Boijmans presenteert Middeleeuwenlab

Middeleeuwenlab, foto: Ernie Buts Middeleeuwenlab, foto: Ernie Buts Middeleeuwenlab, foto: Ernie Buts

In de tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’ is de ontwikkeling van de Europese
schilderkunst in de 14de en 15 de eeuw te zien. In de ruimte naast deze grote
tentoonstelling in Museum Boijmans Van Beuningen is een Middeleeuwenlab
ingericht, waar de bezoeker kennis kan maken met de werkwijze van kunstenaars uit
de tijd van meesterschilder Jan van Eyck.

Dit najaar kan de bezoeker in Museum Boijmans Van Beuningen kennis maken met de
technische aspecten van de middeleeuwse schilderkunst in een educatieve presentatie bij
de tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’. In het Middeleeuwenlab is te zien hoe de
middeleeuwse kunstenaar zijn panelen voorbereidde, hoe verf gemaakt werd, hoe het
kunstenaarsatelier er in die tijd uitzag en welke sier- en gebruiksvoorwerpen gebruikt werden
als voorbeelden voor de schilderijen. Het Middeleeuwenlab is ingericht als een
wetenschappelijk laboratorium, waar de bezoeker zelf op onderzoek uit kan.

Kleur en pigment

Het Middeleeuwenlab laat onder meer zien welke kleuren en pigmenten gebruikt werden
door Jan van Eyck in het schilderij De drie Maria’s aan het graf (1430-1435). Dit schilderij is
voor de tentoonstelling uitgebreid gerestaureerd, waardoor veel kennis over de gebruikte
bestandsdelen is opgedaan. Bezoekers kunnen in een interactieve installatie diverse
onderdelen uit het schilderij laten oplichten, waarbij informatie gegeven wordt over de
kleurpigmenten die zijn gebruikt voor deze specifieke details. Ook is te zien hoe deze
pigmenten in de tijd van Van Eyck werden gemaakt. Zo ontdekt de bezoeker dat ultramarijn,
dat gebruikt werd voor de blauwe mantel van Maria, gemaakt werd van de zeer kostbare
minerale steen Lapis Lazuli. Het groene pigment verdigris voor de mantel van de soldaat
ontstond uit een reactie tussen koper en zuren.

De opbouw van een middeleeuws paneelschilderij
Een andere presentatie in het lab laat zien hoe een middeleeuwse paneelschildering tot
stand kwam, door het tonen van negen elkaar opvolgende stadia, toegelicht met korte
filmpjes. Hiervoor is een zeer precieze reconstructie gemaakt van een detail uit het Norfolk
Triptiek (1415-1420), dat te zien is in ‘De weg naar Van Eyck’. De presentatie toont hoe eerst
de grondlagen van dierlijke lijm en krijt op het hout aangebracht werden, hoe vervolgens de
ondertekening tot stand kwam, het bladgoud en de onderschildering aangebracht werden en
tenslotte het gedetailleerde schilderwerk begon.

Nieuwe ontdekking binnen ALMA onderzoek
De presentatie over de Syrische apothekerspot geeft nieuwe informatie over het schilderij De
drie Maria’s aan het graf van Jan van Eyck, die naar voren kwam uit recent ALMAonderzoek.
ALMA is een website van het museum waarop afbeeldingen van pre-industriële
gebruiksvoorwerpen op schilderijen en prenten gekoppeld worden aan voorbeelden van
vergelijkbare materiële objecten. Zeer recentelijk werd bekend dat de blauw-witte
apothekerspot die Maria Salomé vasthoudt op het schilderij de vroegste afbeelding van
Arabisch aardewerk in de Noord-Europese schilderkunst is. Meer informatie:
alma.boijmans.nl.

De korte video’s over de opbouw van een middeleeuws paneelschilderij zijn ook te zien op
ARTtube, het online videokanaal van vijf musea uit Nederland en Vlaanderen,

Het Middeleeuwenlab is onderdeel van de tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’. Deze
tentoonstelling is mogelijk gemaakt met de genereuze steun van: Turing Foundation,
Robeco, BankGiro Loterij, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, SNS REAAL Fonds,
VSBfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds (mede mogelijk gemaakt uit het Breeman Talle
Fonds), Aon Artscope, Unilever, Nedspice, Ploum Lodder Princen, Shell en
Blockbusterfonds.

Terug