Vorige maandVolgende maandjuli 2015
di wo do vr za zo ma
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Design Column #11 - Migration Matters

vanaf 13 juli 2015 t/m 17 januari 2016

Pim van der Mijl, Voorkamer, 2015 Eisuke Tachikawa, Toshiyuki Nakaie en Kaori Hasegawa, Second Aid Kit, 2011 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Bas Timmer en Alexander de Groot, Sheltersuit, 2014-2015 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Guillaume Couche, Rodrigo Garcia Conzalez en Pierre Paslier, Ohoo!, 2014 Stefania Vulpi, Universal Unconditional, 2015 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Jan Rothuizen, Martijn van Tol en Dirk Jan Visser, Refugee Republic, 2014 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Femke Herregraven, Liquid Citizenship, 2015 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg. Johan Karlsson, Dennis Kanter, Nicolň Barlera, Christian Gustafsson, John van Leer, Jieshi Guo en Tim de Haas, Better Shelter, 2015 Zaaloverzicht Design Column #11. Foto: Lotte Stekelenburg.

In Design Column #11 Migration Matters worden zowel praktische oplossingen als vernieuwende concepten getoond die ingaan op de vluchtelingenproblematiek.

Nooit eerder waren er zoveel vluchtelingen op de been. Bijna zestig miljoen mensen zijn op dit moment ontheemd, zo is te lezen in het Global Trends Report van vluchtelingenorganisatie UNHCR dat op 18 juni werd gepubliceerd. De oorlog in Syrië en de opkomst van IS heeft veel Syriërs, Libiërs en anderen doen vluchten. Maar ook armoede, geweld en religieuze onderdrukking in landen als Irak, Afghanistan, Somalië en Eritrea zorgt voor dermate uitzichtloze situaties dat mensen bereid zijn alles op het spel te zetten voor een kans op een beter leven.

Wat echter vaak over het hoofd wordt gezien is dat maar liefst negen van de tien vluchtelingen worden opgevangen in economisch minder ontwikkelde landen en regio’s. Desondanks vormen migratiestromen een steeds grotere druk op het Europese stelsel. Niet alleen in de landen aan de grens van Europa is dit voelbaar, ook in Calais is inmiddels een precaire situatie ontstaan. Het is een probleem dat op Europees niveau aangepakt moet worden. Toch is het op 25 en 26 juni na urenlang overleg niet gelukt om een akkoord te bereiken over een bindende verdeelsleutel om 60.000 vluchtelingen over Europa te spreiden. Er is alleen een akkoord bereikt over de vrijwillige opname van vluchtelingen.

Ondertussen duurt de humanitaire crisis voort. In de afgelopen 18 maanden hebben minimaal 4.200 mensen de overtocht naar Italië niet overleefd. In de eerste helft van 2015 heeft de Franse politie in Calais al 18.170 mensen betrapt bij hun poging naar het Verenigd Koninkrijk te reizen; vier keer zoveel als in heel 2013. De situatie wordt in de zomerperiode des te schrijnender wanneer ook de Europese migratiestromen op gang komen: vakantiegangers gaan op pad om lui op het strand te gaan liggen. Dezelfde stranden waar bootvluchtelingen vechtend voor hun leven aan land proberen te komen.

Onlangs deed Richard van der Laken, oprichter en directeur van designconferentie What Design Can Do, een oproep aan designers om met ideeën voor vluchtelingen te komen. Hij beweert niet dat deze ongrijpbare, grote en complexe vluchtelingenproblematiek door ontwerpers opgelost gaat worden maar is er wel van overtuigd dat ontwerpers een rol kunnen spelen in elke fase van de reis van een vluchteling.

Het idee dat verschil maakt

Iedere drie maanden wordt in de Design Column een onderwerp uit het nieuws uitgelicht door middel van een kleine tentoonstelling in Museum Boijmans Van Beuningen. De column is een plek waar de kracht van de verbeelding spreekt en nieuwe ideeën zichtbaar worden. Ontwerpers en kunstenaars zijn bij uitstek geïnteresseerd in experimentele verbeelding. Met hun eigenzinnige blik zien zij de dingen vaak net anders en kunnen zij veranderingen in gang brengen.

In gesprek met

De Design Column is niet alleen bedoeld als presentatie, maar vraagt ook om een reactie en een gesprek. U bent van harte welkom om deel te nemen aan het rondetafelgesprek in Museum Boijmans Van Beuningen. Wilt u deelnemen aan dit gesprek, neem dan contact op met de samenstellers van de Design Column via designcolumn@boijmans.nl. Houd de website in de gaten voor meer actuele informatie over de locatie en datum.

Blog Design Column

Naar aanleiding van elke Design Column houdt het museum een blog bij. Hierop vindt u reacties en andere actuele informatie over de huidige en voorgaande edities: www.designcolumn.nl

Te zien in Design Column #11 Migration Matters (zaal 51)

Johan Karlsson, Dennis Kanter, Nicolò Barlera, Christian Gustafsson, John van Leer, Jieshi Guo en Tim de Haas, Better Shelter, 2015

IKEA Foundation heeft samen met vluchtelingenorganisatie UNHCR en een groep Zweedse ontwerpers Better Shelter ontworpen; een alternatief voor bestaande vluchtelingenverblijven. Steeds meer mensen wonen langdurig in tijdelijke vluchtelingenkampen. De tenten waar zij meestal in verblijven hebben een levensduur van slechts een aantal maanden en bieden weinig bescherming tegen extreme weersomstandigheden. Bij de ontwikkeling van Better Shelter is gekeken naar transportvolume, gewicht, prijs, veiligheid, gezondheid en comfort. Het kan ter plekke in elkaar gezet worden zonder extra gereedschap. Het verblijf heeft een lamp, een stopcontact en stroomvoorziening via een zonnepaneel. Better Shelter gaat bovendien zo’n drie jaar mee. UNHCR heeft eind maart 10.000 exemplaren besteld om wereldwijd in te zetten.

Bas Timmer en Alexander de Groot, Sheltersuit, 2014-2015

De vrienden Bas Timmer (modeontwerper) en Alexander de Groot hebben eind 2014 Stichting Hibernate opgericht. Met behulp van vrienden en sponsoren hebben ze een outfit geproduceerd om daklozen in de winter warm te houden. De Sheltersuit bestaat uit een jas en afritsbare slaapzak. In de winter van 2014 zijn er honderd Sheltersuits gratis uitgedeeld via het Leger des Heils. Op dit moment werkt Stichting Hibernate aan een tweede generatie Sheltersuit: de slaapzak is breder en kan ook als deken fungeren, er zijn meer zakken toegevoegd, een klein LED-lichtje dat werkt op zonne-energie, en een tas met kussen. De productie wordt uitgevoerd door een groep van twintig vrijwilligers, waarbij daklozen, langdurig werklozen en asielzoekers aan kunnen sluiten. Via lokale voedselleveranciers worden twintig maaltijden per dag afgeleverd. Zo levert Stichting Hibernate niet alleen een nieuw product maar worden mensen in nood ook op andere fronten bijgestaan.

Jan Rothuizen, Martijn van Tol en Dirk Jan Visser, Refugee Republic, 2014

Kunstenaar Jan Rothuizen, multimediajournalist Martijn van Tol en fotograaf Dirk Jan Visser hebben een interactieve multimediale documentaire gemaakt om het bestaande beeld van vluchtelingenkampen te verrijken. De kijker kan zelf een route kiezen door Camp Domiz, een vluchtelingenkamp in Syrië, en maakt onderweg kennis met de bewoners en het dagelijks leven in het kamp. Dankzij een combinatie van tekeningen, film, fotografie, geluid en tekst ontstaat een unieke, zintuigelijke ervaring.

Femke Herregraven, Liquid Citizenship, 2015

Een nationale identiteit is geen statisch begrip. Het is niet enkel een bezit waarop je recht hebt bij geboorte, het wordt meer en meer een product dat gekocht, verhandeld of ingetrokken kan worden. Er bestaat zoiets als een ‘economisch burgerschap’; een burgerschap dat toegang verleent tot een land op basis van een investering. Afrikaanse, Zuid-Amerikaanse, maar ook Europese landen met schulden verkopen ‘gouden visa’ om investeringen te genereren. Dergelijk economisch burgerschap is een luxeproduct voor de allerrijksten. Daarnaast geldt ook voor vluchtelingen dat ze veel geld moeten betalen om over nationale grenzen gesmokkeld te worden. Op de website Liquid Citizenship zijn alle gegevens verzameld over burgerschap wereldwijd. Het toont de mogelijkheden om een paspoort te kopen, of burgerschap te verkrijgen via verschillende wegen zoals naturalisatie, mensensmokkel of asielaanvraag. 

Stefania Vulpi, Universal Unconditional, 2015

In de huidige tijden van economische krimp en bezuinigingen worden burgerinitiatieven toegejuicht door de regering. De opkomst van een levendige - online - ruileconomie lijkt een van de resultaten te zijn: je vindt een appartement via Airbnb, een taxi via Uberpop, een decoupeerzaag of een hogedrukspuit via Peerby, en een lift via BlaBlaCar. Dus waarom zou je je paspoort dan niet ook kunnen delen? Stefania Vulpi bedacht Universal Unconditional: een grenzeloze gemeenschap die het concept van burgerschap herdefinieert. Een wereldwijd netwerk van mensen geeft aan welke onderdelen van hun burgerschap ze tijdelijk niet gebruiken en dus uit kunnen lenen, al dan niet in ruil voor rechten die anderen hen kunnen bieden.

Eisuke Tachikawa, Toshiyuki Nakaie, Kaori Hasegawa, Second Aid Kit, 2011

NOSIGNER is een ontwerpbureau dat met hun projecten op een positieve manier wil bijdragen aan de samenleving en de toekomst. Slechts veertig uur na de aardbeving in Japan lanceerde het bureau de website Olive – O staat voor de cirkel in de vlag van Japan, Olive staat dus voor ‘Leef, Japan’. Op deze website kon iedereen overlevingstips delen die nuttig waren tijdens de ramp. Olive fungeert zo als een collectieve database van kennis. De informatie is nu verzameld in een boek en in samenwerking met Kohshin Trading Company heeft NOSIGNER bovendien een overlevingspakket geproduceerd: The Second Aid. Het pakket bevat een samenvatting van het Olive Book en hulpmiddelen die van pas komen in geval van nood.

Guillaume Couche, Rodrigo Garcia Conzalez en Pierre Paslier, Ohoo!, 2014

Skipping Rocks Lab is in juli 2014 opgericht. Met Ohoo! - hun eerste project samen - heeft de studio de Lexus Design Award gewonnen. Door waterbellen afwisselend in badjes van calciumchloride en algen te dopen ontstaat er een flexibel, eetbaar vliesje dat het water als een bubbel bij elkaar houdt. Het water kan uit het vliesje gezogen worden, maar de bubbel kan ook in zijn geheel in de mond gestopt worden. Met Ohoo! doet Skipping Rocks Lab een poging om de hoeveelheid weggegooide plastic flesjes terug te dringen. Dankzij de afwezigheid van flesjes dalen de transportkosten en wordt onder andere de aanvoer van water naar vluchtelingenkampen goedkoper. In de toekomst zouden enorme waterbellen gemaakt kunnen worden die in een keer een heel vluchtelingenkamp kunnen voorzien.

Pim van der Mijl, Voorkamer, 2015

De integratie van asielzoekers vindt vooral plaats achter de muren van instanties waardoor er weinig persoonlijk contact is met de Nederlandse omwonenden. Daarom heeft de ontwerper Pim van der Mijl in het voorjaar van 2015 een aantal bewoners van het AZC Onnen uitgenodigd om met hem een ontmoetingsplek in te richten middenin de gemeenschap; in het centrum van Onnen. Van der Mijl heeft de vaardigheden van de bewoners geïnventariseerd en heeft met hen onderzocht hoe zij deze ontmoetingsplek zelf kunnen vormgeven. Het resultaat is de Voorkamer: een plek waar zij hun Nederlandse buurtgenoten gastvrij kunnen ontvangen om nader kennis te maken. Uit dit project wil Van der Mijl nu een methode destilleren zodat het initiatief herhaald kan worden op andere locaties.

Te zien in 

Design Column is te zien in zaal 51 op de begane grond.

Design Column serie

 
U vindt meer informatie over de Design Column serie hier.