:host { --enviso-primary-color: #FF8A21; --enviso-secondary-color: #FF8A21; font-family: 'boijmans-font', Arial, Helvetica,sans-serif; } .enviso-basket-button-wrapper { position: relative; top: 5px; } .enviso-btn { font-size: 22px; } .enviso-basket-button-items-amount { font-size: 12px; line-height: 1; background: #F18700; color: white; border-radius: 50%; width: 24px; height: 24px; min-width: 0; display: flex; align-items: center; justify-content: center; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0; top: -13px; right: -12px; } Previous Next Facebook Instagram Twitter Pinterest Tiktok Linkedin Back to top
Madonna with Christ-Child Blessing

Madonna with Christ-Child Blessing

Attributed to: Anoniem (in circa 1440-1450)

Ask anything

Loading...

Thank you. Your question has been submitted.

Unfortunately something has gone wrong while sending your question. Please try again.

Request high-res image

More information

Specifications

Title Madonna with Christ-Child Blessing
Material and technique Silverpoint on white prepared paper, cut out and attached on a larger sheet of paper
Object type
Drawing > Two-dimensional object > Art object
Location This object is in storage
Dimensions Width 130 mm
Height 214 mm
Artists Attributed to: Anoniem
Workshop of: Rogier van der Weyden
Accession number N 9 (PK)
Credits Loan Stichting Museum Boijmans Van Beuningen (former Koenigs collection), 1940
Department Drawings & Prints
Acquisition date 1940
Creation date in circa 1440-1450
Signature none
Watermark none (vH, ?P)
Inscriptions 'Alberto Durer' (at upper right, in pen and brown ink), 'K' verso, (at lower right, in pencil), '6xyz' (verso, at upper left, in pencil)
Collector Collector / Franz Koenigs
Mark 'Douane Paris centrale' (stamp on a sticker), F.W. Koenigs (L.1023a)
Provenance Private collection, North of France; Art dealer Paul Cassirer & Co, Amsterdam/Berlin, to Franz W. Koenigs (1881-1941), Haarlem, 1926 (Rogier van der Weyden); on loan to the museum, 1935-1940; purchased with the Koenigs collection by D.G. van Beuningen (1871-1955), Rotterdam and presented to the Stichting Museum Boymans, 1940; on loan to the museum since 1940
Exhibitions London 1927, no. 502 (Rogier van der Weyden); Amsterdam 1929, no. 324; Rotterdam 1934, no. 30; Angers 1935, no. 208; Brussels 1935, no. 401; Paris 1935, no. 208; Rotterdam 1938, no. 383; The Hague 1945, no. 127; Paris 1947, no. 101; Rotterdam 1948, no. 73; Brussels/Paris 1949, no. 9; Dijon 1950, no. 104; Paris 1952, no. 20; Rotterdam 1952, no. 3; Prague 1966, no. 4; Brussels 1979, no. 20; Bruges 1994, no. 58; Florence 2000, no. 42 (Workshop Van der Weyden); Antwerp 2002, no. 16 (Brussels , c. 1444-1450); Lille 2005, no. 2 (Rogier van der Weyden(?)); Frankfurt/Berlin 2008, p. 155 (Netherlandish Master, c. 1450); Louvain 2009, no. 39 (Workshop Van der Weyden, c. 1440), Rotterdam 2009 (coll 2 kw 1); Paris/Rotterdam 2014, no. 1
Internal exhibitions Tekeningen uit eigen bezit, 1400-1800 (1952)
De Collectie Twee - wissel I, Prenten & Tekeningen (2009)
External exhibitions Bosch to Bloemaert. Early Netherlandish Drawings from the Museum Boijmans Van Beuningen (2014)
Bosch to Bloemaert. Early Netherlandish Drawings (2017)
Dieric Bouts. Tussen Hemel en Aarde (2023)
Research Show research Netherlandish Drawings of the Fifteenth and Sixteenth Centuries
Literature Friedländer 1926, pp. 29-32 (Rogier van der Weyden, c. 1450); Demonts 1927, p. 276; ANM VI 1928, p. 68; ANM XI 1933, p. 130, under no. 135; Koomen 1934, p. 302; Zwartendijk 1934, p. 356; MDH 1935, p. 115; Schöne 1938, p. 63, no. 9 (after Van der Weyden); F. Winkler in Thieme/Becker vol. XXXV (1942), p. 474; Degenhart 1943, no. 12 (circle of Van der Weyden); Tolnay 1943/72, pp. 58, 131, no. 154 (probably Van der Weyden, c. 1450); Musper 1948, p. 22 (after Van der Weyden); Ebbinge Wubben 1949, p. 17 (Van der Weyden); Lebeer 1953, pp. 191-192; Panofsky 1953, pp. 266, 464, n. 2 (possibly Van der Weyden); Lebeer 1956 pp. 84-86 (Van der Weyden); Haverkamp Begemann 1957, no. 3 (attr. to Van der Weyden?); Haverkamp-Begemann in Moskowitz (ed.) 1962, no. 458; Eisler 1963, pp. 12, 36 (Van der Weyden); Sonkes 1964, p. 75, no. 35; Winkler 1964, p. 267; ENP, II, 1967, p. 91. no. add. 146A; Carandente 1968, pp. 22-23; Sonkes 1969, pp. 29-31, no. A4, p. 292; Kuznetsov 1970, p. 7; Boon 1971, pp. 277-78 (attr. to Van der Weyden); De Vos 1971, pp. 120-123; Davies 1972, p. 234 (Van der Weyden or after); De Callatay 1972, pp. 23-25 (Van der Weyden?); Bruyn 1974, p. 166; Comblen-Sonkes 1976, pp. 137-140 (Van der Weyden); Comblen-Sonkes 1979, p. 71, no. 20; Bermejo-Martinez 1980, vol. 1, p. 133, under no. 33 (Van der Weyden); Faries 1983, p. 146 (Van der Weyden group); Roberts 1987, p. 22 (Van der Weyden); Dijkstra 1990, pp. 38, 48-49 (possibly Van der Weyden); Martens 1993, p. 83 (probably Van der Weyden); De Vrij 1992, pp. 22-24 (Van der Weyden); Bruges 1994, p. 182, no. 58; De Vos 1994, pp. 363-364 (after Van der Weyden); Campbell 1998, p. 297; Châtelet 1999, p. 78 (workshop Van der Weyden); De Vos 1999, pp. 367, 392, no. B24 (workshop Van der Weyden); Florence 2000, pp. 53-54, no. 42; Buck 2001, p. 94 (Possibly after Van der Weyden); Lorentz/Comblen-Sonkes 2001, p. 195; Antwerp 2002, no. 16 (After Van der Weyden, c. 1440-1450); Kemperdick 2004, pp. 29-30 (after Van der Weyden); Lille 2005, no. 2 (Van der Weyden?, c. 1450); Syfer-d’Olne/Slachmuylders/Dubois 2006, p. 305, 315 (attr. to Van der Weyden); Frankfurt/Berlin 2008, p. 155 (after Van der Weyden, c. 1450); Louvain 2009, p. 148 and no. 39, (Workshop Van der Weyden, c. 1440), pp. 193-194; London/New York 2011, p. 45 (follower of Van der Weyden)
Material
Object
Technique
Paste > Pasted > Adding and binding materials > General technique > Technique > Material and technique
Paste > Pasted > Adding and binding materials > General technique > Technique > Material and technique
Prepare > Prepared > Shaping techniques > General technique > Technique > Material and technique
Prepare > Prepared > Shaping techniques > General technique > Technique > Material and technique
Cut > Cut > Subtractive techniques > General technique > Technique > Material and technique
Cut > Cut > Subtractive techniques > General technique > Technique > Material and technique
Geographical origin Southern Netherlands > The Netherlands > Western Europe > Europe

Entry catalogue Netherlandish Drawings of the 15th and 16th Centuries.

Author: Judith Niessen

This description is currently only available in Dutch.

Liefdevol ondersteunt de zittende Madonna het kind in haar armen, dat een zegenend gebaar maakt. Deze zilverstifttekening is het oudste voorbeeld van deze compositie, die zijn oorsprong bij Rogier van der Weyden vindt. Het motief was van grote invloed. Het wordt herhaald in een groep vijftiende- en zestiende eeuwse miniaturen en schilderijen van kunstenaars als Hans Memling (ca. 1440-1494) en Adriaen Isenbrant (ca. 1485-1551).1 Daarvan benadert een schilderij uit het Bovenrijngebied, rond 1480 vervaardigd, de compositie op deze tekening het beste (afb. 1).2 Zonder de tekening te kennen, zag Winkler in dat het voorbeeld voor deze groep van Rogier afkomstig moest zijn.3 Toen de tekening enige jaren daarna opdook, beschouwde Friedländer deze als het vermiste prototype voor alle voorstellingen daarna en meende dat ze aan Rogier zelf kon worden toegeschreven. De tekening is inderdaad van hoge kwaliteit. De figurengroep is plastisch weergegeven en de fijne arceringen zorgen voor subtiele lichteffecten. Een aantal auteurs, waaronder Panofsky en Sonkes, sloten zich dan ook bij Friedländers mening aan.4

Inmiddels wordt echter aangenomen dat het hier om een natekening uit de werkplaats of de omgeving van Rogier naar een niet bewaard gebleven werk moet gaan.5 Daarvoor zijn een aantal argumenten aan te voeren. De uiterst nauwkeurig getekende figuur is geïsoleerd van haar omgeving weergegeven en laat geen schaduw zien. Het muurtje achter haar lijkt later om haar heen getekend, waardoor het pas, dankzij de pilaar rechts naast haar, in tweede instantie duidelijk wordt dat zij erop zit. Bovendien vertoont de tekening enkele zwakheden, zoals het rechteroor van Maria dat iets te ver naar voren is geplaatst en het kind dat iets boven de armen van zijn moeder zweeft.

De tekening is stilistisch verwant aan Rogiers De Heilige Lucas tekent de Madonna in Boston dat ná 1436 kan worden gedateerd.6 De gelaatstrekken en de houding van de rechterhand van de Madonna zijn in beide voorstellingen vrijwel gelijk. Op basis hiervan kan het prototype rond dezelfde tijd worden gedateerd. Deze tekening zal niet veel later, rond 1440-50, daarnaar vervaardigd zijn. Deze vroege datering van het blad wordt bevestigd door de verfijnde modellering van de figuren, de subtiele lichteffecten en de dicht op elkaar geplaatste arceringen.7 De werkwijze is verwant aan het eigenhandig getekende Portret van een jonge vrouw in Londen, dat rond 1435/40 wordt gedateerd.

Panofsky meent dat de tekening in verband staat met een door Antonius Sanderus gedocumenteerde Tronende Madonna met stichters van Rogier uit 1446, die zich in 1660 in de Brusselse Karmelietenkerk bevond.8 Hij baseert zich ondermeer op de kopie in Leipzig, waar de door Sanderus genoemde ‘corona stellis insignita’ (een door sterren omgeven kroon) door twee engelen boven Maria’s hoofd wordt gehouden. Zijn theorie wordt verder ondersteund doordat juist dit motief met regelmaat terugkomt op schilderijen die direct of indirect zijn gebaseerd op deze compositie, zoals bij de Tronende Madonna met vrouwelijke heiligen van toegeschreven aan Meester van de Legende van de Heilige Lucia in Detroit, te dateren rond 1475/80.9

De compositie genoot een ongekende populariteit en werd rond 1600 door Hieronymus Wierix zelfs nog gebruikt voor een gravure.10 Tekeningen speelden een belangrijke rol bij de verspreiding ervan. Deze tekening is veelgebruikt, zo blijkt uit haar conditie. Het blad is beduimeld en toont vouwsporen en de bovenste helft is rondom de figuren afgesneden.11 Het moet dan ook lange tijd als model hebben gediend en was wellicht het directe voorbeeld voor Wierix’ gravure.

Footnotes

1 Voor een overzicht van geschilderde varianten zie De Vos 1971, pp. 120-123, Koreny/Zeman in Antwerp 2002, p. 83 (n. 2). Enkele miniaturen waarin de compositie voorkomt, zijn afgebeeld bij De Winter 1981, ills. 61-63.

2 Leipzig, Museum der Bildenden Künste, inv. nr. 510. Leuven 2009, p. 394, ill. III.39.1.

3 Winkler 1913, pp. 76-77.

4 Panofsky 1953 and Sonkes 1969. Frits Lugt annoteerde in zijn catalogus van London 1927, dat de voorstelling ‘te peuterig’ getekend was (copy RKD).

5 Haverkamp Begemann in Moskowitz 1962, nr. 458; Koreny en Zeman in Antwerp 2002, p. 84 en Buck in Leuven 2009, nr. 39.

6 Boston, Museum of Fine Arts inv. nr. 93.153; ENP II, 1967, ill. plate 18. Voor een discussie over de de datering van dit schilderij; Buck in Leuven 2009. Voor een verdere onderbouwing van de datering van het prototype; Koreny/Zeman in Antwerp 2002, nr. 16.

7 Londen, British Museum, inv. nr. 1874-8-8-2266; Leuven 2009, nr. 24, ill.; Buck in Leuven 2009, p. 396 en Koreny en Zeman in Antwerp 2002, nr. 16.

8 Panofsky 1953, p. 266, n. 2; Antonius Sanderus, Chorographia Sacri Carmeli Bruxellensis, 1660, geciteerd in Dhanens 1995, p. 144. Zie ook Chatelet 1999, p. 78 en Buck in Leuven 2009, p. 396 (n. 6).

9 Detroit, Institute of Fine Arts, inv. nr. 26.387; ENP VIa, 1971, ill. plate 158. Er zijn recent met goede redenen vraagtekens geplaatst bij de schilderijen die traditioneel worden toegeschreven aan de Meester van de Legende van de Heilige Lucia. Zie het studieblad dat voorheen werd toegeschreven aan deze meester in dit museum, inv. nr. MB 329 en Fransen en Syfer-dOlne in Syfer-dOlne/Slachmuylders/Dubois 2006, pp. 304-306.

10 Hollstein vol. LXIII (2004), nr. 985, ill.; Bermejo Martinez 1980, nr. 33. 

11 De vouwsporen zijn in de vorm van een kwadraatnet. Enkele auteurs menen dat het een kwadraatnet betreft. Zie ondermeer: Fransen/ Syfer-d’Olne in Syfer-d’Olne/Slachmuylders/Dubois 2006, p. 315.

Show research Netherlandish Drawings of the Fifteenth and Sixteenth Centuries
Show catalogue entry Hide catalogue entry

All about the artist