Vroege Hollanders

PERSBERICHT
16 februari – 25 mei 2008

Vroege Hollanders
Schilderkunst van de late Middeleeuwen

Museum Boijmans Van Beuningen presenteert in het voorjaar van 2008 een uniek overzicht van het begin van de Hollandse schilderkunst. Topstukken uit de eigen collectie, aangevuld met tientallen zeldzame bruiklenen uit binnen- en buitenland, geven de bezoeker op een zeer directe manier een beeld van de late middeleeuwen. Vanwege de kwetsbaarheid van de panelen is deze tentoonstelling een eenmalige gebeurtenis.

De tentoonstelling Vroege Hollanders. Schilderkunst van de late middeleeuwen laat zien wat er geschilderd is in de Noordelijke Nederlanden in de vijftiende en het begin van de zestiende eeuw. Uit deze periode zijn maar weinig schilderijen bewaard gebleven. Van de meeste kunstenaars kennen we niet eens hun naam, zij kregen in de loop der eeuwen noodnamen die refereren aan hun bekendste werk of hun woonplaats. Over de schilderschool in het graafschap Holland was tot op heden dan ook niet veel bekend, veel minder dan over de Vlaamse meesters. De in de zuidelijke Nederlanden verfijnde techniek van de olieverfschilderkunst wordt echter al snel in Holland overgenomen. Vooral Haarlem en Delft ontwikkelen zich tot belangrijke centra, met kunstenaars die weliswaar beïnvloed worden door de Vlaamse primitieven, maar toch een heel eigen stijl hebben. De resulterende schilderijen tonen typisch Hollandse taferelen, zoals de Heilige familie aan tafel in een Hollands interieur van de Meester van de Brunswijkse diptiek. De tentoonstelling begint met Geertgen tot Sint Jans en eindigt met Lucas van Leyden, wiens werk nog wortelt in de middeleeuwen maar al het begin van de Renaissance in Holland aankondigt.

Eenmalig overzicht
Museum Boijmans Van Beuningen heeft een bijzondere eigen verzameling laat-middeleeuwse panelen. Bovendien heeft het museum tijdelijk de collectie vroege Hollandse schilderijen van het Rijksmuseum in bruikleen. Deze stukken worden in principe niet uitgeleend, maar moesten vanwege de ingrijpende verbouwing elders worden ondergebracht. Gezamenlijk vormen deze werken een collectie laat-middeleeuwse schilderijen die zijn gelijke niet kent. Dankzij haar unieke karakter kon deze verzameling worden aangevuld met belangrijke bruiklenen uit onder meer Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten, zoals het expressieve Graflegging van de Meester van de Virgo inter Virgines. De panelen zijn zo kwetsbaar dat een dergelijk overzicht waarschijnlijk nooit weer getoond kan worden.

Zeldzaam kijkje
Het tentoonstellingsontwerp van Ramin Visch leidt de bezoeker langs de artistieke productie in de verschillende Hollandse steden. De panelen worden aangevuld met voorwerpen uit die tijd die op de schilderijen zijn afgebeeld. In dezelfde zaal is bovendien een presentatie te zien van zestig bijzondere gekleurde middeleeuwse beelden uit de collectie Schoufour-Martin. Gezamenlijk verschaffen de panelen, beelden en objecten een zeldzaam kijkje in het dagelijks leven in de late Middeleeuwen.

Nieuwe inzichten
De tentoonstelling is de eerste over Noord-Nederlandse schilderkunst rond 1500 sinds een halve eeuw. Sedertdien is veel informatie over dit onderwerp boven water gekomen, wat heeft geleid tot nieuwe inzichten. Ten behoeve van de tentoonstelling is door verschillende wetenschappers onderzoek verricht, waarvan de resultaten zijn verwerkt in de begeleidende catalogus.

De tentoonstelling komt tot stand in samenwerking met het Rijksmuseum en met steun van hoofdbegunstiger de Turing Foundation, het Prins Bernhard Cultuurfonds en Rabobank Rotterdam.

Terug