Meesterwerk of kopie? Anthonie van Dijck

Anthonie van Dijck, ‘Heilige Hieronymus met een engel’, 1618-162. olieverf op doek/oil on cloth. Links/Left: Langdurig bruikleen/longterm loan Collectie Willem van der Vorm aan Museum Boijmans Van Beuningen. Rechts/Right: Nationalmuseum Stockholm
Anthonie van Dijck, ‘Heilige Hieronymus met een engel’, 1618-162. olieverf op doek/oil on cloth. Links/Left: Langdurig bruikleen/longterm loan Collectie Willem van der Vorm aan Museum Boijmans Van Beuningen. Rechts/Right: Nationalmuseum Stockholm

TENTOONSTELLING

Meesterwerk of kopie?
Anthonie van Dijck

5 december 2009 – 14 februari 2010

Dit najaar werpt Museum Boijmans Van Beuningen nieuw licht op de ‘Heilige Hieronymus met een engel’ van Anthonie van Dijck. Dit pronkstuk uit de museumcollectie is te zien naast een andere versie van het schilderij, eigendom van het Nationalmuseum Stockholm. Een bijzondere multimediale presentatie geeft antwoord op de vraag welke van de twee een meesterwerk is, en welke een kopie.

Voor het eerst zijn de twee op het oog identieke schilderijen van Anthonie van Dijck (1599-1641) naast elkaar te bewonderen. De ‘Heilige Hieronymus met een engel’ maakt deel uit van de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen als een langdurig bruikleen van de Stichting Willem van der Vorm. Een andere versie behoort toe aan het Nationalmuseum Stockholm. Beide schilderijen zijn in de periode 1618-1621 vervaardigd in het atelier van de Antwerpse schilder.

De twee schilderijen zijn recentelijk gerestaureerd en tijdens dit proces doken essentiële verschillen op. De afgelopen maanden is uitgebreid onderzoek verricht naar de vraag welke van de twee stukken als eerste werd gemaakt. Ook is onderzocht of beide werken door de meester zelf geschilderd werden. Is er sprake van een origineel en een repliek, door Van Dijck zelf in zijn atelier vervaardigd? Of is een van de twee een kopie van de hand van leerlingen?

Het resultaat van het onderzoek wordt gepresenteerd in Museum Boijmans Van Beuningen. Röntgenfoto’s tonen aan dat de beide doeken hun oorspronkelijke formaat hebben behouden, hoewel het Rotterdamse doek smaller is dan dat uit Stockholm. Onderzoek naar verfmonsters laat zien dat de gebruikte pigmenten op beide schilderijen identiek zijn. Infrarood-technologie toont op het ene doek een aantal overgeschilderde correcties. Ook de verfstreken zijn zorgvuldig vergeleken. Het schilderij uit Stockholm is minder los geschilderd, en daarmee op het eerste gezicht minder virtuoos. De voet van Hieronymus lijkt hierop echter weer beter geschilderd dan op het Rotterdamse schilderij.

Vanaf 5 december kan iedereen in Museum Boijmans Van Beuningen het onderzoek nauwgezet volgen. Aan de hand van een multimediale presentatie met projecties op de schilderijen kan men zelf een vergelijking maken tussen de twee werken. De tentoonstelling onthult bovendien welk schilderij de originele Van Dijck is.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door de Stichting Willem van der Vorm.
Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie waarin conservatoren en restauratoren van de twee betrokken musea het onderzoek uiteenzetten. De presentatie is vanaf 28 februari 2010 te zien in Nationalmuseum Stockholm en vanaf 10 juni 2010 in Museum M Leuven.

Terug