Aankoop spectaculaire tekening

Jan van Eyck, atelier of navolger van. Maaseik ?, c. 1390/1400  Brugge1441, Kruisiging, circa 1440-1450, Goud- en zilverstift, pen in zwarte inkt op geprepareerd papier

Persbericht

Een spectaculaire aanwinst
Een meesterwerk van de vroege Nederlandse tekenkunst
t/m 15 maart 2014

De aankoop van de mysterieuze vijftiende-eeuwse tekening is rond dankzij de bijdragen van belangrijke fondsen. De in ‘De Wereld Draait Door’ en bij de NOS besproken tekening trok in 2012 al duizenden nieuwsgierige kunstliefhebbers naar Rotterdam. Het werk is de komende weken opnieuw te zien voordat het naar Parijs vertrekt.

Museum Boijmans Van Beuningen had sinds de ontdekking in 2012 de ambitie om de zeldzame tekening, gemaakt door Van Eyck of een navolger, aan te kopen van de particuliere eigenaren. Dankzij de steun van de Vereniging Rembrandt en haar Dura Kunstfonds, Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, het Mondriaan Fonds en het VSBfonds is deze wens nu in vervulling gegaan. Het kunstwerk wordt aan de collectie van de stad Rotterdam toegevoegd. Voorafgaand aan de tentoonstelling ‘Bosch to Bloemaert. Early Netherlandish Drawings in Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam’ in de Fondation Custodia in Parijs, is de tekening een maand lang te zien in een speciale presentatie in het museum zelf. Directeur Sjarel Ex: “We zijn bijzonder dankbaar dat deze particuliere eigenaren het werk aan Boijmans en de stad hebben toevertrouwd en zijn zeer dankbaar dat de fondsen de aankoop mogelijk hebben gemaakt.”

De ontdekking
Friso Lammertse, conservator van Museum Boijmans Van Beuningen, werd tijdens zijn voorbereiding op de tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’ door een vakgenoot gewezen op de tekening. De precieze verblijfplaats van het werk was onbekend. Via omwegen werd de tekening gevonden in het noorden van het land. Een Groningse psychiater en verzamelaar had het werk met daarop de kruisiging van Christus, in 1971 voor tien gulden op een inboedelveiling in Slochteren gekocht. De voorstelling herinnerde hem aan een schilderij van Jan van Eyck uit circa 1430-35 in het Metropolitan Museum of Art in New York. Hij meende dat de tekening uit dezelfde periode moest dateren. De toenmalige directeur van het Rijksprentenkabinet in Amsterdam oordeelde echter op basis van een zwart-wit foto dat het om een negentiende-eeuwse kopie ging.

De tekening
Voor een hoge horizon, met Jeruzalem op de achtergrond, is de kruisiging van Christus te zien tussen de twee andere kruizen en te midden van een enorme mensenmassa, met op de voorgrond de treurende moeder Maria met andere vrouwen. De tekening is verbluffend in de consequent verfijnde en gedetailleerde uitvoering.

Nieuw onderzoek
Na uitvoerig onderzoek is vastgesteld dat het een werk is uit de vijftiende eeuw. Tijdens het symposium in Boijmans, direct na afloop van de ‘Van Eyck’ tentoonstelling is het kunstwerk door zes internationale specialisten beoordeeld. Er ontstond een levendige discussie over door wie en wanneer het werk precies gemaakt zou zijn. Sommigen zijn ervan overtuigd dat het een tekening van Jan van Eyck zelf is, anderen zien het als een werk van een medewerker of van een navolger uit de tweede helft van de vijftiende eeuw. De ontdekking van de tekening is één van de meest spectaculaire vondsten op het gebied van de vroege Nederlandse tekenkunst van de afgelopen decennia. Uit de vijftiende eeuw zijn wereldwijd slechts zevenhonderd tekeningen van Nederlandse kunstenaars bewaard gebleven, waarvan bij hooguit twee procent de kunstenaar bekend is, de rest is anoniem.

Bosch to Bloemaert
Voor het eerst wordt in Frankrijk een selectie uit de unieke verzameling oude tekeningen van Museum Boijmans Van Beuningen tentoongesteld in de Fondation Custodia in Parijs. Het Rotterdamse museum, in het bezit van een van de rijkste verzamelingen Nederlandse tekeningen uit de vijftiende en zestiende eeuw, presenteert van 22 maart t/m 22 juni 2014 maar liefst 142 van zijn mooiste werken – van Jheronimus Bosch tot Pieter Bruegel en Abraham Bloemaert – aan het Franse publiek.

In de huidige presentatie is het werk met de verschillende details uitgelicht. Daarnaast is een korte film te zien over de tekening. Deze film is ook te zien op het online videoplatform ARTtube.
 

Terug