Vorige maandVolgende maandoktober 2013
di wo do vr za zo ma
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Erasmus in Rotterdam

vanaf 12 oktober 2013 t/m 9 februari 2014

Lucas Cranach de Oude, Portret van Desiderius Erasmus, ca. 1530-1536, olieverf op paneel. 19 x 14,6 cm. Collectie Museum Boijmans Van Beuningen. Bruikleen: Erasmusstichting 2013. Tentoonstellingsoverzicht. Foto: Lotte Stekelenburg Tentoonstellingsoverzicht. Foto: Lotte Stekelenburg

Museum Boijmans Van Beuningen heeft een subliem portret van de beroemde geleerde Desiderius Erasmus (1466-1536) in langdurig bruikleen gekregen van de Erasmusstichting. Het kleine paneel - ongeveer A5 formaat - is geschilderd omstreeks 1530-1536 door Lucas Cranach de Oude, één van de grootste meesters van de Duitse Renaissance. Het is het eerste portret van Erasmus van zo’n hoge kwaliteit dat in Nederlands bezit komt.

Wereldberoemde Rotterdammer

Rotterdam is, als geboortestad van Erasmus, bij uitstek de plaats om het paneel tentoon te stellen. De stad bezit talloze ‘landmarks’ die naar de beroemde stadsgenoot zijn vernoemd, waaronder de brug, de universiteit en het ziekenhuis. Desiderius Erasmus was de grootste en beroemdste geleerde van zijn tijd, vooraanstaand om zijn humanistische denkbeelden. Zijn publicaties over opvoeding, oorlog, vrede, kerk en geloof werden gelezen door vorsten en geleerden. Zijn opvattingen waren, mede dankzij de opkomst van de drukpers, wijdverspreid in Europa. Het bekendste is zijn in 1511 verschenen boek ‘Lof der Zotheid’. Erasmus maakt onderdeel uit van de officiële canon van Nederland.

Tentoonstelling

Het portret van Erasmus is tot en met 16 februari 2014 in een speciale tentoonstelling te zien. Naast het paneel van Lucas Cranach de Oude zijn een aantal andere prenten uit eigen collectie geselecteerd, waaronder prenten van kunstenaar Albrecht Dürer. Ook zijn vroeg zestiende-eeuwse uitgaven van Erasmus’ wereldberoemde boeken tentoongesteld die afkomstig zijn uit de Erasmuscollectie van De Bibliotheek Rotterdam. Uit dezelfde collectie is daarnaast de handgeschreven brief die Erasmus in 1521 aan de jurist Nicolaas Everaarts schreef. Na de presentatie is het portret permanent in het museum te zien.

Karakteristiek portret

Op het schilderij is Erasmus als zestiger afgebeeld. Zijn gezicht en bovenlichaam zijn driekwart te zien. Zijn karakteristieke, met bont afgezette mantel en zwarte baret steken af tegen een helderblauwe achtergrond. Cranach schilderde het werk vermoedelijk nog tijdens het leven van Erasmus. Het paneel komt uit een beuk die omstreeks 1523 is gekapt. Erasmus heeft Cranach nooit ontmoet. Een schilderij van Hans Holbein de Jonge heeft als zijn voorbeeld gediend. Cranach schilderde nog enkele andere versies van het Erasmusportret, maar het nu door de Erasmusstichting aan het museum gegunde werk is verreweg het beste exemplaar.