Erasmusportret verworven voor stad Rotterdam

Lucas Cranach de Oude, Portret van Desiderius Erasmus, ca. 1530-1536, olieverf op paneel. 19 x 14,6 cm. Collectie Museum Boijmans Van Beuningen. Bruikleen: Erasmusstichting 2013.

Persbericht

Uitmuntend Erasmusportret verworven voor stad Rotterdam
‘1-2tje’ Erasmusstichting en Museum Boijmans Van Beuningen

12 oktober 2013 t/m 16 februari 2014

Museum Boijmans Van Beuningen heeft een subliem portret van de beroemde geleerde Desiderius Erasmus (1466-1536) in langdurig bruikleen gekregen van de Erasmusstichting. Het exquise kleine paneel, is geschilderd omstreeks 1530-1536 door Lucas Cranach de Oude, één van de grootste meesters van de Duitse Renaissance. Zo een kwalitatief hoogwaardig portret van Erasmus ontbrak tot nog toe in de Collectie Nederland. Rotterdam is, als geboortestad van Erasmus, bij uitstek de plaats om het paneel tentoon te stellen. Met een uitgebreid lesprogramma voor basisscholen, een familiedag en een presentatie die vanaf 12 oktober te zien is, wordt de ‘thuiskomst van Erasmus’ extra kracht bij gezet.

Directeur Sjarel Ex: ‘Door de generositeit van de Erasmusstichting beschikt het museum nu als enige in Nederland over een uitmuntend portret van een iconische figuur uit onze vaderlandse geschiedenis. In geen andere stad dan Rotterdam had dit kunstwerk beter gepast.’

Rotterdamse samenwerking
Museum Boijmans Van Beuningen ontdekte het 16e-eeuwse portret bij de Londense kunsthandel Derek Johns Ltd. Na uitgebreid onderzoek bleek het inderdaad te gaan om een eigenhandig werk van de schilder. De Erasmusstichting bezorgt de stad Rotterdam met de aankoop een voortreffelijk portret van hun belangrijkste burger.

Karakteristiek portret
Het verfijnde paneel toont Erasmus als zestiger. Zijn gezicht en bovenlichaam zijn ‘en trois quarts’ te zien. Zijn karakteristieke, met bont afgezette mantel en zwarte baret steken af tegen een helderblauwe achtergrond. Dendrochronologisch onderzoek toont aan dat Cranach het werk vermoedelijk nog tijdens het leven van Erasmus schilderde. Het paneel komt uit een beuk die omstreeks 1523 is gekapt. Uit dezelfde boom is een paneel bekend met daarop het portret van Katharina von Bora, echtgenote van Maarten Luther. Cranach is beroemd om zijn portretten van Luther. Erasmus heeft hij nooit ontmoet. Een schilderij van Hans Holbein de Jonge heeft als zijn voorbeeld gediend. Cranach schilderde nog enkele andere versies van het Erasmusportret, maar het nu door de Erasmusstichting aan het museum gegunde werk is verreweg het beste exemplaar.

Erasmus voor iedereen
Erasmus was al in zijn tijd een gezaghebbend denker. Zijn publicaties over opvoeding, oorlog, vrede, kerk en geloof werden gelezen door vorsten en geleerden. Zijn opvattingen waren, mede dankzij de opkomst van de drukpers, wijdverspreid in Europa. Het bekendste is zijn in 1511 verschenen boek ‘Lof der Zotheid’. Erasmus maakt onderdeel uit van de officiële canon van Nederland. Om de kennis over hem te bevorderen, biedt de Erasmusstichting basisscholen in de regio een onderwijspakket aan. De stichting wil alle Rotterdammers kennis laten maken met hun wereldberoemde plaatsgenoot en zijn gedachtegoed.

Presentatie
Het nieuwverworven schilderij is vanaf 12 oktober te zien in een kleine presentatie, naast een selectie portretprenten van Erasmus uit eigen collectie van de hand van onder anderen Albrecht Dürer, Antonie van Dijck en Hieronymus Hopfer. Daarnaast toont het museum enkele vroege uitgaven van sleutelwerken en een handgeschreven brief van de humanist. Een animatiefilm laat zien hoe verrassend actueel Erasmus’ gedachtegoed ook nu nog is. Na de presentatie komt het Erasmusportret permanent in de vaste opstelling van het museum.

Familiedag
Daags voor de geboortedag van Erasmus op zondag 27 oktober organiseert het museum een familiedag die in het teken staat van de beroemde Rotterdammer. Met familierondleidingen en workshops kunnen bezoekers in het leven van Erasmus duiken.

Terug