Vorige maandVolgende maandmaart 2014
zo ma di wo do vr za
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Onder de huid van Rubens - Veranderingen in het portret van een vrouw

vanaf 22 maart 2014 t/m 27 april 2014

Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640), bruikleen Stichting Willem van der Vorm 1972. Röntgenonderzoek, röntgenfoto geheel. Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Infraroodfoto geheel. Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Linkermouw en kraag, detail schilderij, foto: Studio Tromp. Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Linkermouw en kraag, detail rontgen, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Handen en waaier, detail schilderij, foto: Studio Tromp. Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Handen en waaier, detail rontgen, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Achtergrond links, detail schilderij, foto: Studio Tromp. Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Achtergrond links, detail rontgen, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hoed, detail schilderij, foto: Studio Tromp. Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hoed, detail rontgen, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hoed, detail infrarood, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hals en borst, detail schilderij, foto: Studio Tromp. Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hals en borst, detail rontgen, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640) Hals en borst, detail infrarood, Atelier Boersma, Rotterdam (2006). Peter Paul Rubens, Portret van een vrouw (1635-1640)

Zestig jaar nadat de Rotterdamse verzamelaar Willem van der Vorm een portret aankocht van de beroemde Vlaamse schilder Peter Paul Rubens, toont het museum wat er voorafging aan het kunstwerk van deze dame met de hoed en het decolleté. Aan de hand van infrarood- en röntgenafbeeldingen krijgt de bezoeker nieuwe inzichten.

Bekijk het schilderij ook op de Collectie Online.

Rond het portret van Rubens zijn veel onbeantwoorde vragen. We weten bijvoorbeeld niet wie hier nu eigenlijk is afgebeeld. Bovendien is duidelijk zichtbaar dat het schilderij op talloze plaatsen is veranderd. Hoe zag de vrouw er oorspronkelijk uit, wat werd er aangepast, wanneer, door wie en waarom? En welke delen werden eigenlijk geschilderd door Rubens zelf? De meester had in Antwerpen namelijk een groot atelier vol medewerkers, die veel werk voor hem uitvoerden.

In 2006 is het schilderij materiaaltechnisch onderzocht. De verflagen werden doorgelicht met röntgenstralen en infraroodlicht om meer zicht te krijgen in de verschillende fases van het schilderproces en de opbouw van het werk.

Rubens heeft het gezicht zelf geschilderd, maar ook een eerste opzet van de kleding, handen en achtergrond gemaakt, blijkt uit onderzoek. Iemand anders heeft het werk waarschijnlijk voltooid, tijdens het leven of pas na de dood van de meester. In de tentoonstelling worden deze en andere nieuwe feiten aan het licht gebracht.

Zo kwam naar voren dat het decolleté van de vrouw minstens twee keer is veranderd. De infraroodopname laat zien dat de rand van de jurk op een bepaald moment in het schilderproces hoger was. De röntgenfoto toont iets daarboven de geschulpte rand van een vrouwenhemd of ‘chemise’. Waarschijnlijk werd het openvallende hemd losjes bij elkaar gehouden door een lintje, zoals op een portret uit Berlijn. In de tijd van ontstaan van het schilderij waren parels razend populair. Op de röntgenfoto zijn twee parelkettingen te zien. Mogelijk droeg de vrouw er twee, net als bij het portret uit Berlijn. Maar wie weet is de positie van de ketting gewijzigd tijdens het schilderproces.

Hier kunt u het onderzoek in beeld downloaden.