Nieuwsbrief
Nieuwsbrief voorjaar 2010
februari 2010

Sjarel Ex vertelt...

Sjarel Ex, directeur Museum Boijmans Van Beuningen, schreef een essay over de tentoonstelling. Dit essay is opgenomen in de brochure die te verkrijgen is bij de tentoonstelling in het museum. Lees hier een exclusieve voorpublicatie.

Ontwerpschets Carsten Höller, gemaakt tijdens een bezoek aan Rotterdam op 15 augustus 2009
Ontwerpschets Carsten Höller, gemaakt tijdens een bezoek aan Rotterdam op 15 augustus 2009

Divided Divided

Neem een blad papier en teken er een groot vierkant op. Dit vierkant verdeelt u vervolgens in twee helften. En dan verdeelt u één van die helften opnieuw in twee helften. En één van de helften die daaruit voortkomt, weer in tweeën, etcetera. Dit eenvoudige meetkundig patroon ligt ten grondslag aan de tentoonstelling Divided Divided van Carsten Höller. De plattegrond van de zalen, de muurschildering en alle individuele kunstwerken zijn volgens dit principe gemaakt.

Het idee om een tentoonstelling op basis van een meetkundig uitgangspunt te maken komt van Carsten Höller zelf. Toen hij in augustus vorig jaar in deze expositiezalen rondliep zag hij het ineens voor zich: een onzichtbaar raster dat maat zou geven en verband zou bieden aan een aantal nieuwe en een paar bestaande werken die hij in de loop van zijn nu twintigjarige carrière als kunstenaar heeft gemaakt. In Divided Divided worden ze samen getoond. De Bodonzalen hebben al veel onvergetelijke installaties bevat, denk aan Walter de Maria’s A Computer Which Will Solve Every Problem in the World / 3-12 Polygon uit de jaren tachtig of de meer recente tentoonstellingen van Urs Fischer en Ernesto Neto. Opnieuw fungeren deze zalen nu als podium voor een uniek idee.

Het patroon onder Divided Divided is meer dan een meetkundige grondslag alleen. Het werken met twee helften, je zou het ook bipolair ruimtelijk denken kunnen noemen of het benaderen van vraagstukken volgens de methodiek van de these en een antithese, is kenmerkend voor de denkwijze van Carsten Höller. In de Documenta van 1997 creëerde hij in samenwerking met Rosemarie Trockel een installatie die een scherpe scheidslijn trok, en toch ook weer niet, tussen mensen en varkens. Op een fraaie plek in de tuin van het Fridericianum in Kassel stond een speciale constructie die enerzijds onderdak bood aan varkens en anderzijds het publiek. De twee helften, met precies dezelfde afmetingen, waren van elkaar gescheiden door een van een zijde doorzichtige wand. De varkensfamilie leefde er in een perfecte biotoop, wat ook wel blijkt uit het feit dat deze tijdens de expositie dertien gezonde biggen voortbracht. De mensen sloegen de ruraal perfecte scène gade vanaf een hellend vlak dat in de andere, verduisterde helft van het gebouwtje als tribune fungeerde, als ware het een re-enactment van George Orwell’s Animal farm.

Bestond dit kunstwerk nog uit een tamelijk scherpe scheiding tussen cultuur en natuur, in Londen draaide in 2008 en 2009 naar idee en ontwerp van Carsten Höller de zogenaamde The Double Club, waar de cultuur van het Westen geplaatst was tegenover die van Afrika, in het bijzonder die van Congo. The Double Club, opgebouwd uit een bar, een restaurant en een discotheek, ontleende zijn naam aan de strikte scheiding – in elk van deze drie functies – tussen een Congolees en een Westers deel. En dito culinair en muzikaal aanbod. In het restaurant koos het publiek tussen de Congolese of Westerse kaart, te genieten op verantwoord designmeubilair dan wel (Afrikaanse) plastic tuinstoelen en -tafels. Zoals de bar de keuze bood tussen Congolese of Westerse drankjes aan de Congolese of Westerse kant en tussen een Congolees ritme of juist pop uit het Westen in de nachtclub. Twee culturen stonden tegenover elkaar, maar binnen elkaars zicht en gehoorsafstand, min of meer gescheiden door een onzichtbare demarcatielijn, die voortdurend en zeker naarmate de avond vorderde van harte werd overschreden. The Double Club was als synthese van twee culturen in Noord-Londen zo’n succes dat hij met moeite, maanden later dan oorspronkelijk de bedoeling was, kon worden gesloten. 

Lees de rest van het essay in de brochure die gratis verkrijgbaar is op de tentoonstelling.

Terug