Nieuwsbrief
Persnieuws najaar 2008 Museum Boijmans Van Beuningen
oktober 2008

Interventie #7 Apollo

Tot augustus 2009 Museum Boijmans Van Beuningen gaat het nieuwe culturele seizoen sportief van start. Een jaar lang kan iedereen een balletje trappen in het kunstwerk ‘Apollo’ dat de Duitse kunstenaar Olaf Nicolai speciaal heeft gemaakt voor de binnenplaats van het museum. Ontwerpbureau Thonik, verantwoordelijk voor de huisstijl van het museum, heeft in samenspraak met Olaf Nicolai een ontwerp gemaakt voor de binnenplaats. De vloerschildering excelleert het lijnenspel en de spiegelingen van ‘Apollo’.

Apollo, Olaf Nicolai en Thonik (vloerschildering)
Apollo, Olaf Nicolai en Thonik (vloerschildering)

Met ‘Apollo’ ontwikkelde Olaf Nicolai een sculptuur die tegelijk ook een podium voor performances is. Het ronde, half gesloten paviljoen is tevens de omlijsting van een mogelijke voetbalbühne. De bewegingen van de spelers worden gereflecteerd in de spiegels, die in een regelmatig onderbroken ritme rondom het rode speelveld in de hoogte schieten en daarmee een stroboscopisch effect genereren. Zo ontstaat een versterking en een esthetisering van de dynamiek van de performances die, als in een stroboscoop, als het ware ‘gemediatiseerd’ lijken. ‘Apollo’ lijkt nog het meest op een zoëtroop ofwel phenakistiscoop die in 1834 door de wiskundige William Horner werd uitgevonden.

Voetbalwerken
Apollo gold in de klassieke mythologie als god van het licht, de rede en van de kunsten. Nicolais ‘Apollo’ verwijst met de speelplaats tevens naar Dionysos de god van het plezier. Hiermee presenteert de binnenplaats van Museum Boijmans Van Beuningen zich als platform voor ‘wannabe’ Apollo’s. Wie de bühne betreedt, krijgt tijdens zijn/haar spel het stralende aura van het spiegelende paviljoen en wordt bijna gewijd door de geësthetiseerde bewegingsdynamiek. Olaf Nicolai hield zich ook al in andere ‘voetbalwerken’ met verwante vragen en thema’s bezig. Bijvoorbeeld in zijn met camouflagepatronen beschilderde doelen uit de bekende ZDF klassieker ‘das aktuelle Sportstudio’ (2001) en ook in de editie ‘Ballack’ (2004-2006), een verzameling van persfoto’s van dit Duitse voetbalicoon, waarbij de gezichtsdetails sterk vergroot werden. In het geval van ‘Ballack’ onderzoekt Nicolai de vraag of een mediale figuur überhaupt nog als een individu met echte karaktertrekken kan worden geportretteerd.

‘Apollo’ is mogelijk gemaakt door het H+F Mecenaat voor Musuem Boijmans Van Beuningen. Het werk voegt zich ook in Nicolais reeks van sculpturen met een architectonische achtergrond, die tevens kunnen worden betreden. Hier ligt bovendien een verbinding met de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. Vooral ‘Double Steel Cage Piece’ (1974) van Bruce Nauman is in deze samenhang relevant.
Museum Boijmans Van Beuningen geeft de hedendaagse kunst een prominente positie door presentaties te laten reflecteren op de collectie en het museumgebouw. Deze visuele uitspraken worden versterkt door de afwisseling met bestaande kunst uit de collectie waardoor een spanningsveld ontstaat. De interventies scherpen zo het kijken van het publiek en dwingen tot nadenken. Museum Boijmans Van Beuningen toont en reageert doorlopend op internationaal toonaangevende kunstenaars.

Olaf Nicolai
Olaf Nicolai werd in 1962 in Halle a. d. Saale in de voormalige Duitse Democratische Republiek geboren. Hij leeft en werkt in Berlijn. Sinds het begin van de jaren negentig werd zijn werk in tal van internationale groeps- en solotentoonstellingen getoond – o.a. bij documenta X (1997) en bij de Biënnales van Venetië in 2001 en 2005. Nicolais kunst is meestal conceptueel van aard en wordt vaak gekenmerkt door (maatschappij)politieke verwijzingen, waarbij meer dan eens tegengestelde socialistische en kapitalistische, hedonistische en idealistische aspecten elkaar raken en zelfs deels overlappen. Bovendien is het speelse element, in de zin van Johan Huizinga’s ‘Homo Ludens’, een ambivalent motief in zijn oeuvre. Juist in het spel is het mogelijk om extremen onder een nieuwe gemeenschappelijke noemer samen te brengen.

Met dank aan Galerie EIGEN + ART Leipzig/Berlin, www.eigen-art.com

Terug