2003, nr. 50.

4 Zie voor de gravure Amsterdam/New York/Toledo 2003, nr. 50; New Hollstein 2012, nr. 236 en voor de tekening Boon 1978, nr. 269. Met dank aan Marjolein Leesberg, die me op de gelijkenis tussen de portretgravure en de Rotterdamse tekening wees.

5 Zie voor Jean Nicquet, Amsterdam 1993, p. 158 (M.J. Bok) en Amsterdam/New York/Toledo 2003, nr. 55.

Toon onderzoek Vroeg Nederlandse tekeningen uit de 15e en 16e eeuw
Toon catalogustekst Verberg catalogustekst

Alles over de maker

Hendrick Goltzius

Brüggen 1558 - Haarlem 1617

Hendrik Goltzius was een graveur uit Haarlem. In het begin graveerde hij voornamelijk werken naar het ontwerp van andere kunstenaars, maar later ook zijn eigen...

Bekijk het volledige profiel