‘De hooiwagen’ van Jheronimus Bosch na eeuwen terug in Nederland

Jheronimus Bosch, Hooiwagen-triptiek (geopend), ca.1515. Paneel, 133 x 100 cm (middenpaneel), 147 x 56 cm (zijpanelen). Collectie: Madrid, Museo Nacional del Prado.

Persbericht

‘De hooiwagen’ van Jheronimus Bosch na eeuwen terug in Nederland

25 augustus 2015

Na 450 jaar gaat ‘De hooiwagen’ van Jheronimus Bosch voor het eerst op reis vanuit Madrid naar Nederland. Het grote drieluik is een topstuk in het oeuvre van Bosch, en zal ruim een half jaar in Nederland verblijven. Dankzij een bijzondere museale samenwerking krijgt het publiek de unieke kans het werk in twee spectaculaire tentoonstellingen te zien. Dit najaar schittert het topstuk in Museum Boijmans Van Beuningen in de grote tentoonstelling ‘De ontdekking van het dagelijks leven – van Bosch tot Bruegel’. Vanaf begin 2016 is het drieluik te zien in Het Noordbrabants Museum in de overzichtstentoonstelling ‘Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie’. Aanleiding voor de uitzonderlijke bruikleen is dat in 2016 feestelijk wordt stilgestaan bij het 500ste sterfjaar van Jheronimus Bosch, de belangrijkste laatmiddeleeuwse kunstenaar die Nederland heeft voortgebracht.

‘De hooiwagen’ is een van de topstukken uit de collectie van Museo Nacional del Prado in Madrid. De Spaanse koning Filips II was een groot Bosch-verzamelaar en kocht in 1570 dit drieluik voor zijn privéverzameling. Het kunstwerk verliet Spanje niet eerder en komt in een uitstekende staat, nadat het enkele jaren geleden werd gerestaureerd, naar Nederland. Op het schilderij is een stoet mensen afgebeeld die achter een hooiwagen, een metafoor voor materialisme, aanloopt. Regelrecht de hel in. Op de voorgrond zijn middeleeuwse taferelen te zien met dronken monniken, tandentrekkers, vrolijke muzikanten en toekomst voorspellende zigeuners. Een verliefd paar zit bovenop ‘De hooiwagen’, met aan weerszijden een engel en een duiveltje: bestaande en nieuwe tradities komen samen.

Daarmee is ‘De hooiwagen’ een van de eerste schilderijen in de kunstgeschiedenis waarop alledaagse taferelen zijn afgebeeld. Schilders uit de volgende generaties maken deze taferelen tot hoofdonderwerpen van hun schilderijen. Jheronimus Bosch toonde in zijn werk werelden die zijn tijdgenoten niet voor mogelijk hielden. Zijn karakteristieke panelen en triptieken, vol illusies en hallucinaties, wonderlijke gedrochten en nachtmerries, verbeelden op onnavolgbare wijze de grote thema’s van zijn tijd: verleiding, zonde en rekenschap.

De ontdekking van het dagelijks leven - van Bosch tot Bruegel
Museum Boijmans Van Beuningen – 10 oktober 2015 t/m 17 januari 2016
Jheronimus Bosch begint in de vroege zestiende eeuw als een van de eerste met het schilderen van het dagelijks leven. In zijn voetspoor ontdekken ook andere kunstenaars als Lucas van Leyden, Quinten Massys en bovenal Pieter Bruegel de Oude het leven van alledag. Museum Boijmans Van Beuningen toont voor het eerst het ontstaan van de genrekunst met een selectie schilder- en prentkunst van het hoogste niveau.

Jheronimus Bosch - Visioenen van een genie
Het Noordbrabants Museum - 13 februari 2016 t/m 8 mei 2016
Met naar verwachting 20 schilderijen en 19 tekeningen de grootste overzichtstentoonstelling van Jheronimus Bosch tot nu toe. Eenmalig keert het leeuwendeel van zijn oeuvre terug naar ’s Hertogenbosch, de stad waar hij als Jheronimus van Aken werd geboren, waar hij zijn meesterwerken schilderde en waaraan hij zijn artiestennaam Bosch ontleende. De tentoonstelling is het hoogtepunt van het Nationaal Evenementenjaar Jheronimus Bosch 500 dat in 2016 wordt gevierd.

Met dank aan:
Museum Boijmans Van Beuningen
De tentoonstelling ‘De ontdekking van het dagelijks leven – van Bosch tot Bruegel’ wordt mogelijk gemaakt door: BankGiro Loterij, Blockbusterfonds, VSBfonds, Mondriaan Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, Stichting Zabawas, K.F. Hein Fonds, Stichting Bevordering van
Volkskracht, Nedspice Restauratiefonds, Bosch Research and Conservation Project, Boijmans Business Club, Kring Van Eyck, Rotterdam Partners, Uitagenda Rotterdam, Rotterdam Festivals, RET, Gemeente Rotterdam en Bosch 500.

Het Noordbrabants Museum
De tentoonstelling ‘Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie’ maakt deel uit van de manifestatie Jheronimus Bosch 500 en wordt mogelijk gemaakt door onder meer de Gemeente ’s-Hertogenbosch, Provincie Noord-Brabant, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, BankGiro Loterij, Essent, Rabobank, KLM, Gieskes-Strijbis Fonds, Fonds 21, Ammodo, Prins Bernhard Cultuurfonds, Bosch 500 en het Bosch Research and Conservation Project.