Vorige maandVolgende maandoktober 2015
di wo do vr za zo ma
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Van Bosch tot Bruegel - De ontdekking van het dagelijks leven

vanaf 10 oktober 2015 verlengd t/m 24 januari

Jheronimus Bosch, Hooiwagen-triptiek (geopend), ca.1515. Paneel, 133 x 100 cm (middenpaneel), 147 x 56 cm (zijpanelen). Collectie: Madrid, Museo Nacional del Prado. Zaaloverzicht 'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel'. Foto: Lotte Stekelenburg. Zaaloverzicht 'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel'. Foto: Lotte Stekelenburg. Jheronimus Bosch, Marskramer, Hooiwagen-triptiek (gesloten luiken), ca.1515. Paneel, 147 x 112 cm. Collectie: Madrid, Museo Nacional del Prado. Jheronimus Bosch, Hooiwagen-triptiek (Details). Olieverf op paneel. Collectie: Madrid, Museo Nacional del Prado. Zaaloverzicht 'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel'. Foto: Lotte Stekelenburg. Jheronimus Bosch, De Marskramer, c. 1490-1505 Lucas van Leyden, De chirurgijn, 1524 Zaaloverzicht 'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel'. Foto: Lotte Stekelenburg. Pieter van der Heyden, De boerenbruiloftdans, c. 1570-1572 Pieter Aertsen, De pannenkoekenbakkerij, 1560 Jan Vermeyen, De Spaanse maaltijd, 1545 Anoniem, Vuijl sause, c. 1560 Frans Huys, Schaatsers voor de Sint-Jorispoort te Antwerpen, c. 1558

Het dagelijks leven uit de 16de eeuw stond dit najaar centraal in Rotterdam met bordelen, feestvierende boeren, kwakzalvers en ongelijke liefde. Met ironie en zelfspot werd de maatschappij weerspiegeld in de kunst. Soms is er sprake van een moraal, maar de humor en ironie overheerst. Niets ontsnapte aan de aandacht van deze generatie kunstenaars. Nooit eerder was een tentoonstelling met topwerken uit de periode vanaf de 16e eeuw rondom dit thema gemaakt.

De tentoonstelling ‘De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel’ bevatte een selectie van politiek incorrecte schilder- en prentkunst van het hoogste niveau. Zo’n veertig zestiende-eeuwse schilderijen en eenzelfde aantal prenten werden uit belangwekkende particuliere en museale collecties naar Rotterdam gehaald voor deze tentoonstelling over zestiende-eeuwse genreschilderkunst, een nieuw thema in die periode. Schilderkunst werd voor het eerst losgekoppeld van religie of portretten: het dagelijks leven is de nieuwe inspiratiebron en satirische onderwerpen worden niet geschuwd. Geen keurig werkende burgers, maar oplichters, dronkenlappen en zotten in allerlei gedaanten.

Pioniers van de genrekunst

Het bekendste voorbeeld is misschien wel ‘De Marskramer’ van Jheronimus Bosch, met het ‘alledaagse’ tafereel van de reiziger die omkijkt naar het bordeel achter hem. Naast dit topstuk waren tal van andere schilderijen uit de pioniersgeneratie van Bosch, Lucas van Leyden en Quinten Massys te zien. Van Leyden maakte voorstellingen van kaartspelers, schakers en waarzeggers. Quinten Massys schilderde op uitmuntende wijze de liefde en geld, oftewel: wellust en hebzucht.

Jan Massys, Jan Sanders van Hemessen, Marinus van Reymerswaele, Jan Provoost, Ambrosius Benson en de anonieme Brunswijkse monogrammist volgden. Pieter Aertsen schilderde etende en feestende boeren nog vóór Pieter Bruegel, wiens taferelen van boeren, feestvierders en muzikanten tot de hoogtepunten van de Europese kunstgeschiedenis behoren. Naast panelen en prenten zijn ook voorwerpen en manuscripten te zien.

Bekijk hier de video met meer informatie over het ontstaan van genrekunst: 

Bijzondere Bruikleen

Voor het eerst in 450 jaar was de Hooiwagen van Jheronimus Bosch in Nederland te zien. Het is een van de topstukken uit de collectie van Museo Nacional del Prado in Madrid. De Spaanse koning Filips II was een groot Bosch-verzamelaar en kocht in 1570 dit drieluik voor zijn privéverzameling. Het kunstwerk verliet Spanje niet eerder en komt in een uitstekende staat, nadat het enkele jaren geleden werd gerestaureerd, naar Nederland.

Activiteiten

Tijdens de tentoonstelling waren er activiteiten voor jong en oud. Zo was er bijvoorbeeld de ontdekkingstocht door de tentoonstelling, was er een introductiecursus, was er een kerkdienst en bood het museum een multimediatour. Een overzicht van alle activiteiten vindt u hier.

10 oktober j.l. vond in de Arminius Kerk een symposium plaats omtrent 'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel.' Sprekers waren onder anderen Herman Pleij, conservatoren Friso Lammertse en Dr. Peter van der Coelen, Alice Taatgen, Prof. Dr. Jos Koldewij, Prof. Dr. Hugo van der Velden. Van eerstgenoemde zijn de presentaties terug te kijken op ARTtube

Catalogus

Bij de tentoonstelling verscheen een rijk geïllustreerde publicatie onder redactie van de conservatoren Friso Lammertse en Peter van der Coelen. Daarnaast dragen onder anderen Matthias Ubl en Alexandra Gaba-Van Dongen bij aan de publicatie. Niet eerder was een boek over het onderwerp van de tentoonstelling, de vroege genrekunst, gepubliceerd. De publicatie geeft een breed overzicht van de voornaamste kunstenaars en ontwikkelingen in die periode. Daarnaast worden in een zestal thematische intermezzo’s enkele alledaagse gebruiksvoorwerpen uitgelicht die op de schilderijen zijn afgebeeld. De publicatie is uitgegeven door Museum Boijmans Van Beuningen. De publicatie is enkel Nederlandstalig en verkrijgbaar voor €34,95 in de museumwinkel en via: webshop.boijmans.nl.

Bijzondere samenwerking met De Groene Amsterdammer

In samenwerking met De Groene Amsterdammer is er een speciale editie uitgebracht over de tentoonstelling. Met artikelen van Koen Kleijn, Rudolf Dekker, Lizzy van Leeuwen, Pieter van Os, Chris van der Heijden, Friso Lammertse en Peter van der Coelen. Deze editie kunt u hier gratis downloaden. 

Restauratie meestwerk Jheronimus Bosch

Het vijf eeuwen oude schilderij ‘De heilige Christophorus’ van Jheronimus Bosch wordt in
Museum Boijmans Van Beuningen voor het oog van de bezoeker gerestaureerd. Dit
intrigerende proces is vanaf nu in het kader van de grote najaarstentoonstelling ‘De
ontdekking van het dagelijks leven – van Bosch tot Bruegel’ te volgen. De restauratie duurt
ongeveer 8 maanden, tot en met januari 2016 in de Kunst Studio. Meer informatie hierover vindt u hier.

Met dank aan

‘De ontdekking van het dagelijks leven – van Bosch tot Bruegel’ werd mede mogelijk gemaakt door de genereuze steun van BankGiro Loterij, Blockbusterfonds, VSBfonds, Mondriaan Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds (mede dankzij het Breeman Talle Fonds), Stichting Zabawas, K.F. Hein Fonds, Stichting Bevordering van Volkskracht, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Google Cultural Institute, Nedspice Restauratiefonds, Bosch Research and Conservation Project, Boijmans Business Club, Kring Van Eycke, Rotterdam Partners, Uitagenda Rotterdam, Rotterdam Festivals, RET, Bosch 500 en Gemeente Rotterdam. 

Te zien in 

'De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel' was te zien in de zalen C en D op de eerste verdieping.

Friso Lammertse in De Wereld Draait Door 

Conservator Friso Lammertse zat dinsdag 2 december als expert aan tafel bij De Wereld Draait Door DWDD met Wieteke van Zijl (kunstredacteur de Volkskrant). Zij praten over het Jeroen Boschjaar en duiden de schilder en zijn werk aan de hand van het triptiek 'De Hooiwagen'.