William Engelen ‘Verstrijken voor ensemble’

William Engelen, Verstrijken voor ensemble, 2008, Museum Boijmans Van Beuningen

PERSBERICHT
12 januari 2008 tot en met 9 maart 2008

Vanaf 12 januari 2008 is in Museum Boijmans Van Beuningen de bijzondere compositie ‘Verstrijken voor ensemble’ van kunstenaar William Engelen te horen én te zien. Het muziekstuk is zowel live als in een klankinstallatie te beluisteren in een speciaal gebouwde concertzaal. ‘Verstrijken voor ensemble’ is een compositiemethode gebaseerd op het bioritme van de musici zelf. Hun dagelijkse activiteiten, ritmes en patronen zijn gedurende een week gevolgd en vertaald in muziek. De bezetting van het ensemble bestaat uit een mezzosopraan, viool, alt viool, cello, harp, fluit, klarinet, synthesizer en computer.

William Engelen (Weert 1964) studeerde onder meer aan de Jan van Eyck Akademie in Maastricht. Op dit moment woont en werkt hij in Berlijn en in Rotterdam. Schrijver Joachim Krausse noemt de kunst van William Engelen heel treffend ‘het opvoeren van ruimte’. In een recent werk heeft William Engelen in een groots opgezette reclamecampagne mensen een gratis beltoon aangeboden waarop een merel “Ode an die Freude, of Song of Joy” zingt. Hij riep de bewoners van Bonn op met die beltoon levende merels deze melodie van Beethoven te leren. Het oeuvre van William Engelen beweegt zich tussen beeldende kunst, architectuur en muziek. Engelen koppelt tonen en visuele tekens aan elkaar zonder hiërarchisch onderscheid. In zijn muziekwerken vindt een wisselwerking plaats tussen visualisering van het muzikale en de muzikale interpretatie van het visuele.

De compositiemethode van Verstrijken voor ensemble
William Engelen is geïnteresseerd in levenspatronen van mensen. Voor ‘Verstrijken voor ensemble’ zijn individuele bezigheden, behoeftes en verlangens het uitgangspunt. De kunstenaar heeft negen musici gevraagd in eenzelfde week een dagboek bij te houden. Hij wilde onder meer weten wanneer de verschillende muzikanten naar bed zijn gegaan, hoe ze geslapen hebben, hoe laat ze weer zijn opgestaan, of ze ontbeten hebben en hoe lang, et cetera. De duur en de soort van de handeling genereren de opbouw van de compositie. Ieder uur van de week is vertaald naar 8 seconden muziek. De musici zijn dus in principe de dragers van de partituur. De verschillende handelingen en bezigheden zijn geordend in een aantal categorieën, zoals eten, slapen, werken, vrije tijd en wachten.

De geluidskunstenaar maakt hoorbaar verschillen tussen de categorieën en de beleving ervan. Zo wordt een goede slaap vertaald naar langgestreken tonen met kleine frequentiewisselingen en met middelmatige druk op de boog. Alle afwijkingen van een ongestoorde nachtrust zijn door wisselende boogdruk, kortere en langere bewegingen en verschil in toonhoogte te horen.

Speciaal ontworpen ‘concertzaal’
De zaal waarin de compositie ten gehore wordt gebracht , heeft de vorm van een ovaal en staat als een autonoom object vrij in de ruimte. De gebogen wanden zijn van hout, van buiten glad en glanzend, met het uiterlijk van de klankkast van een strijkinstrument. Door een enkele opening is de ruimte te betreden. Over de gehele lengte van de wand is, als een grote tekening, de compositie te zien. Zo kunnen bezoekers tijdens het luisteren de partituur visueel volgen.

Live concerten
Tijdens de opening van de tentoonstelling op 12 januari 2008 wordt ‘Verstrijken voor ensemble’ live door alle negen musici uitgevoerd.

Met dank aan Centrum Beeldende Kunst Rotterdam.

Terug