Nieuwsbrief
Boijmans in muzikale sferen
Maart 2012

Tobit en Anna

In 2010 schreef Ernst van de Wetering na een langdurig en intensief onderzoek het werk ‘Tobit en Anna’ toe aan het oeuvre van Rembrandt. Enkele jaren eerder had senior-conservator Jeroen Giltaij na onderzoek Rembrandt juist uitgesloten als maker van het werk. Een interessante discussie volgde…

Rembrandt van Rijn, Tobias en zijn vrouw (1659)
Rembrandt van Rijn, Tobias en zijn vrouw (1659)

De kwestie begon met een uitzending van ‘De Wereld Draait Door’ waarin Jeroen Giltaij zijn twijfels uitte over de conclusie van het onderzoek. Diezelfde avond reageerde Ernst van de Wetering hierop in het tv-programma ‘Pauw & Witteman’ en de discussie was geboren. Om de bezoeker de kans te geven een eigen mening te vormen over wie nu de maker is van het schilderij, wordt deze kwestie nu verder inzichtelijk gemaakt. Zowel Van de Wetering als Giltaij presenteren en beargumenteren hun redenaties uitgebreid in twee video’s die op zaal te zien zijn.

Corpus of Rembrandt
Ernst van de Wetering heeft als hoofdonderzoeker bij het Rembrandt Research Project al vele schilderijen bekeken en beoordeeld. Zo ook ‘Tobit en Anna’. Zijn bevindingen hierover heeft hij gepubliceerd in het vijfde deel van zijn Corpus of Rembrandt. Eén van de argumenten die Van de Wetering in de video aanhaalt om zijn conclusie kracht bij te zetten, is het gebruik van het licht. Van Rembrandt is bekend dat hij regelmatig met de lichtinval van een schilderij rommelde. Met behulp van de röntgenfoto’s is te zien dat het schilderij origineel nóg een raam bevatte, maar dit deel van het werk is later door de schilder veranderd.

Jeroen Giltaij heeft in 1994 ‘Tobit en Anna’ minutieus onderzocht, alvorens hij concludeerde dat het werk hoogstens door een leerling van Rembrandt is geschilderd. Dat op de röntgenfoto’s van het schilderij te zien is dat deze schildering over een stilleven heen is gemaakt, draagt wat hem betreft alleen maar bij aan deze conclusie. Giltaij is van mening dat Rembrandt nooit een gebruikt paneel zou recyclen. Daarnaast vindt hij het werk te grof geschilderd om het toe te kunnen schrijven aan Rembrandt; hij gelooft niet in een ‘offday’ van de oude meester. Giltaij zegt de argumenten van Van de Wetering serieus te nemen, maar ze zelf niet in het werk terug te kunnen zien.

Het werk ‘Tobit en Anna’, de video’s, de röntgenfoto’s en infraroodopnames van het werk en overig bewijsmateriaal zijn vanaf 24 maart te zien in zaal 2.

Terug