Vorige maandVolgende maandnovember 2008
zo ma di wo do vr za
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Erasmus in beeld

vanaf 8 november 2008 t/m 8 februari 2009

Hans Holbein de Jonge, Portret van Desiderius Erasmus, 1523. Musée du Louvre, Parijs Quinten Massys, Portret van Desiderius Erasmus, 1517. Galleria Nazionale d’Arte  Antica, Palazzo Barberini, Rome Lucas Cranach de Oude, Ongelijke liefde met oude man en jonge vrouw, ca. 1525/30.  Musée des Beaux-Arts et d’Archéologie, Besançon Jan van Scorel, Portret van een jonge scholier, 1531.Museum Boijmans Van Beuningen,  Rotterdam Jan Gossaert, Madonna en kind, ca. 1525. Museum Nacional del Prado, Madrid Quinten Massys, Geldwisselaar en zijn vrouw, 1514. Musée du Louvre, Parijs Albrecht Dürer, Portret van Desiderius Erasmus, 1526. Rijksmuseum, Amsterdam

Desiderius Erasmus Roterodamus (1466-1536) was in zijn tijd al een beroemdheid in heel Europa. In een grote cultuurhistorische tentoonstelling zijn uit de hele wereld ongeveer 150 bijzondere kunstwerken bijeengebracht, die deels voor het eerst in Nederland te zien zijn. Ze geven een beeld van de betekenis die Erasmus had en welke invloed zijn geschriften hadden op de beeldende kunst en de samenleving.

Portretten

De beste kunstenaars van zijn tijd stelden er een eer in Erasmus te portretteren. De belangrijkste Erasmusportretten zijn gemaakt door Quinten Massys (1466-1530), Hans Holbein de Jonge (1497/98-1543) en Albrecht Dürer (1471-1528). De tentoonstelling geeft hiermee een beeld van de manier waarop Erasmus zelf voor het nageslacht bewaard wilde worden.

Erasmus’ opvattingen in beeld

Naast de portretten komen vier thema’s aan de orde. De opvattingen van Erasmus over geleerdheid en opvoeding, oorlog en vrede, kerk en kunst en zijn Lof der Zotheid worden aan de hand van kunstwerken en objecten aanschouwelijk gemaakt.
Erasmus sprak zich nadrukkelijk uit over de maatschappelijke problemen van zijn tijd. Hij leefde ten tijde van Karel V en in deze woelige tijd riep hij op tot vrede. Als humanist geloofde hij in de vorming van de mens. Het portret dat Jan van Scorel maakte van een jonge scholier illustreert het belang dat Erasmus hechtte aan geleerdheid en opvoeding.
Het was de eeuw van de reformatie. Hoewel Erasmus de leerstellingen van Luther niet onderschreef, had hij wel kritiek op het uiterlijk vertoon binnen de Roomse kerk. Hij vond ook bijvoorbeeld dat kunstenaars Maria op een sobere en bescheiden manier moesten weergeven. De klassieke erotische godin die Jan Gossaert van haar maakte in de Madonna met kind uit het Prado kon hem niet bekoren. De onrust die Luther teweegbracht wees Erasmus af. Ook de beeldenstorm had niet zijn instemming.

Lof der Zotheid

De geschriften van Erasmus en met name de Lof der Zotheid, geschreven in 1509, hadden veel invloed. Schilder Hans Holbein maakte er illustraties voor. Later zou hij Erasmus ook portretteren. Bij hoge uitzondering heeft het Louvre dit schilderij van Holbein uitgeleend. De Lof der Zotheid inspireerde kunstenaars om wereldlijke onderwerpen te schilderen waaraan ze zich eerder niet waagden. Er ontstond een nieuw genre van narren, vrekken en oplichters. Massys bijvoorbeeld raakte door Erasmus geïnspireerd om zijn schilderij Geldwisselaar en zijn vrouw te maken.

Ongedwongen

Erasmus had zijn zinnen erop gezet om door Dürer te worden geportretteerd. Hij noemde hem ‘onze hedendaagse Apelles’, de bekendste kunstenaar van de oudheid. Als dank voor de bekende portretgravure die Dürer in 1526 maakte, schreef Erasmus een lofrede op de kunstenaar. Je zou kunnen zeggen dat het beeld dat we van Erasmus hebben, zorgvuldig door hemzelf is geschapen.

Erasmus is een van de grondleggers van het moderne denken. In de tentoonstelling past een multimediatour zijn opvattingen en ideeën toe op actuele maatschappelijke en culturele vraagstukken. Rondom de tentoonstelling wordt een uitgebreid nevenprogramma van activiteiten georganiseerd.
Bij de tentoonstelling verschijnt een omvangrijke en rijk geïllustreerde catalogus.
Het ontwerp van de tentoonstelling is het resultaat van de bijzondere samenwerking tussen kunstenaar Krijn de Koning en grafisch ontwerper Tessa van der Waals.

De tentoonstelling komt tot stand met steun van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), Erasmus MC, de Vereniging Trustfonds EUR, de Gemeente Rotterdam, Sikkens en de Erasmusstichting, en met medewerking van Stichting Praemium Erasmianum en Rotterdam Festivals.
De tentoonstelling is hoofdonderdeel van het officiële programma van Holland Art Cities 2009-2010 en maakt deel uit van de manifestatie Erasmus in Rotterdam, waarmee zijn geboortestad in oktober en november 2008 een van de grootste denkers uit onze geschiedenis herdenkt.

Tijdens de tentoonstellingen van Charley Toorop (t/m 1 februari) en Erasmus( t/m 8 februari) wordt bovenop de museumentree een toeslag van €3,- geheven. Jongeren tot en met 18 jaar, Vrienden, leden van de Vereniging Rembrandt en ICOM zijn vrij van deze toeslag.
Bij de VVV Rotterdam Store kunt u uw kaarten vooraf kopen.