Previous Next Facebook Instagram Twitter Back to top
VMBO en PrO, HAVO en VWO Alle niveaus

Kunstnijverheid en design in de klas

Met deze informatie kun je een museumbezoek rond de collectie kunstnijverheid en design voorbereiden en/of verwerken voor groepen in het voortgezet onderwijs.

Wat heeft China met Delfts blauw te maken? Waarom werd in 1946 Stichting Goed Wonen opgericht? Hoeveel kost een echte Rietveld-stoel? En kun je zitten op een stoel die gemaakt is van alleen touw, of koeienhuid? De rondleiding gaat langs gebruiksvoorwerpen en vormgeving door de eeuwen heen. De museumles is eventueel uit te breiden met een workshop. Geïnspireerd door de voorwerpen die ze tijdens de rondleiding hebben gezien maken de leerlingen zelf een bijzonder gebruiksvoorwerp volgens de filosofie 'less is more' of 'less is a bore'.

Voorbereiding op het museumbezoek

Als voorbereiding op een bezoek met uw klas kunt u uw leerlingen de volgende opdracht geven:

  • Vraag leerlingen waar zij aan denken bij de woorden ‘vormgeving’ en ‘design’. Vraag hen voorbeelden te noemen van voorwerpen die volgens hen vormgegeven/ ontworpen zijn. Vraag hen vervolgens ook voorbeelden te noemen van voorwerpen die NIET zijn vormgegeven/ ontworpen. Bestaan die wel?
  • Laat leerlingen in tweetallen nadenken over een voorwerp dat zij veel/graag gebruiken/ zouden hebben: wat zijn hun voorwaarden (als consument) waar dit voorwerp (stoel, schoen, tandenborstel, tas etc) voor hen aan moet voldoen met betrekking tot bijvoorbeeld vorm, materiaal, kleur, duurzaamheid, comfort, prijs, kwaliteit, etc. Ze maken een ordening van belangrijkheid van aspecten.
  • Laat de leerlingen vervolgens (in tweetallen) een gebruiksvoorwerp op collectie.boijmans.nl kiezen en daarover informatie verzamelen: wie heeft het ontworpen, voor wie en hoe heeft de ontwerper nagedacht over bovenstaande punten? (Welke punten vond de ontwerper naar hun idee belangrijk? En welke minder belangrijk? Waaruit blijkt dat volgens hen?).
  • De bevindingen worden klassikaal met elkaar gedeeld, bijvoorbeeld in de vorm van een korte presentatie. Bespreek samen de resultaten. Is de oorsprong of ontwerper te achterhalen? Wat verrast het meest? Doel: leerlingen raken zich er bewust van dat over de vormgeving van elk (gebruiks)voorwerp, hoe klein of gewoon ook, altijd is nagedacht.
Tejo Remy over de ladekast 'You Can't Lay Down Your Memory'.

Verwerkingsopdracht

Bekijk (nogmaals) een aantal ontwerpen die tijdens de rondleiding in het museum bekeken en besproken zijn. Bijvoorbeeld: 

Bespreek de werken

  • Anoniem, Kogelpot, ca. 1200-1350 
    Kenmerken: met de hand gemaakt, eenvoudige ronde vorm, aardewerk
  • Anoniem, Kokosnootbeker, 1550-1600 
    Kenmerken: een voor toen zeldzaam voorwerp bewerkt en met zilver versiert tot een bijzondere beker
  • Pieter Adriaensz. Kocks, Olie- en azijnstel, 1700-1750 
    Kenmerken: blauwe, rode, gele en gouden bloemdecoraties gebaseerd op oosters servies
  • Gerrit Rietveld, Tafel, 1923 
    Kenmerken: primaire kleuren plus zwart en wit, strakke en rechte vormen
  • Niels van Eijk, Cow chair, 1996 
    Kenmerken: verrassend materiaal op een vernieuwende en schijnbaar onmogelijke manier toegepast 

    Leerlingen kiezen het ontwerp dat hen het meeste aanspreekt. Vervolgens verdiepen ze zich, voor zover ze nog niet of niet meer weten, verder in de materialen, middelen en ideeën die de ontwerper/ maker voorhanden had: 

    - Welke materialen gebruikte de vormgever/ maker? 
    - Waren er machines voorhanden of moest alles met de hand en gereedschappen? 
    - Welke ideeën had hij eventueel over vormgeving? 
    - Welke vormen en kleuren paste hij vooral toe?

  • Leerlingen kiezen dan een voorwerp uit hun persoonlijk bezit. Dat kan hun fiets zijn, hun smartphone of hun sneakers. Voor dit voorwerp maken zij vervolgens naar voorbeeld van hun gekozen ontwerp (uiterlijk, maakproces, materialen) een nieuw ontwerp. Hoe ziet een sneaker eruit als deze door Pieter Adriaensz. Kocks zou worden gemaakt, of een fiets door Niels van Eijk? Dit kan met alleen potlood, maar ook met verf of collage of met diverse materialen in 3D. 

    Bekijk en bespreek ter afsluiting klassikaal (een aantal van) de ontwerpen.