Goya's 'Verschrikkingen van de oorlog'

Francisco José de Goya y Lucientes (1746 - 1828), Por qué? (Waarom?), van: Los Desastres de la Guerra, circa 1810-1820 (gepubliceerd in 1863), collectie Museum Boijmans Van Beuningen

Persbericht

Goya’s ‘Verschrikkingen van de oorlog’
26 januari t/m 21 juli 2013

In het prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen is vanaf 26 januari de beroemde serie etsen genaamd ‘Los Desastres de la Guerra’ van de Spaanse kunstenaar Goya te zien. De tachtig etsen geven samen de kritiek van Goya weer op de gebeurtenissen tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1808-1814) en de tijd kort daarna. Het komt zelden voor dat de complete serie uit eigen collectie getoond kan worden. De tentoonstelling is bijzonder, omdat de etsen stuk voor stuk uit een vroege editie komen.

De Spaanse schilder Francisco José de Goya y Lucientes (Fuendetodos 1746 – Bordeaux 1828) bewerkte tussen 1810 en 1820 tachtig koperplaten die hij ‘Los Desastres de la Guerra’ noemde. Hij gebruikte hiervoor technieken die voor specialisten nog steeds lastig zijn vast te stellen en te beschrijven. Van de koperplaten werden in de loop der tijd vele etsen gedrukt, die in verschillende edities op de markt werden gebracht. In het prentenkabinet presenteert het museum de komende zes maanden de gehele ‘Los Desastres’ serie met etsen uit de eerste editie.

Drie delen
‘Los Desastres de la Guerra’ bestaat uit drie delen. Het eerste gedeelte laat oorlogstaferelen zien zoals verminkte lichamen en executies. Het tweede deel beeldt de hongersnood af die heerste in Madrid in 1811-1812. De serie sluit af met etsen die kritiek geven op het naoorlogse bewind van Koning Ferdinand VII. Doordat alle tachtig etsen bij elkaar te bezichtigen zijn, komt deze opbouw goed naar voren.

De Spaanse schilder
De kritiek die Goya met ‘Los Desastres’ leverde op de politieke situatie maakte de publicatie ervan lastig. Dat is vermoedelijk ook de reden dat de serie niet tijdens het leven van de kunstenaar op de markt is gebracht. Goya maakte tijdens het produceren van de koperplaten wel regelmatig proefdrukken om te kijken of het resultaat werd zoals hij wenste. Maar het op grote schaal drukken van de serie etsen, gebeurde pas 35 jaar na de dood van de kunstenaar, toen de koperplaten werden verkocht aan de Koninklijke Academie voor de Schone Kunsten van San Fernando in Madrid.

De invloed van Goya
Het werk van Goya heeft invloed gehad op latere kunstenaars. Tegelijkertijd met deze tentoonstelling is vanaf 23 februari de tentoonstelling ‘Pushwagner: Soft City’ te zien. Het werk van deze hedendaagse kunstenaar, Hariton Pushwagner, toont gelijkenissen met de etsen van Goya. Pushwagner maakt ook vaak een serie werken rond één thema. Bij het werk ‘Jobkill’, gemaakt in 2009, is een duidelijke overeenkomst te zien met de ‘Los Desastres’ serie van Goya. ‘Jobkill’ beeldt het geautomatiseerde leven van de mens uit als een apocalyptisch strijdtoneel. De straaljagers, mensenbotten en tanks die hierbij gepaard gaan, doen denken aan oorlogstaferelen zoals Goya die schetste.

Terug