Nieuwsbrief
Erasmus in beeld 2008
Erasmus in beeld 2008

Heeft het museum een Holbein ontdekt?

Onderzoekers zijn het met elkaar eens: het ontdekte schilderij is van zeer hoge kwaliteit en gemaakt tijdens het leven van Erasmus. Men vermoedt dat het Erasmusportret uit de omgeving van Hans Holbein de Jonge komt dan wel door hemzelf geschilderd is.

Portret van Desiderius Erasmus, ca. 1530, paneel (lindenhout) 35,4x26,5 cm. Zurich, particuliere collectie
Portret van Desiderius Erasmus, ca. 1530, paneel (lindenhout) 35,4x26,5 cm. Zurich, particuliere collectie

Op de veiling in Parijs is onlangs een vijf eeuwen oud portret van Eramus aangeboden. Dit is het eerste originele portret dat in de laatste anderhalve eeuw is ontdekt. Onderzoekers zijn het met elkaar eens dat het schilderij van zeer hoge kwaliteit is en dat het nog is gemaakt tijdens het leven van Erasmus. Het werk is van de hand van een grote meester. Deskundigen vermoeden dat het komt uit de omgeving van Hans Holbein de Jonge dan wel door hemzelf is geschilderd.
De particulier die het portret heeft gekocht, geeft het kunstwerk in bruikleen aan Museum Boijmans Van Beuningen. Het museum toont de ontdekking voor het eerst aan het publiek samen met veertien andere portretten in de tentoonstelling ‘Erasmus in beeld’.

Uitzonderlijk niveau
Het is buitengewoon dat een schilderij van hoge kwaliteit uit het begin van de zestiende eeuw wordt aangeboden op een veiling. Het uitzonderlijke niveau van het schilderwerk en de ondertekening duiden erop dat Hans Holbein de Jonge deze grote meester is. Met name de handen en het bont zijn knap en gedetailleerd geschilderd. Infraroodopnamen tonen een bijzonder krachtige ondertekening bij de handen. Röntgenonderzoek verduidelijkt het artistieke proces. Oorspronkelijk heeft de schilder een andere baret willen uitbeelden. Het museum doet samen met experts nader onderzoek en hoopt een antwoord te kunnen geven op de vraag of de toeschrijving aan Holbein stand houdt.
Tijdens de tentoonstelling ‘Eramus in beeld’ wordt het werk voor het eerst geconfronteerd met drie andere aan Holbein toegeschreven Erasmusportretten. Zo ontstaat de unieke kans om door vergelijking tot een meer definitieve uitspraak over de toeschrijving te komen. In de tentoonstelling wordt het traject van vondst tot en met onderzoek uitgelicht in een aparte studiepresentatie.

Nieuwe schildertraditie
Erasmus was de eerste burger die zich veelvuldig liet portretteren door de grootste kunstenaars uit zijn tijd. Deze portretten gebruikte hij als dank voor begunstigers en ter promotie van zichzelf. Zijn brieven aan vrienden, vorsten en mecenassen begeleidde hij met een portret als geschenk. Hierdoor werd Erasmus zelf een beroemdheid en het Erasmusportret een geliefd onderwerp bij schilders. Dit leidde weer tot nieuwe portretten, die werden besteld door zijn vele bewonderaars in Europa. Zo kwamen er tal van navolgingen en kopieën tot stand.

Terug