Herontdek Kokoschka en ontmoet de avant-garde

Oskar Kokoschka, Mandril, 1926, olieverf op doek,  127 x 102 cm.  Collectie Museum Boijmans Van Beuningen.  Fondation Oskar Kokoschka, Vevey / 2013, ProLitteris. Ontwerp: Thonik.

Persbericht

Herontdek Kokoschka en ontmoet de avant-garde
4 september 2013

Grote najaarstentoonstelling: t/m 19 januari 2014

Herontdek in Museum Boijmans Van Beuningen de meest besproken, gewilde en verguisde kunstenaar van de 20 ste eeuw: Oskar Kokoschka. De grote najaarstentoonstelling ‘Oskar Kokoschka - Mensen en beesten’ neemt de bezoeker mee door het bijzondere oeuvre en onstuimige leven van de Oostenrijkse schilder.

De bezoeker stapt bij het binnen gaan van de grote Bodonzalen in Museum Boijmans Van Beuningen een eeuw terug in de tijd. Grote reclamezuilen voeren de toeschouwer terug naar de Europese stad begin 20ste eeuw. De zuilen introduceren de acht thema’s van de tentoonstelling, waaronder de dierenportretten en de politieke allegorieën. Van Wenen, naar Berlijn, tot Dresden: via de confronterende portretten maakt de bezoeker kennis met de kringen van beroemde schrijvers, architecten en politici waarin Kokoschka zich begaf.

Wenen
In het Wenen van Sigmund Freud, Gustav Klimt en Hans Makart wordt Kokoschka in 1904 toegelaten aan de Kunstgewerbeschule. Hier zet de schilder zich al af tegen de gevestigde orde. Hij schildert modellen in beweging, terwijl de decoratieve Jugendstil de norm is. Kokoschka toont zijn werk op de Weense Kunstschau, een tentoonstelling georganiseerd door Gustav Klimt. Hier wordt hij ontdekt door architect Adolf Loos, die Kokoschka introduceert in de culturele elite. Hieruit ontstaan Kokoschka’s vroege portretten van onder anderen publicist Karl Kraus en uitgever van het avant-garde tijdschrift Der Sturm Herwarth Walden, beiden in de tentoonstelling te zien. Ook krijgt hij toegang tot de soirées van het filantropische echtpaar Eugenie en Hermann Schwarzwald, waar componisten Schönberg, Berg en Webern verkeren. Als aanstormend kunstenaar komt Kokoschka in Wenen onder anderen in contact met werk van Anton Romako en George Minne, maar ook Vincent van Gogh, Edvard Munch en de objecten uit het Völkerkundemuseum zijn belangrijke inspiratiebronnen.

Berlijn
De Berlijnse periode wordt voornamelijk gekarakteriseerd door het werk dat Kokoschka maakt voor het tijdschrift Der Sturm. Hij maakt talloze tekeningen en het tijdschrift publiceert zijn theaterstuk ‘Mörder, Hoffnung der Frauen’ inclusief illustraties. Terug in Wenen ontmoet hij Alma Mahler; de weduwe van de befaamde componist. De onstuimige liefdesrelatie die drie jaar standhoudt blijkt een grote inspiratiebron voor de schilder. Zijn geliefde Alma trouwt uiteindelijk met Walter Gropius; de architect die later directeur van Bauhaus zou worden. Kokoschka exposeert zijn werk samen met kunstenaarsbeweging Der Blaue Reiter, waar ook Wassily Kandinsky en Franz Marc deel van uit maken.

Dresden
Tijdens de Eerste Wereldoorlog, waarin Kokoschka als militair levensgevaarlijk gewond raakt, mag hij revalideren in Dresden. Hier portretteert hij zijn nieuwe vriendenkring bestaande uit voornamelijk expressionistische schrijvers en acteurs. In de jaren ’20 reist hij door Europa en Noord-Afrika. Jaren later, in 1938, vlucht Kokoschka naar Engeland, nadat de Nazi’s 400 van zijn werken in beslag nemen. Kokoschka toont zijn politieke standpunt in schilderijen waarin Hitler, Mussolini en de premier van het Verenigd Koninkrijk Arthur Neville Chamberlain de hoofdrol spelen.

Te zien in Nederland
Na de Tweede Wereldoorlog wordt veel over Kokoschka gepubliceerd, hij ontvangt een eredoctoraat van de Universiteit in Oxford en zijn werk is te zien in tentoonstellingen wereldwijd. In Nederland kopen diverse musea, waaronder Museum Boijmans Van Beuningen zijn werk aan. En in 1960 ontvangt hij, samen met Marc Chagall, de prestigieuze Erasmusprijs. Nu, 33 jaar na zijn dood, brengt het museum een grote overzichtstentoonstelling van Kokoschka, een van de belangrijkste kunstenaars van het Oostenrijks expressionisme.

De tentoonstelling 'Oskar Kokoschka - Mensen en beesten' wordt mogelijk gemaakt door de genereuze steun van de Ondernemerskring Bijzondere Begunstigers, de BankGiro Loterij, Prins Bernhard Cultuurfonds (mede mogelijk gemaakt dankzij het Breeman Talle Fonds), SNS REAAL Fonds, Ploum Lodder Princen, Zabawas, AON Artscope, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed namens het ministerie van OCW, K.F. Hein Fonds Farrow & Ball en Crown.

Terug