Nieuwsbrief
Onderwijsnieuwsbrief oktober 2013

Wolf in de klas: Boijmans Taal- en Rekenprogramma

Sinds september geeft kunstenaar Wolf Brinkman lessen op twee basisscholen aan de hand van kunstwerken uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. Deze lessen maken onderdeel uit van het zogenaamde ‘Boijmans Taal en Rekenprogramma’. Wat doen de kinderen nu zoal tijdens zo’n les van Wolf?

Leerlingen onderzoeken het begrip 'niets'.
Leerlingen onderzoeken het begrip 'niets'.

Uitgangspunt voor de lessen die Wolf Brinkman geeft aan groep 1/2 en 3/4 van OBS Fridtjof Nansen en groep 3 en 4 van OBS Taaltuin in Schiedam in de afgelopen weken was het schilderij 'Grey, Orange on Maroon, No. 8' van Mark Rothko, aan de hand van dit werk werd er geëxperimenteerd met het begrip ‘niets’.

les 1 ‘Niets’
De leerlingen krijgen de rol van onderzoeker, maar wat doet een onderzoeker precies? De leerlingen krijgen twee foto’s van het werk te zien, maar er iets ‘misgegaan’ waardoor er eigenlijk ‘niets’ te zien is. Hoe zou het schilderij eruit zien? Begrippen als vorm, vierkant, maat, meter, dichtbij en veraf komen aan bod. De leerlingen krijgen hierna de opdracht een A4tje te vullen met ‘niets’. Ze kunnen gebruik maken van water en witte potloden want dat zie je niet.. toch? Wat hebben de leerlingen gemaakt? En kun je het niets wel aanwijzen?

Les 2 ‘Niets’
Deze les gaan we verder met het schilderij van Rothko. De leerlingen krijgen nieuw beeldmateriaal te zien. Ze oefenen met het ruimtelijk interpreteren van het platte vlak. De leerlingen worden aan het denken gezet met de vraag: zou je met ‘niets’ iets zichtbaar kunnen maken? Vervolgens gaan de leerlingen aan de slag met plakband. Ze onderzoeken het materiaal en er wordt een vergelijking gemaakt met water. De leerlingen maken kennis met de eigenschappen en experimenteren met de mogelijkheden die dit materiaal hen biedt. Er worden tal van ontdekkingen gedaan die aan het eind van de les aan elkaar worden gepresenteerd.

Les 3 ‘Niets’
De les begint weer met foto’s van de Rothko: kunnen we het schilderij nu wel helemaal zien? Er staat iemand voor. Hoe groot is hij? Hij lijkt wel twee keer zo groot als het schilderij. Is het een reus? Nee want die mogen niet in het museum.
Dan zien we een wit plaatje. En ook een zwart plaatje. Dat het eigenlijk 'niets' is daar zijn de meeste kinderen het wel over eens. Vervolgens gaan we dat zwarte en witte 'niets' met elkaar vermengen. Kunnen we met ‘niets’ ook iets maken? Zwart witte vliegtuigjes, zwart witte snippers, wit op zwarte tekeningen en omgekeerd (sommige zelfs symmetrisch). Er wordt ruimtelijk gewerkt, en plakband en lijm worden rijkelijk toegepast. Kinderen maken gaten in het zwarte papier en plakken er wit papier overheen. Wat gebeurt er als je dat vervolgens tegen het licht houdt?

Vervolg
De komende weken gaat Wolf door met zijn taal en reken onderzoekslessen. Op basis van de ervaringen in de klassen van Wolf Brinkman ontwikkelt Museum Boijmans Van Beuningen nieuwe museumlessen én online lesmateriaal met het doel de taal en rekenprestaties van kinderen te versterken. Zo staat in het voorjaar van 2014 een nieuwe rekenles voor groep 3/4 op het programma.

Het Boijmans Taal- en rekenprogramma wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds en het Prins Bernard Cultuurfonds Zuid-Holland.
De lessen op de Fridtjof Nansenschool worden mogelijk gemaakt door het Kenniscentrum Cultuureducatie Rotterdam, het Fonds voor Cultuurparticipatie en de DKC Gemeente Rotterdam.

Terug