Meest kostbare oude kunst aankoop uit recente museumgeschiedenis

Brugge (?), Drieluik met de balseming van het lichaam van Christus, circa.1410-1420. Collectie Museum Boijmans Van Beuningen.

Persbericht

Meest kostbare oude kunst aankoop uit recente geschiedenis museum
17 juli 2013

De stad Rotterdam is een meesterwerk rijker. Vandaag nam burgemeester Ahmed Aboutaleb namens de gemeente, Boijmans’ meest kostbare oude kunst aankoop sinds 1958 in ontvangst. Het vijftiende-eeuwse schilderij is aangekocht na uitmuntend kunsthistorisch onderzoek en dankzij de genereuze inleg van belangrijke private en publieke fondsen. Vanaf heden heeft het kunstwerk een permanente verblijfplaats in het museum en de Collectie Nederland.

Een hoogtepunt uit de pre-Eyckiaanse paneelschilderkunst, een drieluik met daarop de balseming van Christus, is vanaf heden toegevoegd aan de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. Het schilderij is aangekocht dankzij een ‘leading gift’ van de Vereniging Rembrandt en het Mondriaan Fonds. Ook het Prins Bernhard Cultuurfonds (Breeman Talle Fonds), VSBfonds, SNS REAAL Fonds, de BankGiro Loterij en de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen hebben genereus bijgedragen. Wetenschappelijk kunsthistorisch onderzoek door museumconservator Friso Lammerste en conservator Stephan Kemperdick van de Berlijnse Gemäldegalerie, zorgde ervoor dat het onbekende drieluik werd ontdekt bij een privéverzamelaar. Lammertse: “Het is zeer uitzonderlijk dat een totaal onbekend schilderij uit deze periode opduikt, vervolgens nog te koop is en nu aan de collectie is toegevoegd. De rechterzijvleugel met Johannes de Doper behoort tot de mooiste schilderijen die nog bestaan van de Nederlandse kunst rond 1400”.

Altijd te zien
Geen enkel ander museum in Nederland (ook het Rijksmuseum Amsterdam niet) bezit een groep schilderijen uit de Zuidelijke Nederlanden uit de vijftiende eeuw van meesters als Van Eyck, Bosch, Bouts en Memlinc. Het is kunsthistorisch van ongekend belang dat de nieuwe aanwinst nu blijvend getoond kan worden in Rotterdam naast de enige Van Eyck in Nederlands bezit en het zeer vroege Norfolk- triptiek.

Sporadische aankopen
In1958 werd de grote verzameling van D.G. Van Beuningen aangekocht voor 13 miljoen gulden, met meesterwerken als De Toren van Babel van Bruegel, werken van Van Gogh en vele anderen. Een van de duurste aankopen oude schilderkunst in de recente geschiedenis is een schilderij van de zestiende-eeuwse landschapschilder Cornelis van Dalem, dat zeventien jaar geleden werd verworven voor ruim twee miljoen gulden. Sindsdien vinden aankopen op het gebied van oude kunst sporadisch plaats en alleen als een werk permanent kan worden getoond in het museum. In verband met de zeer hoge kwaliteit van de museumcollectie, winnen alleen nog topstukken zoals dit nieuwe triptiek deze ‘strijd om een plek aan de muur’.

Triptiek met de balseming
Het middenpaneel van het drieluik toont met de balseming van de dode Christus een zelden afgebeeld tafereel. Het werk is volgens internationale kunstexperts door een onbekende kunstenaar rond 1410 in Brugge geschilderd. Er bestaan nog slechts 20 à 30 schilderijen uit deze periode, die in de Nederlanden werden vervaardigd. Vergelijkingen met pre-Eyckiaanse tekeningen, miniaturen uit getijdenboeken en de manier waarop de zalving in beeld is gebracht, doet internationale kunstexperts echter niet twijfelen aan de herkomst van het werk. Het drieluik werd mogelijk in opdracht van een hospitaal gemaakt. De heilige Antonius werd bij ziekte aangeroepen en was de beschermheilige van veel ziekenhuizen. Het schilderij is in goede staat, alleen de Christus in het beeld heeft geleden. Waarschijnlijk omdat hij doorlopend door gelovigen is aangeraakt.

Private en publieke fondsen
Naar aanleiding van de succesvolle tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’ die het museum afgelopen jaar organiseerde en waar het drieluik voor het eerst werd getoond, besloot de Vereniging Rembrandt met een bijdrage van €600.000 een stevig fundament te leggen voor het aankopen van het triptiek. Dankzij de contributies, schenkingen en legaten van de leden van de vereniging is het mogelijk snel bij te dragen aan het verrijken van de Nederlandse museale collectie. Met de substantiële, aanvullende steun van Mondriaan Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds (Breeman Talle Fonds), VSBfonds, SNS REAAL Fonds, BankGiro Loterij en de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen kon de aankoopwens in vervulling gaan. De samenwerking tussen private fondsen zoals de Vereniging Rembrandt en de publieke fondsen zoals het Mondriaan Fonds is bijzonder. Het is niet vanzelfsprekend dat er ook via de publieke middelen wordt geïnvesteerd in museale aankopen.
 

Terug