Vorige maandVolgende maandjuli 2012
di wo do vr za zo ma
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Zaal 42 / 43


Tentoonstellingsoverzicht zaal 42 / 43, foto: Lotte Stekelenburg

Betaalbare meubelen na WO II

Materiaalschaarste en de woningnood als gevolg van de Tweede Wereldoorlog dwong Nederlandse vormgevers tot een nieuwe visie op de ontwerppraktijk. Interieurproducten moesten smaakvol, doelmatig, betaalbaar en eenvoudig van vorm zijn. Ontwerpers en ook de overheid waren pragmatischer. Investeringen in industriële vormgeving waren volgens hen een belangrijke stimulans voor de economie. De producten van Wim Gilles zijn een voorbeeld van deze nuchtere visie op de industriële vormgeving.

Plastic fantastic

In de naoorlogse vormgeving speelt kunststof een belangrijke rol. Door de groeiende welvaart neemt de behoefte aan consumptiegoederen een enorme vlucht. Materiaalinnovaties, oorspronkelijk ontwikkeld voor defensie en lucht-, en ruimtevaart, worden toegepast voor de productie van kleding, huishoudelijke apparaten of meubels. Kunststof bijvoorbeeld leent zich uitstekend voor het lichtgewicht en hygiënische campingservies van Jean-Pierre Vitrac, maar evengoed voor de draagbare typemachine Valentine van Ettore Sottsass.

De kubus rond 1970

De kubus en andere elementaire vormen zijn rond 1970 alom aanwezig in kunst, architectuur en vormgeving. De aandacht voor basisvormen, concept en het stramien in beeldende kunst en vormgeving vloeit voort uit de Minimal Art en het van oorsprong vooroorlogse modernisme. Ontwerpers benaderen de kubus voornamelijk als een vormkwestie. In verschillende ontwerpen in zaal 42 - zoals de Zodiac lamp van Ton Alberts, de TC6 lamp van Aldo van den Nieuwelaar en het bord van Dick Simonis - wordt de kubus gecombineerd met andere elementaire vormen.

Alternatieve toepassingen van materiaal

Materialen worden de laatste decennia steeds vaker gebruikt om hun expressieve kwaliteit en ontwerpers zoeken daarbij naar een spanningsveld tussen verwachting en verrassing. Martin Margiela en Ron Arad gebruiken materialen die ongebruikelijk zijn gezien de functie van de objecten: een stereo van beton en een gilet van keramiek. Met de ’Random Light’ maakt Bertjan Pot een decoratief product van het technische en functionele materiaal glasvezel. De flesvormige vazen van Hella Jongerius zijn het resultaat van haar onderzoek naar de materiaalcombinatie van glas en keramiek.

Bureaulampen

Bij het ontwerp van een bureaulamp spelen vooral praktische eisen een rol. De lamp moet goed te richten zijn, het werkoppervlak optimaal belichten en zo min mogelijk plek innemen. Met de introductie van scharnier- en kantelpunten in het ontwerp start een zoektocht naar de grootst mogelijke flexibiliteit. Zo heeft de bureaulamp van E.W. Buquet twee scharnierpunten, wat een verticale beweging van de arm mogelijk maakt. Door het gebruik van springveren in beide delen van de arm kan de lamp ’Anglepoise’ in George Carwardine in vrijwel elke gewenste stand gebogen worden.

Artificiële natuur

De natuur vormt een onuitputtelijke inspiratiebron voor ontwerpers en kunstenaars als romantische tegenhanger van industriële productie. Vormen, kleuren en motieven uit de natuur worden gebruikt als decoratie of om tot nieuwe vormen te komen. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de wandelstok van Ineke Hans die een kunstmatige variatie is op de afgebroken takken die je in ieder bos kunt tegenkomen. In de vazen van Hella Jongerius en Wieki Somers vertalen de ontwerpers elementen uit de natuur in hun eigen vormentaal. En de serie Vegetables van Scholten & Baijings bestaat uit imitaties in textiel van verschillende groenten.