Restauratie meesterwerk Van Eyck

Restauratie van 'de drie Maria's aan het graf' voor en na Atelier Boersma restaureert 'De drie Maria's aan het graf' van Hubert van Eyck in het restauratie-atelier van Museum Boijmans Van Beuningen. Foto: Tot en Met ontwerpen Atelier Boersma restaureert 'De drie Maria's aan het graf' van Hubert van Eyck in het restauratie-atelier van Museum Boijmans Van Beuningen. Foto: Tot en Met ontwerpen Atelier Boersma restaureert 'De drie Maria's aan het graf' van Hubert van Eyck in het restauratie-atelier van Museum Boijmans Van Beuningen. Foto: Tot en Met ontwerpen Jan en/of Hubert van Eyck, De drie Maria's aan het graf, olieverf op paneel, 1425-1435, verworven met de verzameling van D.G. van Beuningen 1958 Atelier Boersma restaureert 'De drie Maria's aan het graf' van Hubert van Eyck in het restauratie-atelier van Museum Boijmans Van Beuningen. Foto: Tot en Met ontwerpen

Persbericht

Restauratie meesterwerk Van Eyck

Het eeuwenoude schilderij van Jan van Eyck(?), ‘De drie Maria’s aan het graf’ stond hoog op de verlanglijst van het museum om gerestaureerd te worden. Afgelopen maart was gestart met het uiterst arbeidsintensieve proces. Het gerestaureerde werk is vanaf 13 oktober vier maanden lang te zien tijdens de grote najaarstentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’ in Museum Boijmans Van Beuningen.

Na een uitvoerig vooronderzoek is in maart met de restauratie gestart van ‘De drie Maria’s aan het graf’, toegeschreven aan de gebroeders Van Eyck. Het schilderij, de enige Van Eyck in Nederlands bezit, behoort tot de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. De restauratie werd uitgevoerd door Atelier Boersma. In de afgelopen maanden werden eerst voorzichtig de vernis en oude retouches afgenomen. Dit proces werd geheel onder de microscoop uitgevoerd. De uiterst verfijnde schildertechniek is hierdoor weer zichtbaar geworden en de hoge kwaliteit direct herkenbaar. Vervolgens startte het retoucheren. Het schilderij werd geheel geconserveerd waarbij de verflaag weer goed op de ondergrond is vastgezet. Aanleiding hiervoor was het gevaar voor verfverlies vanwege de opstaande verflaag in het schilderij. In het najaar van 2012 is het werk te bewonderen in de tentoonstelling ‘De weg naar Van Eyck’.

Tentoonstelling
Met ‘De weg naar Van Eyck’ zal Museum Boijmans Van Beuningen een beeld geven van de schilderkunst tussen 1390 en 1430 in de Nederlanden, Noord-Frankrijk en delen van het huidige Duitsland, het zogenoemde Bourgondische rijk, bestuurd door de hertogen van Bourgondië. Over het algemeen wordt deze periode aangeduid als de internationale gotiek, vanwege de opmerkelijke overeenkomsten in de beeldende kunst in grote delen van Europa. De kunst uit dit tijdvak vormde de basis voor die van de volgende generatie, waaronder die van Jan van Eyck. Het werk van Van Eyck wordt vaak als revolutionair gezien. In vele opzichten liet de meester zich echter inspireren door zijn voorgangers.
De kern van de expositie bestaat uit schilderijen op paneel. Een kleine maar hoogstaande selectie van beelden, goudsmeedwerk, verluchte handschriften en tekeningen, complementeert deze kern. Het laatste deel van de tentoonstelling wordt gevormd door een groep schilderijen van Van Eyck en kunstenaars uit zijn directe omgeving, waaronder het gerestaureerde werk ‘De drie Maria’s aan het graf’. Het is voor het eerst -en vanwege de kwetsbaarheid van de werken waarschijnlijk ook voor het laatst- dat er een expositie over dit onderwerp wordt gehouden.

Historie
Op 8 mei 1940 arriveerde op Schiphol een vliegtuig uit Londen met een uiterst kostbare vracht. Van Eycks ‘Drie Maria’s aan het graf’ was, na slepende onderhandelingen door D.G. van Beuningen, voor een recordbedrag verworven uit de verzameling van Francis Cook. Het was Van Beuningens duurste aankoop ooit en de kroon op zijn collectie. Nog diezelfde dag, twee dagen voor het bombardement op Rotterdam, werd het naar het huis van de verzamelaar in het centrum van deze stad gebracht. Sinds het in 1902 in Brugge op een grote tentoonstelling over de vroege Vlaamse schilderkunst was getoond, gold het als een sleutelstuk in het oeuvre van de gebroeders Van Eyck. Het paneel kwam in 1958 in Museum Boijmans Van Beuningen.

Toeschrijving
In Brugge werd het schilderij gepresenteerd als een werk van Hubert van Eyck, de mysterieuze broer van Jan. Hubert is slechts bekend van het opschrift op het ‘Lam Gods’, het grote altaarstuk in de Sint Bavo kerk in Gent. De inscriptie meldt dat het werk werd begonnen door Hubert, en door Jan werd voltooid in 1432. Kunsthistorici hebben eindeloos geruzied over het aandeel van Hubert, die al in 1426 stierf. In het meest recente onderzoek uit 1987 concludeerde men dat het schilderij in Rotterdam zeer vermoedelijk uit het atelier van de Van Eycks kwam, waarbij in het midden bleef, wie van de gebroeders het dan vervaardigd zou hebben. Het tellen van de jaarringen van het houten paneel wees uit dat het schilderij in ieder geval na 1419 is ontstaan.

Film
Over de restauratie en geschiedenis van ‘De drie Maria’s aan het graf’ wordt een film gemaakt die onder meer in de najaarstentoonstelling wordt getoond. Een demo van de documentaire is al beschikbaar via het online videokanaal arttube.boijmans.nl

Museum Boijmans Van Beuningen bedankt de volgende fondsen, bedrijven en particulieren die de tentoonstelling 'De weg naar Van Eyck' mogelijk maken met hun enthousiaste en genereuze steun: Turing Foundation, Robeco, BankGiro Loterij, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, SNS REAAL Fonds, VSBfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds (mede mogelijk gemaakt uit het Breeman Talle Fonds), Aon Artscope, Unilever, Nedspice, Ploum Lodder Princen, Shell en Blockbusterfonds. Op initiatief van particulieren is een unieke actie opgezet om de tentoonstelling te steunen. U kunt hier aan deelnemen; voor meer informatie over de Kring van Van Eyck zie www.boijmans.nl/dekring. De restauratie is mogelijk gemaakt door Nedspice.

Terug